Ông Nguyễn Thành Hiệp, Trưởng phòng Dạy nghề - Sở Lao động-Thương binh và Xã hội, cho biết: “Hầu hết các trường trung cấp nghề, CĐ nghề đều có chỉ tiêu tuyển dành cho đối tượng đã tốt nghiệp THCS, học sinh học dang dở THPT và học sinh rớt tốt nghiệp THPT. Các trường nghề đều có bộ phận giới thiệu việc làm cho học sinh sau khi tốt nghiệp. Một số trường còn được các đơn vị tuyển dụng đặt hàng cung ứng lao động trước khi học sinh ra trường; hoặc nhiều học sinh trong thời gian thực tập được doanh nghiệp nhận trước khi tốt nghiệp chính thức...”.
Rộng cửa trường nghề
Ông Trần Kim Tuyền, Trưởng phòng Đào tạo Trường CĐ Nghề TP.HCM, cho biết học sinh đã tốt nghiệp THCS hoặc dang dở THPT đủ điều kiện học trung cấp nghề với thời gian đào tạo 3-3,5 năm, vừa học nghề vừa học văn hóa chương trình THPT rút gọn bốn môn văn-tiếng Việt, toán, lý, hóa; còn tốt nghiệp THPT đào tạo 1,5-2 năm. Sau khi tốt nghiệp trung cấp nghề, học sinh được học liên thông lên CĐ nghề và đủ điều kiện dự thi vào các trường ĐH.
Còn tại Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật công nghệ Hùng Vương TP.HCM, bà Ngô Ngọc Dung, Phó Trưởng phòng Đào tạo, cho biết trường tuyển thẳng học sinh tốt nghiệp THPT vào hệ trung cấp nghề. Riêng học sinh đã học hết THPT nhưng rớt tốt nghiệp thì xét tuyển. Khi hoàn thành chương trình, học sinh được cấp bằng tốt nghiệp trung cấp nghề đủ điều kiện thi liên thông lên ĐH khối K tại Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM với các nghề kỹ thuật điện-điện tử, điện công nghiệp, cơ khí chế tạo máy, cơ khí động lực, công nghệ may và kỹ thuật nhiệt-điện lạnh.
Một thông tin hấp dẫn cho học sinh trường nghề là mới đây, Bộ GD&ĐT và Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội vừa đưa ra dự thảo thông tư liên tịch hướng dẫn đào tạo liên thông từ trình độ trung cấp nghề, CĐ nghề lên trình độ CĐ và ĐH. Theo đó, những người có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề và CĐ nghề cùng ngành nghề đào tạo được dự thi tuyển sinh đào tạo liên thông lên CĐ, ĐH.

Học sinh nghề điện Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật nghiệp vụ Tôn Đức Thắng trong giờ thực hành. Ảnh: QUỐC DŨNG
“Thời gian đào tạo liên thông từ trung cấp nghề lên CĐ và từ CĐ nghề lên ĐH 1,5-2 năm. Đào tạo liên thông từ trung cấp nghề lên ĐH 3-4 năm. Quy định đào tạo liên thông tạo cơ hội cho người học được học tập suốt đời để nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp của mình và không phải học lại những nội dung đã học khi chuyển sang học trình độ cao hơn cùng ngành nghề” - ông Nguyễn Hồng Minh, Vụ trưởng Vụ Đào tạo nghề (Tổng cục Dạy nghề), cho biết.
Trung cấp chuyên nghiệp: Nhiều cửa liên thông
Ông Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD&ĐT), cho biết: “Năm 2010, các trường có đào tạo trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) có thể tổ chức nhiều đợt xét tuyển trong năm, không tổ chức thi tuyển (trừ các ngành đào tạo năng khiếu)”.
Như vậy, ngoài đối tượng tuyển sinh vào TCCN là học sinh đã tốt nghiệp THPT và THCS hoặc tương đương (tùy theo đối tượng tuyển của từng trường), Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường cần tạo điều kiện để xét tuyển cả những thí sinh rớt tốt nghiệp THPT. Học sinh sẽ được các trường xét công nhận, chuyển đổi kết quả học tập trên cơ sở lấy kết quả chung cả năm lớp 12. Học sinh đạt kết quả từ 5,0 trở lên với những môn văn hóa phổ thông (theo yêu cầu đào tạo TCCN) sẽ không phải học lại, thi lại.
| TP.HCM có 41 trường TCCN và 26 trường trung cấp nghề công lập và ngoài công lập. Các cơ sở đào tạo cũng có nhiều chính sách ưu đãi nhằm thu hút học sinh THCS học nghề, tuy nhiên lượng học sinh đăng ký vào các trường mỗi năm còn rất ít. Theo số liệu của Sở Giáo dục và Đào tạo, trong các năm học 2007-2010, bình quân mỗi năm tổng học sinh của 12 quận, huyện tốt nghiệp THCS là 37.860 học sinh, trong đó chỉ có 789 học sinh vào TCCN (2,1%) và 99 học sinh vào trung cấp nghề (0,3%). VH |
Thời gian đào tạo TCCN đối với học sinh tốt nghiệp THCS là bốn năm và THPT là hai năm. Riêng đối tượng hoàn thành chương trình lớp 12 nhưng không đậu tốt nghiệp THPT hoặc chưa tốt nghiệp THPT thì đào tạo hai năm ba tháng, trong đó có bổ túc một số môn văn hóa.
Ngoài ra, theo quy định, mọi học sinh tốt nghiệp TCCN đều có cơ hội học liên thông lên CĐ và ĐH. Thời gian đào tạo 1,5-2 năm để có trình độ CĐ và 2,5-4 năm để có trình độ ĐH đối với những người tốt nghiệp TCCN có cùng chuyên ngành đào tạo.
Điều kiện về đào tạo liên thông CĐ, ĐH như sau: Người tốt nghiệp loại khá trở lên được tham gia dự tuyển ngay sau khi tốt nghiệp. Người tốt nghiệp loại trung bình phải có ít nhất một năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển. Đối với đào tạo liên thông từ trình độ TCCN lên trình độ ĐH, người có bằng tốt nghiệp TCCN phải có ít nhất ba năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển.
| Học nghề: Một quyết định, nhiều lợi ích Trước khi đăng ký học ngành kế toán tại Trường Trung cấp Kinh tế kỹ thuật Nguyễn Hữu Cảnh, Phạm Thị Hằng (quê Nam Định) từng là công nhân cho một xí nghiệp tại quận 7 (TP.HCM). Hằng cho biết so với việc ở quê học hết cấp ba thì em có thể rút ngắn được rất nhiều thời gian để hoàn thành chương trình học. “Ai cũng nghĩ rằng cái “mác” ĐH sẽ rất tốt cho họ khi đi xin việc. Nhưng học nghề như tụi em sau khi ra trường cũng có nhiều cơ hội và nhiều hướng đi. Có thể xin vào làm tại những nơi phù hợp với trình độ được học, cũng có thể tiếp tục thi lên các bậc học cao hơn. Lúc đầu em cũng hơi lo lắng nhưng sau hai năm học, em thấy mình đã quyết định đúng” - Hằng chia sẻ. Còn Nguyễn Tấn Thành (quê Củ Chi) học ngành cơ điện tử thì dự tính xin việc làm ngay sau khi ra trường để lấy tiền trang trải cho việc học liên thông. Thành chọn học nghề vì thấy vừa với sức học của mình, chương trình học lại không quá khó. TP.HCM hiện có 50.000 doanh nghiệp, các cơ sở kinh doanh cá thể có trên 340.000 cơ sở. Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM, trong năm 2010 và giai đoạn 2011-2015, tốc độ tăng bình quân về chỗ làm việc 3%-3,5%/năm. Theo đó, TP.HCM sẽ có nhu cầu chung về nhân lực là 280.000-300.000 chỗ làm việc mỗi năm. Nhu cầu nhân lực có trình độ trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề chiếm 10,27 % trên tổng số nhu cầu nhân lực, cao gấp đôi so với trình độ ĐH và gấp 1,3 lần so với CĐ. VIỆT HOA |
| Từ năm 2009, học sinh, sinh viên học nghề tại các trường CĐ nghề, trung cấp nghề đã được cấp học bổng khuyến khích học nghề. Theo đó, học bổng này được cấp đủ theo số tháng thực học trong một năm (không quá 10 tháng trong một năm học) và được cấp theo từng học kỳ. Mức học bổng khuyến khích học nghề cho học sinh, sinh viên xếp loại khá tối thiểu bằng mức trần học phí hiện hành đã nộp. Học sinh, sinh viên xếp loại giỏi cao hơn loại khá, loại xuất sắc cao hơn loại giỏi. Đối với các trường tư thục, trường có vốn đầu tư nước ngoài sẽ do hiệu trưởng quy định. Ông DƯƠNG ĐỨC LÂN, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề, Bộ LĐ-TB&XH Theo Tổng cục Dạy nghề, đến nay cả nước có 265 trường trung cấp nghề, 107 trường CĐ nghề và hàng trăm trung tâm dạy nghề sẽ tuyển sinh 1,7-2 triệu học sinh học nghề. Ngoài ra, cả nước có 546 cơ sở giáo dục đào tạo trình độ TCCN (bao gồm 246 trường TCCN, 198 trường CĐ, 71 trường ĐH và 31 cơ sở giáo dục khác có đào tạo TCCN). Từ kỳ tuyển sinh năm 2010, thí sinh có nguyện vọng đăng ký dự tuyển vào TCCN sẽ nộp thẳng hồ sơ và lệ phí tuyển sinh về trường đăng ký dự tuyển (qua đường bưu điện chuyển phát nhanh hoặc dịch vụ chuyển phát ưu tiên hoặc nộp trực tiếp tại trường) và nhà trường sẽ gửi thẳng các giấy báo cần thiết cho thí sinh. |
QUỐC DŨNG