Xã nghèo xáo động vì vỡ hụi chục tỉ đồng
Nạn nhân hầu hết là người nghèo, nhiều người trắng tay, cùng quẫn.

Vừa qua, xã Thanh Điền (huyện Châu Thành, Tây Ninh) xôn xao vì vụ vỡ hụi của chủ hụi Nguyễn Thị Hằng (sinh năm 1975, ngụ ấp Thanh Thuận). Sau khi bà Hằng ôm tiền hụi bỏ trốn, mọi người mới té ngửa vì rất nhiều nạn nhân bị lừa. Ấp nào cũng có nhiều người dính vào dây hụi của bà Hằng.

Rất nhiều người bị lừa

Riêng ở chợ Thanh Điền, trên 90% các tiểu thương ở đây là nạn nhân của bà Hằng. Ngay cả những người đi làm mướn, bán vé số cũng là nạn nhân. Bà Mai Thị Thành (54 tuổi, ấp Thanh Hùng) mếu máo cho biết: “Tui đi bán vé số ở chợ, con tui làm công nhân. Hằng nó tới rủ vô chơi hụi, mỗi ngày góp một ít, sau hai năm sẽ có mấy chục triệu đồng làm vốn. Nghe nó nói hoài, tui có bao nhiêu gom đưa nó hết, giờ nó ôm hơn 30 triệu đồng tiền gốc của tui đi rồi”.

Gia đình của hai chị em ruột Nguyễn Ngọc Hà và Nguyễn Thanh Thúy (ấp Thanh Hùng) thật bi đát. Chị Hà là người khuyết tật, sống đơn thân, làm thuê làm mướn mấy chục năm mới dư được 300 triệu đồng, đã bị chủ hụi cuỗm mất. Khi bị giật hụi, chị Hà sốc tới mức đổ bệnh, định tự tử mấy lần, may mà người nhà ngăn kịp. Chị khóc nức nở: “Giờ tui đâu còn gì đâu, mất hết rồi…”. Chị Thúy đi làm thuê, cạo gió giác hơi, ông xã chị đi bán vé số. Từ khi chị bị giật hụi, chồng chị buồn khổ đổ bệnh nhiều ngày nay, gia đình xào xáo, vợ chồng lục đục. Các chị em khác, họ hàng của hai chị cũng tham gia hụi của bà Hằng hoặc ít hoặc nhiều.

Xã nghèo xáo động vì vỡ hụi chục tỉ đồng  - ảnh 1

Nhiều người dân nghèo bức xúc trình bày sự việc với phóng viên. Ảnh: HM

Người bị mất tiền nhiều nhất có lẽ là chị Phương Hồng Thủy, công nhân may. Từ khi kết hôn cách đây 10 năm, chị dành dụm vốn liếng hai bên cha mẹ cho cùng với tiền chị em trong nhà gửi chơi hụi lên tới 1,2 tỉ đồng. Mất trắng cả gia tài, chị Thủy đến nay vẫn chưa gượng dậy nổi để đi làm.

Tiểu thương chợ Thanh Điền ngồi lại với nhau, gộp tính số tiền các nạn nhân trong chợ và gần chợ bị giật hụi hơn chục tỉ đồng. Qua tìm hiểu ngẫu nhiên tại ấp Thanh Phước, Thanh Sơn lân cận, có 4/6 gia đình được hỏi cho biết có tham gia dây hụi của bà Hằng.

“Chết” vì tin vô điều kiện

Điều đáng nói là người dân ở đây tin tưởng chủ hụi một cách vô điều kiện vì bà Hằng từng có thâm niên làm hụi hơn chục năm. Cha mẹ bà Hằng có cửa hàng vật liệu bề thế nên nhiều người tin tưởng bà Hằng có khả năng trả tiền ngay cả khi bị hụi viên giật hụi.

Tuy nhiên, vụ vỡ hụi vừa qua không phải do hụi viên giật hụi mà do chủ hụi cố ý lừa hụi viên rồi ôm tiền bỏ trốn. Bà Phạm Thị Bường (81 tuổi, ngụ ấp Thanh Sơn) cho biết bà và nhiều người thấy nóng ruột và nghi ngờ nên đã gọi điện thoại thông báo đăng hụi từ sáng sớm nhưng bà Hằng nói nhiều người đã đăng từ lúc… 1 giờ sáng. Đến khi bà Hằng ôm tiền bỏ trốn, cả trăm người mới vỡ lẽ ai cũng bị lừa nuôi hụi chót.

Bà Trần Kim Lợi đi làm mướn, chơi hụi bà Hằng đã hơn bảy năm, dành dụm được 72 triệu đồng nay đã bị mất sạch. Bà Lợi giải thích lý do bà Hằng có thể huy động rất nhiều người dân nghèo tham gia các dây hụi: “Bà Hằng đến từng nhà dụ nông dân, tiểu thương chơi hụi, ai không có tiền thì có thể đóng mỗi ngày vài chục ngàn đồng, sau một thời gian sẽ có vốn kha khá để làm ăn. Người nghèo nghe có vốn thì mừng lắm. Đóng tiền hằng ngày mà chỉ có nói bằng miệng, tin nhau là chính”.

Nhiều người cho biết thêm khi hụi viên đến nhà để tìm bà Hằng, người nhà bà Hằng đã thách người dân đi kiện. Bà Trần Thị Duy (77 tuổi, ấp Thanh Hùng) mếu máo cho biết: “Tôi già rồi, nghèo khổ vậy mà nó cũng lừa tôi. Tôi muốn kiện lắm nhưng tôi không biết chữ. Ở đây nhiều người cũng không biết chữ cho nên mới chỉ có chừng trăm người đội đơn đi kiện”. Sau khi sự việc xảy ra, UBND huyện và Công an huyện Châu Thành đã hướng dẫn người dân nộp đơn kiện ở TAND huyện.

HỒNG MINH

Nếu bà Hằng bỏ trốn thì là hình sự

Theo pháp luật dân sự quy định về hụi (họ, biêu, phường) thì đây là một hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở của một nhóm người… Hụi nhằm mục đích tương trợ trong nhân dân, được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự. Như vậy, khi có tranh chấp giữa các thành viên thì sẽ do tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật dân sự.

Trong trường hợp này, nếu chứng minh được thủ đoạn gian dối của bà Hằng để chiếm đoạt số tiền trên thì mới xem xét đến yếu tố hình sự. Theo trình bày, bà Hằng đã ôm toàn bộ số tiền bỏ trốn. Như vậy, đây không còn là tranh chấp dân sự nữa mà đã có dấu hiệu hình sự của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Luật sư HOÀNG VĂN TRỢ, Đoàn Luật sư TP.HCM