Theo dữ liệu từ EURES, mạng lưới việc làm của Liên minh châu Âu, ICT hiện nằm trong nhóm ngành thiếu nhân lực tại nhiều khu vực ở Phần Lan.
Một báo cáo thị trường ICT tại Phần Lan công bố năm 2025 cũng cho thấy 56% doanh nghiệp công nghệ nước này có kế hoạch tuyển thêm nhân sự, trong khi nhu cầu dành cho các vị trí như kỹ sư AI, MLOps, điện toán đám mây hay bảo mật đang vượt nguồn cung hiện có.
Nhu cầu này diễn ra song song với tham vọng phát triển xanh của Phần Lan. Quốc gia Bắc Âu này đặt mục tiêu đạt mức trung hòa carbon vào năm 2035, trong khi khoảng 95% sản lượng điện hiện đã đến từ các nguồn trung hòa carbon như điện gió, hạt nhân, thủy điện và năng lượng mặt trời.
Sự thật về nỗi lo AI cướp việc làm của con người
Tại Phần Lan, chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở chính sách môi trường mà đang trở thành động lực cho nhiều ngành công nghệ mới. Nước này đang đầu tư mạnh vào các công nghệ phát thải bằng không, pin thế hệ mới, AI và các trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam bắt đầu được chú ý như một nguồn nhân lực tiềm năng nhờ lực lượng kỹ sư trẻ, khả năng thích nghi nhanh và kinh nghiệm trong các dự án công nghệ quốc tế. Tại sự kiện Finland - Vietnam Connect 2026, phóng viên PLO đã có cuộc trao đổi với đại diện Business Finland về xu hướng dịch chuyển nhân lực chất lượng cao giữa hai quốc gia, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu về những kỹ năng phù hợp với nền kinh tế xanh.
Doanh nghiệp Phần Lan tìm kiếm gì ở nhân sự Việt Nam?
Không chỉ tìm người, doanh nghiệp Phần Lan hiện cũng quan tâm đến khả năng thích nghi và tư duy học hỏi của ứng viên.
Theo bà Sezin Ata Diler, Chuyên gia Dự án của Discover Finland, Work in Finland (đơn vị thuộc Business Finland, tổ chức chính phủ về xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch), bên cạnh nền tảng kỹ thuật tốt, các doanh nghiệp Phần Lan đánh giá cao khả năng tiếp cận công nghệ mới và tinh thần đổi mới sáng tạo của nhân sự Việt Nam.
Nhiều doanh nghiệp không đặt nặng việc ứng viên phải có sẵn kinh nghiệm trong mọi lĩnh vực chuyên sâu, mà ưu tiên khả năng học hỏi và thích nghi với môi trường mới. Đặc biệt, trong bối cảnh các ngành công nghệ liên tục thay đổi dưới tác động của AI và xu hướng phát triển bền vững, đây được xem là yếu tố ngày càng quan trọng.
Bà Lê Vân Anh, Quản lý khu vực của Work in Finland cho rằng thị trường lao động hiện xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý. Nhiều ngành truyền thống đang cắt giảm nhân lực hoặc tái cơ cấu, nhưng các lĩnh vực công nghệ cao lại tăng trưởng nhanh và liên tục phát sinh nhu cầu tuyển dụng mới.
Một số lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng lớn trong thời gian tới gồm công nghệ lượng tử, năng lượng tái tạo, sản xuất xe điện và các ngành công nghiệp xanh.
Thực tế, Phần Lan hiện cũng đang mở rộng nhiều dự án liên quan đến nền kinh tế xanh. Chẳng hạn, dự án Keliber được kỳ vọng trở thành cơ sở sản xuất lithium hydroxide tích hợp đầu tiên tại châu Âu, phục vụ ngành pin xe điện. Trong khi đó, công ty Fortum đã phát triển công nghệ có thể thu hồi hơn 80% vật liệu từ pin lithium-ion để tái sử dụng.
Kỹ năng xanh bắt đầu trở thành yêu cầu mới
Kỹ năng xanh không chỉ dừng ở hiểu biết về môi trường, mà còn bao gồm việc nắm các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến phát triển bền vững, quy định bảo vệ dữ liệu, tiêu chuẩn môi trường của châu Âu, quy trình xử lý trong y tế hoặc vận hành bền vững theo từng ngành cụ thể.
“Điều doanh nghiệp cần không hẳn là ứng viên đã có kinh nghiệm về mọi tiêu chuẩn xanh, mà là khả năng tiếp thu và sẵn sàng học hỏi”, bà Sezin Ata Diler nhấn mạnh.
Yêu cầu này ngày càng rõ nét khi các công ty công nghệ lớn cũng bắt đầu thay đổi cách vận hành hệ thống. Tại Phần Lan, Google đang vận hành trung tâm dữ liệu ở Hamina với hệ thống làm mát bằng nước biển và sử dụng 97% năng lượng không phát thải carbon.
Microsoft cũng đang xây dựng một khu vực trung tâm dữ liệu mới tại miền Nam Phần Lan sử dụng hoàn toàn năng lượng tái tạo, đồng thời tận dụng nhiệt thải để phục vụ hệ thống sưởi địa phương.
Ở góc độ rộng hơn, bà Lê Vân Anh nhận định Việt Nam có nhiều lợi thế như khả năng thích nghi cao và tính sáng tạo của lực lượng lao động trẻ. Tuy nhiên, thay vì chỉ so sánh với các quốc gia khác, Việt Nam cần tập trung cải thiện những điểm còn hạn chế, đồng thời xây dựng các chương trình đào tạo tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.
Từ tuyển dụng nhân sự sang trao đổi nhân tài
Để hỗ trợ quá trình này, phía Phần Lan cho biết đang triển khai nhiều chương trình dành cho chuyên gia Việt Nam như nền tảng cung cấp thông tin về môi trường sống và làm việc tại Phần Lan, các khóa học trực tuyến về kỹ năng chuyên môn và văn hóa doanh nghiệp, cùng các buổi tư vấn trực tiếp với nhà tuyển dụng và chuyên gia trong ngành.
Theo đại diện Business Finland, mục tiêu không đơn thuần là tuyển dụng nhân sự quốc tế, mà hướng đến mô hình “trao đổi nhân tài bền vững”, trong đó người lao động được tiếp cận đầy đủ thông tin, không phải trả phí tuyển dụng và có thể duy trì kết nối để đóng góp trở lại cho Việt Nam trong tương lai.
Xu hướng này cho thấy dịch chuyển nhân lực công nghệ đang dần thay đổi. Thay vì mô hình lao động truyền thống, trọng tâm đang chuyển sang trao đổi nguồn nhân lực chất lượng cao, nơi kỹ năng công nghệ, tư duy phát triển bền vững và khả năng thích nghi trở thành những yếu tố ngày càng quan trọng.
