Sự phụ thuộc ngày càng lớn vào các dịch vụ trực tuyến như thanh toán, mua sắm hay lưu trữ thông tin cá nhân đang kéo theo nhiều rủi ro an ninh mạng. Lừa đảo và rò rỉ dữ liệu không còn là những sự cố riêng lẻ mà đã trở thành vấn đề có phạm vi ảnh hưởng rộng, tác động trực tiếp đến cả người dân lẫn doanh nghiệp.
Theo Báo cáo tình hình an toàn thông tin năm 2025 của VNPT Cyber Immunity, khoảng 1,8 tỉ bản ghi dữ liệu đã bị đánh cắp, ảnh hưởng hơn 5,8 triệu thiết bị trên toàn cầu. Báo cáo cũng ghi nhận 627 vụ lộ lọt dữ liệu với tổng quy mô vượt 4 tỉ bản ghi và khoảng 1,27 TB dữ liệu bị rò rỉ, cho thấy mức độ nghiêm trọng của các sự cố an ninh mạng đang tăng lên rõ rệt.
Không chỉ dừng ở rò rỉ thông tin, lừa đảo trực tuyến cũng gây thiệt hại tài chính lớn. Thống kê cho thấy các hình thức lừa đảo trong năm 2025 đã khiến người dân mất trên 6.000 tỉ đồng. Số lượng tên miền và website giả mạo tăng mạnh, với khoảng 11.800 tên miền và 3.700 trang web giả, cao gấp 1,8 đến 2,2 lần so với năm trước.
Các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi khi tận dụng dữ liệu cá nhân bị lộ để giả danh ngân hàng, cơ quan chức năng, sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển. Chỉ một tin nhắn hay đường link được thiết kế giống trang chính thức cũng có thể khiến người dùng mất cảnh giác.
Một người dùng tại Hà Nội đã mất hơn 40 triệu đồng sau khi nhận tin nhắn cảnh báo tài khoản ngân hàng có bất thường. Kẻ lừa đảo nắm rõ họ tên, số căn cước và cả thông tin giao dịch gần nhất, khiến nạn nhân tin tưởng làm theo hướng dẫn và nhanh chóng bị rút sạch tiền.
Cách xem hộ chiếu điện tử trên ứng dụng VNeID
Trong một trường hợp khác, một tiểu thương kinh doanh online tại TP.HCM bất ngờ bị các đơn vị cho vay gọi điện đòi nợ vì nhiều khoản vay đứng tên mình dù chưa từng đăng ký. Người này chỉ phát hiện thông tin cá nhân đã bị lợi dụng khi sự việc trở nên nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia, những tình huống như vậy không còn hiếm. Dù nhận thức về an toàn thông tin đã được nâng cao, nhưng các thủ đoạn lừa đảo liên tục thay đổi khiến việc phòng tránh gần như không thể.
Mới đây, VNPT đã phối hợp với Tổng công ty Bảo hiểm BIDV phát triển sản phẩm bảo hiểm an ninh mạng cá nhân VNPT CyCare, nhằm hỗ trợ người dùng trước các rủi ro như lừa đảo trực tuyến, gian lận chuyển tiền, trộm cắp danh tính hoặc sự cố trong giao dịch online. Khi sự cố thuộc phạm vi bảo hiểm, thiệt hại tài chính thực tế có thể được xem xét bồi hoàn theo điều kiện hợp đồng.
Đại diện đơn vị phát triển cho biết các giải pháp bảo hiểm sẽ không thay thế biện pháp phòng ngừa, mà chỉ đóng vai trò như lớp bảo vệ tài chính bổ sung.
