Sẽ tăng giờ học chính khóa
Từ năm 2015, tất cả trường phải thực hiện tự chủ trong tuyển sinh.

Sau ba năm kể từ khi Bộ GD&ĐT giao quyền tự chủ cho các trường ĐH công lập và dân lập tự chủ trong vấn đề tuyển sinh thì mới có 20 trường đăng ký, trong đó chủ yếu là các trường dân lập. Trong khi đó các trường công lập như ĐH quốc gia Hà Nội mới chỉ thực hiện thí điểm tổ chức tuyển sinh theo hình thức đánh giá năng lực ở chương trình tài năng và chương trình tiên tiến.

Tự chủ tuyển sinh: Người đồng tình, người phản đối

ĐH Vinh là một trong 16 trường ĐH trọng điểm của cả nước, tuy nhiên tại buổi tọa đàm trực tuyến do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức sáng 4-12, PSG-TS Đinh Xuân Khoa, Hiệu trưởng Trường ĐH Vinh, cho biết trường vẫn thực hiện tuyển sinh theo hình thức ba chung (chung đợt, chung đề, chung kết quả) trong năm học tiếp theo.

Theo ông Khoa, kỳ thi ĐH ba chung rất có hiệu quả, được xã hội đồng tình nên không có nhu cầu thay đổi. “Thử tưởng tượng cả nước có 450 trường ĐH-CĐ, có 450 ban làm đề sẽ rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thi ba chung tạo ra được một mặt bằng chung cho giáo dục ĐH, chất lượng giáo dục ĐH được nâng lên từng bước, tạo sự ổn định cho cả hệ thống” - ông Khoa nói.

Các khách mời tham gia buổi tọa đàm trực tuyến. Ảnh: HH

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết việc giao tuyển sinh chủ động đã được quy định trong Luật Giáo dục ĐH. Các trường có quyền lựa chọn chủ động hay phối hợp với bộ hay các trường khác trong tuyển sinh. “Ngay từ năm 2014, khi các trường có phương án tuyển sinh tự chủ hợp lý, khả thi, đảm bảo tính khách quan, công bằng không phát sinh tiêu cực Bộ sẽ xem xét phương án đó để các trường tiến hành tự chủ. Các trường nào chưa đủ điều kiện thì tích cực chuẩn bị để tiến tới tự chủ trong tuyển sinh” - ông Hiển nhấn mạnh.

Có ý kiến cho rằng khi các trường được tự chủ tuyển sinh sẽ tự chủ về tài chính. Do tuyển sinh theo hình thức ba chung các trường công được hưởng kinh phí của nhà nước chính vì vậy các trường không tha thiết việc này. Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nêu quan điểm, đảm bảo chất lượng đầu vào vẫn là quan tâm hàng đầu của trường, tuy nhiên cũng phải tính đến chuyện làm sao để ít tốn kém nhất. Theo ông, 20 trường là con số không phải là ít. Từ năm 2015, tất cả các trường phải thực hiện tự chủ trong tuyển sinh.

Theo GS Văn Như Cương, trong đổi mới giáo dục thì vấn đề tự chủ của các trường ĐH phải được thực hiện trước đó nhiều năm chứ không phải bây giờ mới bắt đầu. Đứng về mặt khoa học, ba chung nên kết thúc để cho các trường tự chủ, tự ra đề. Trường đào tạo sinh viên theo hướng thế nào thì thi theo hướng đó.

Đề mở sẽ hạn chế dạy thêm, học thêm

Cũng trong buổi tọa đàm, một vấn đề nóng được đặt ra là đổi mới giáo dục có hạn chế được tình trạng dạy thêm, học thêm không. Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển lý giải: “Chương trình hiện nay bắt học sinh học quá nhiều, học sinh nào cũng học bằng nhau, trong khi đó có những kiến thức không cần cho các em sau này. Khi đổi mới, chương trình đảm bảo không cào bằng, có những môn cho các em tự chọn, áp lực thi cử học hành sẽ giảm. Khi không còn áp lực thi cử, đề thi ra hướng mở thì bản thân người học sẽ không có nhu cầu phải học thêm”.

Khi tự chủ tuyển sinh thì trách nhiệm của các trường sẽ phải cao hơn để đảm bảo không phát sinh tiêu cực, khách quan, công bằng trong tuyển sinh.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT NGUYỄN VINH HIỂN

Theo khảo sát, số giờ học trung bình của Việt Nam chỉ khoảng 8.000 giờ/năm, thấp hơn trung bình thế giới 9.000 giờ/năm. Theo ông Hiển, số giờ ít cũng là lý do dẫn tới việc học thêm. Ông Hiển cho biết: “Sắp tới sẽ tăng số giờ chính khóa lên, trước hết bằng cách tự nguyện theo hướng tăng số giờ học sinh tự học có sự hướng dẫn của giáo viên”.

Theo GS Văn Như Cương, bản thân dạy thêm học thêm rất tốt khi mà dạy thêm không vì mục đích lợi nhuận. “Phụ đạo học sinh kém là dạy thêm, bồi dưỡng học sinh giỏi là dạy thêm. Việc dạy thêm như vậy rất cần khuyến khích. Nên phân biệt đâu là dạy thêm với mục đích trong sáng, đâu là dạy thêm với mục đích tiêu cực để chúng ta chống” - GS Cương bổ sung.

Đồng quan điểm trên, ông Khoa cho rằng dạy thêm học thêm có nhiều yếu tố tích cực nhưng ranh giới giữa học thêm tích cực và tiêu cực rất mong manh. Một nguyên nhân là do chính phụ huynh học sinh quá kỳ vọng vào con em mình mà gây sức ép, bắt con phải học thêm.

GS Văn Như Cương lưu ý đề thi mở có nhiều cái khó, đề mở nhưng có chấm mở không, mở nhưng học sinh có viết mở không. Ví dụ đưa chủ đề bà Tưng, Ngọc Trinh vào đề thi được đánh giá cao. Tuy nhiên, phải rất cẩn trọng về nhiều mặt. Dù đề mở nhưng ta vẫn phải hướng học sinh vào một điều gì đó tốt đẹp. Tất nhiên cũng có những ý kiến trái lại. Nếu với những cách nhận thức khác thì đánh giá thế nào. Đây cũng là một vấn đề cần bàn tới.

HUY HÀ