Ba bên là phụ huynh, nhà trường và giáo viên. Phụ huynh cần hợp tác với nhà trường và cô giáo từ niềm tin, thái độ ứng xử, cung cấp thông tin để cô hiểu trẻ, trẻ không sợ cô, nhanh chóng làm quen và hội nhập với môi trường mới. Nhà trường cần có sân chơi, không gian an toàn, thân thiện để trẻ hoạt động, khám phá.
Ngày 5-11, Sở GD&ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo “Các vấn đề tâm lý trẻ” ở bậc học mầm non (MN) với sự tham gia của các hiệu trưởng, giáo viên MN. Tại đây, các cô đã trao đổi về kinh nghiệm, các phương pháp sư phạm của mình để trẻ không còn sợ hãi, biết yêu thương, quý mến cô và xem trường như là nhà của mình và cô như là mẹ…
Phụ huynh yên tâm, trẻ không sợ hãi
Cô Trần Thị Phương Thảo, Trường MN Hoa Mai (huyện Bình Chánh), chia sẻ: Phần lớn thời gian trong ngày trẻ ở trường nên giáo viên có vai trò rất quan trọng đối với trẻ. Khi gửi con đi học, hầu hết phụ huynh tỏ ra lo lắng, không tin tưởng vào nhà trường, không biết cô giáo có yêu thương con mình không, trẻ khóc cô giáo có dỗ không, có cho trẻ ăn uống đầy đủ không… Lần đầu tiên đến trường đa số trẻ sợ hãi đều bắt nguồn từ tâm lý bất an của phụ huynh. Vì vậy, vai trò của phụ huynh trong việc giúp con trẻ thích nghi môi trường mới ở trường MN là rất quan trọng, phụ huynh có an tâm thì trẻ mới không sợ hãi. Phụ huynh cần giải thích cho con hiểu vì sao phải đến trường, tập cho trẻ ngủ đúng giờ giấc, dạy cho con tự lập như tự mặc quần áo, chải răng, tự đi vệ sinh…
“Thái độ giao tiếp ứng xử của giáo viên cũng góp phần cho trẻ thích nghi với môi trường mới. Tôi tăng cường trò chuyện với trẻ để hiểu rõ sở thích, đặc điểm tâm lý của từng trẻ để có biện pháp cụ thể trong chăm sóc, giáo dục các cháu” - cô Thảo nói.
Giờ sinh hoạt ngoài trời của trẻ tại trường mầm non Tuổi thơ 7, quận 3, TP.HCM. Ảnh: HTD
Cô Diệp Tú Anh, Phó Hiệu trưởng Trường MN Hương Sen (Bình Tân), góp thêm: Những ngày đầu đến trường là nỗi ám ảnh đối với trẻ. Trẻ không có cảm giác an toàn khi xung quanh là những người chưa từng quen biết. Biểu hiện rõ nhất là trẻ cố vùng vẫy để thoát ra vòng tay của cô, trẻ gào khóc thật to để mong ba mẹ nghe, đến giải thoát cho trẻ khỏi sự “giam hãm” của cô. Cũng có những trẻ ngày đầu đi học bình thường, vui vẻ tưởng chừng như đã thích nghi nhưng đây là những trẻ khó dỗ dành nhất. Sau vài tiếng ở lớp, hoặc sang ngày hôm sau, trẻ phản ứng dữ dội hơn những trẻ khác vì thấy mình lạc lõng, bị bỏ rơi. Có những trẻ quá sợ hãi nên đã có những bệnh trạng như nhức đầu, đau bụng, la hét khi ngủ, bỏ ăn, ói mửa, viêm họng… Đây là những biểu hiện rối loạn tâm lý kèm theo sự rối loạn về cơ thể của trẻ.
Theo cô Tú Anh, khi đưa con đến lớp, ba mẹ cần viết một bản chi tiết về trẻ: tính cách, sở thích, thói quen đặc biệt, món ăn ưa thích, đồ chơi ưa thích, tình hình sức khỏe của trẻ. Cô giáo nắm được thông tin sơ lược về trẻ sẽ giúp cô hiểu hơn về đặc điểm tính cách của trẻ để có tác động phù hợp giúp trẻ thích nghi nhanh.
Phối hợp ba bên
Cô Tú Anh nói thêm: “Quan sát trẻ, tôi thấy các trẻ có nhu cầu được vui chơi, chạy nhảy, được hòa mình vào thiên nhiên xanh mát. Thấy trẻ khóc, giáo viên thường ngại cho trẻ hoạt động ngoài trời, mãi cho trẻ ở trong lớp sẽ khiến trẻ khóc nhiều hơn và rất sợ đến trường. Vì thế, tôi khuyến khích và cho người hỗ trợ để giáo viên cho trẻ có thời gian được vui chơi ngoài trời mỗi ngày. Chính những buổi dạo chơi này trẻ sẽ thoải mái, vui tươi, thân thiện hơn với mọi người, bạn bè. Trẻ sẽ mong muốn được đến trường để được vui đùa cùng bạn, chơi những trò chơi lạ ở trường mà ở nhà không có”.
Cô Phạm Thị Lệ Hoàng, Hiệu trưởng Trường MN Vườn Hồng (Tân Bình), cung cấp thêm: Trẻ mới vào học thường có biểu hiện từ chối tiếp xúc với cô, bạn bè xung quanh, từ chối chơi với các đồ vật, đồ chơi, hoặc chỉ tiếp xúc miễn cưỡng. Trẻ chỉ muốn ôm những vật thật gần gũi như ba lô, nón, cặp, dép, thú nhồi bông, gối… được mang từ nhà đến. Vai trò của cô ở thời điểm này rất quan trọng, cô không nên gò ép trẻ vào khuôn khổ mà nên tạo sự thoải mái, nhẹ nhàng, xoa dịu trẻ, gần gũi giúp trẻ có sự an tâm, không bị hụt hẫng. Giáo viên nên cho trẻ chơi theo nhu cầu, vỗ về tạo cho trẻ cảm giác thân thiện, vui cùng trẻ, giới thiệu bạn bè và đồ chơi xung quanh cho trẻ sẽ làm trẻ thích nghi rất nhanh”.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Thanh, Trưởng phòng Giáo dục mầm non - Sở GD&ĐT, kết luận: “Thực tế cho thấy thời điểm nhận trẻ đầu năm học (từ tháng 9 đến tháng 11) là thời điểm thường xảy ra tai nạn. Và tai nạn hay xảy ra với những trẻ mới đi học. Vì vậy, nếu có sự phối hợp tốt giữa ba bên là phụ huynh, nhà trường và giáo viên sẽ đảm bảo an toàn cho trẻ ngay trong những ngày đầu mới đi học và trong suốt thời gian học sau này”.
| “Mái nhà xanh” giúp trẻ giảm sốc Mô hình “Mái nhà xanh” được cải tiến từ mô hình “Nhà xanh” của Pháp hiện đang được triển khai tại gần 100 trường MN trong TP. Đây là nơi vui chơi của trẻ em dưới 36 tháng tuổi để trẻ làm quen với trường MN. Tại đây, trẻ sẽ được chơi cùng cha mẹ hoặc ông bà, người giúp việc trong nhiều ngày trước khi đi học chính thức. “Mái nhà xanh” của các trường được thiết kế thân thiện với trẻ với góc sân vườn có cây cỏ, hoa lá, chiếc xích đu bằng tre, trẻ có thể ngồi đong đưa và nghe tiếng nước chảy trong ống tre cạnh cái lu nhỏ xinh xinh có cái gáo dừa múc nước bé xíu… hoặc “Mái nhà xanh” còn trang bị thêm các kệ, tủ đồ chơi lắp ráp đa dạng, phong phú, có tivi, có góc đọc truyện… Không nên vì xót ruột mà cho trẻ nghỉ học Những ngày đầu đi học, đến với môi trường mới, trẻ dễ bị những thay đổi tiêu cực về sức khỏe, thói quen, sinh hoạt khiến các bậc phụ huynh không ít lo lắng, vất vả. Nhiều trẻ bị sụt cân, có những biểu hiện về tâm lý như ngủ mớ, bứt rứt, khóc thét. Đó là điều bình thường nhưng nhiều phụ huynh không có kinh nghiệm, xót con, cho trẻ nghỉ học nhiều… Khi trở lại lớp trẻ phải thích nghi lại từ đầu, gây khó khăn cho trẻ và cô giáo. Có phụ huynh chọn biện pháp tiêu cực là cho trẻ nghỉ học. Có người lại dùng biện pháp hù dọa, buộc trẻ phải đến trường. Tất cả là điều sai lầm, nên tránh. Nếu phụ huynh lo lắng, sợ con không được chăm sóc tốt khi ở lớp mà cho trẻ ở nhà sẽ tạo cho trẻ tính tự thu mình với bạn bè sau này. Bởi giai đoạn này trẻ có nhu cầu được giao tiếp với bạn bè cùng tuổi và phát triển các mối quan hệ. Môi trường gia đình không còn đủ với trẻ, trẻ sẽ cảm thấy buồn chán nếu suốt ngày chỉ quanh quẩn với cha mẹ, ông bà. Mặt khác, sự cạnh tranh trong vui chơi giải trí cũng như trong học tập của trẻ sẽ bị hạn chế so với trẻ được đi học. Đến trường được giao tiếp thêm với bạn bè, cô giáo với các tính cách đa dạng sẽ giúp trẻ học nhiều điều mới. Ngoài ra, đây còn là giai đoạn quan trọng để trẻ chuẩn bị tâm lý đi học ở bậc tiểu học. Nếu không được học MN, trẻ có thể thiếu kỹ năng xã hội, kỹ năng tiếp xúc với bạn bè, thầy cô hay kỹ năng học tập, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp bị hạn chế. Cô TRẦN THỊ NĂM, Phó Hiệu trưởng Trường MN Thiên Lý, |
ĐẶNG NGUYỄN
