Ngày 2-4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức hội nghị giao ban báo chí quý 1-2026.
Khó khăn khi áp dụng mức bồi thường theo Nghị quyết 189
Tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Sở Công Thương Khánh Hòa, đã thông tin tiến độ cũng như các vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.
Theo ông Nhựt, quá trình thực hiện dự án phát sinh nhiều khó khăn về cơ sở pháp lý trong việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Giám đốc Sở Công Thương cho biết, Nghị quyết 189/2025/QH15 cho phép áp dụng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cao nhất theo quy định nhân với 1,5 lần. Tuy nhiên, nghị quyết này mới chỉ quy định theo khung, mang tính nguyên tắc, chưa bao quát đầy đủ các tình huống thực tế tại khu vực dự án.
Do đó, nhiều nội dung đặc thù đã phát sinh, nhất là đối với nhóm đối tượng có nguồn gốc sử dụng đất phức tạp, tồn tại lịch sử kéo dài qua nhiều giai đoạn, vượt phạm vi điều chỉnh trực tiếp của Nghị quyết 189.
Cũng theo ông Nhựt, dù Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét bổ sung, điều chỉnh nhưng đến nay vẫn chưa ban hành nghị quyết bổ sung. Điều này dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý để địa phương phê duyệt phương án bồi thường và tổ chức triển khai trên thực tế.
Về việc xác định nguồn gốc đất, tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Chính phủ xem xét chính sách đối với trường hợp lấn chiếm đất do UBND cấp xã quản lý hoặc vi phạm pháp luật đất đai nhưng đã sử dụng ổn định, liên tục trước ngày 1-7-2014. Những trường hợp này dù không đủ điều kiện bồi thường về đất vẫn được kiến nghị hỗ trợ về đất bằng 100% giá đất nông nghiệp trong bảng giá đất.
Đồng thời, nhóm này kiến nghị được hỗ trợ 100% giá trị tài sản gắn liền với đất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng một lần giá đất nông nghiệp nhân với 1,5 lần. Nếu phải di chuyển chỗ ở và không còn nơi ở nào khác, người dân được giao đất tái định cư và miễn 100% tiền sử dụng đất đối với suất tái định cư tối thiểu.
Đối với trường hợp sử dụng đất từ sau ngày 1-7-2014 đến trước khi ban hành thông báo thu hồi đất, tỉnh kiến nghị cơ chế hỗ trợ về đất bằng 80% giá đất nông nghiệp. Nhóm này cũng được kiến nghị hỗ trợ 80% giá trị tài sản gắn liền với đất; hỗ trợ đào tạo nghề bằng một lần giá đất nông nghiệp và giảm 50% tiền sử dụng đất đối với suất tái định cư tối thiểu khi phải di dời.
Sớm gỡ vướng để ổn định đời sống người dân
Ông Nguyễn Văn Nhựt cho biết địa phương đã hoàn thành 100% công tác đo đạc, kiểm đếm và lập phương án bồi thường. Tuy nhiên, do chưa có cơ sở pháp lý từ nghị quyết bổ sung nên chưa thể chi trả, bàn giao mặt bằng đồng bộ.
Theo ông Nhựt, nếu không có chính sách đặc thù, việc xử lý từng trường hợp riêng lẻ sẽ kéo dài, phát sinh khiếu nại và làm đình trệ tiến độ giải phóng mặt bằng. Dự án kéo dài cũng khiến người dân bị ảnh hưởng gặp nhiều khó khăn, phát sinh tâm lý lo lắng, chờ đợi.
Từ những khó khăn trên, tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm phê duyệt bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận theo tờ trình của Chính phủ ngày 6-1-2026.
Tỉnh cũng kiến nghị Thủ tướng sớm ban hành nghị quyết đặc thù để tháo gỡ vướng mắc, tạo cơ sở pháp lý cho địa phương thực hiện công tác bồi thường. Ngoài ra, Khánh Hòa kiến nghị Bộ Tài chính tham mưu bố trí đủ nguồn ngân sách trung ương để triển khai dự án di dân, tái định cư cho các nhà máy điện hạt nhân.
