Ngày 17-1, Văn phòng Chính phủ đã có thông báo truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về vụ việc cưỡng chế thu hồi đất ở xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, TP Hải Phòng. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu chủ tịch UBND TP Hải Phòng kiểm tra, làm rõ đúng sai, trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc giao đất, sử dụng đất, thu hồi đất và tổ chức cưỡng chế đối với hộ gia đình ông Đoàn Văn Vươn. Sau đó báo cáo kết quả cho Thủ tướng.

Trước đó vài giờ, sau khi có thông báo chỉ đạo của Thủ tướng, trong buổi họp giao ban báo chí thường kỳ tại Bộ Thông tin và Truyền thông, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đỗ Trung Thoại đã giải trình với các cơ quan báo chí xung quanh sự kiện này. Tuy nhiên, thay vì dành thời gian trả lời thắc mắc của báo chí thì đại diện UBND TP Hải Phòng đã đọc bản báo cáo chuẩn bị trước nhằm né tránh phần lớn các câu hỏi liên quan đến quyết định cưỡng chế của UBND huyện Tiên Lãng.

Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng thừa nhận căn nhà hai tầng bị phá này nằm trong khu vực chưa bị cưỡng chế. Ảnh: HUY HOÀNG

Cụ thể, theo báo cáo của ông Thoại, việc thu hồi đất của huyện Tiên Lãng được hầu hết các hộ dân chấp hành. Riêng trường hợp của gia đình ông Đoàn Văn Vươn, hộ này sau khi được giao đất năm 1993 đã tự ý lấn chiếm thêm 19,3 ha và bị phạt hành chính trước khi được huyện giao thêm diện tích này. Diện tích đất bãi bồi ngoài đê biển quốc gia trong quy định của Luật Đất đai không phải đất sản xuất nông nghiệp để giao ổn định trong 20 năm. Do đó, thời gian thuê do địa phương và người thuê đất thỏa thuận.

Theo ông Thoại, UBND TP Hải Phòng đang chỉ đạo các đơn vị cấp dưới xử lý vụ việc, trong đó tập trung rà soát toàn bộ quy trình, thủ tục về các quyết định giao, thu hồi và tổ chức cưỡng chế đất của huyện Tiên Lãng. “Trong tuần này việc rà soát sẽ xong, Hải Phòng sẽ có báo cáo chính thức” - ông Thoại cho biết.

Cũng tại buổi họp giao ban, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn nhấn mạnh sự việc này rất nghiêm trọng, không chỉ giới hạn ảnh hưởng trong một địa phương. Do đó, nếu người nào sai phải xử lý, bất kể cương vị nào.

Ai đã phá sập ngôi nhà?

Liên quan đến câu hỏi vì sao phá nhà của gia đình ông Vươn dù ngôi nhà nằm ngoài diện tích cưỡng chế, ông Thoại lý giải khu vực đầm bãi ngoài đê, theo quy định của luật không phải là nơi quy hoạch khu dân cư, không cho phép xây nhà mà chỉ được làm nhà tạm, chòi canh. Việc phá nhà, san phẳng nhà do nhân dân bất bình nên vào phá chứ lực lượng cưỡng chế không thực hiện việc này. “Sau vụ nổ súng chống người thi hành công vụ, lực lượng công an phải rà phá và tìm được vũ khí, vật liệu nổ trong nhà. Các đồng chí báo cáo không ra lệnh san phẳng nhà nhưng do... nhân dân bất bình nên vào phá” - ông Thoại nói.

Giải thích này có cự ly so với trả lời báo chí của ông Lê Văn Hiền, Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng, trong cuộc họp báo do UBND TP Hải Phòng tổ chức chiều 12-1. Khi đó ông Hiền thừa nhận ngôi nhà bị phá sập nằm trong phần diện tích đầm chưa bị cưỡng chế nhưng là nơi chủ đầm tấn công lực lượng cưỡng chế. Theo ông Hiền, lúc đó căn nhà bị đập là “áp dụng các biện pháp…”.

Tuy nhiên, có thể khẳng định ngay rằng nếu là dân bất bình và tự phá ngôi nhà này thì chính quyền cũng phải làm rõ và xử lý những người đã thực hiện hành vi đó và trả lời công luận.

TRÀ PHƯƠNG