Như phản ánh của Pháp Luật TP.HCM trong các số báo trước, đa số mô hình hộp ngủ đang tồn tại được đánh giá là không đảm bảo về PCCC do mật độ người sinh sống quá đông trong không gian hẹp, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, ảnh hưởng đến sức khỏe, sự an toàn của người dân. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định cụ thể về loại hình kinh doanh này khiến các địa phương rất lúng túng trong quản lý.
Vận động chuyển đổi hình thức kinh doanh
Theo lãnh đạo UBND quận Bình Thạnh, vừa qua quận đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp với 20 phường tổ chức rà soát và kiểm tra các cơ sở kinh doanh nhà trọ, nhà ngăn hộp ngủ, nhà ở nhiều căn hộ, nhà ở tập thể, chung cư trên địa bàn.
Trong đó, quận tập trung kiểm tra các điều kiện về ngăn cháy lan, lối thoát nạn, việc bố trí, sắp xếp đồ dùng, vật dụng… trong khu trọ. Đặc biệt là kiểm tra hệ thống điện, quản lý sử dụng điện, sạc xe máy điện, xe đạp điện, trang thiết bị PCCC. Qua đó, quận đã xử lý vi phạm tại 42 cơ sở, trong đó có 41/42 cơ sở đã chấp hành tháo dỡ hộp ngủ, chuyển qua dạng cho thuê giường tầng và một cơ sở đang tiến hành tháo dỡ.
“Quận chỉ thực hiện cấp đăng ký kinh doanh với loại hình nhà có phòng cho thuê để ở, không cấp đăng ký kinh doanh đối với loại hình nhà trọ dạng hộp ngủ” - vị lãnh đạo này khẳng định.
Quận Bình Thạnh cho biết sẽ kiên quyết xử lý vi phạm hành chính, tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động với các cơ sở kinh doanh hộp ngủ không đảm bảo các điều kiện an toàn về PCCC và cứu nạn, cứu hộ. Đồng thời tuyên truyền đến người dân thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn về PCCC, đảm bảo việc sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt.
![Một mô hình hộp ngủ đang được kinh doanh tại quận Bình Thạnh, TP.HCM. Ảnh: NGUYỄN CHÂU mo-hinh-hop-ngu.jpg](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/zreyxqnexq/2024_07_30/mo-hinh-hop-ngu-3814.jpg.webp)
Tương tự, ông Trần Quang Sang, Phó Chủ tịch UBND quận Phú Nhuận, cho biết qua kiểm tra, rà soát, trên địa bàn quận có một số nơi cho thuê hộp ngủ. Theo quy định, địa phương chỉ cấp phép và cho hoạt động những cơ sở kinh doanh phòng cho người thuê để ở. Đồng thời, những cơ sở này phải đảm bảo điều kiện về PCCC, địa phương cũng không cấp phép kinh doanh với loại hình nhà trọ dạng hộp ngủ.
“Qua kiểm tra, trên địa bàn quận có một cơ sở cho thuê hộp ngủ. Quận và phường đã trao đổi với chủ nhà để vận động người cho thuê loại hình này chuyển đổi mô hình từ hộp ngủ thành phòng cho thuê” - ông Sang nói.
Chưa có quy định, địa phương lúng túng
Theo ông Nguyễn Xuân Trung, Phó Chủ tịch UBND quận 5, quận thường xuyên kiểm tra và có giải pháp xử lý nếu các cơ sở có dấu hiệu vi phạm trật tự xây dựng hoặc vi phạm PCCC.
“Mô hình hộp ngủ thường không an toàn, nguyên nhân là do số lượng người tập trung sống quá đông trong một không gian hẹp, nhiều nơi gắn hộp ngủ chỉ 2 m2 là rất chật hẹp. Điều này tiềm ẩn nguy cơ không đảm bảo các điều kiện an toàn PCCC, rủi ro cao xảy ra cháy nổ, nguy hiểm đến tính mạng của người dân” - ông Trung đánh giá.
Các văn bản pháp luật hiện nay chỉ quy định về việc cho thuê nhà, căn hộ, phòng ở chứ không có quy định về việc cho thuê hộp ngủ. Hộp ngủ chỉ là một hình thức ngăn phòng ở thành nhiều phần nhỏ. Do đó, dù địa phương đã nhìn thấy những rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra nhưng vì không có cơ sở nên không thể cấm kinh doanh hoạt động mô hình này.
“Cần quy định rõ về điều kiện và hình thức loại hình kinh doanh này để có cơ sở xử lý triệt để, tránh rủi ro không may có thể xảy ra trong thời gian tới” - ông Trung kiến nghị.
Đồng tình, ông Nguyễn Trần Bình, Chủ tịch UBND quận 11, cho biết quận không thể cấm mô hình này vì thực tế là không có quy định riêng hay khái niệm về mô hình hộp ngủ. Đây là một vướng mắc, rất khó cho địa phương khi quản lý.
“Khi phân tích cách thức hoạt động của hộp ngủ, với không gian chật hẹp lại quá đông người như vậy thì nguy cơ xảy ra cháy nổ là rất khó lường” - chủ tịch UBND quận 11 nhìn nhận.
Theo ông Bình, quận 11 có một cơ sở kinh doanh mô hình này với khoảng 144 hộp ngủ từ năm 2022. “Địa phương thường xuyên kiểm tra nhưng chỉ có thể rà soát các vấn đề về an ninh, PCCC. Nếu cơ sở đảm bảo thì vẫn không thể cấm hoạt động vì không có quy định. Nhìn được nguy cơ xảy ra cháy nổ nên quận kiên quyết không cho mô hình này sạc pin các thể loại xe điện vì mật độ người dân sinh sống rất cao” - ông Bình nói.
Lãnh đạo quận 11 cũng đề xuất các đơn vị có liên quan cần nghiên cứu, nhanh chóng ra quy định thật rõ ràng về điều kiện an toàn và mô hình kinh doanh hộp ngủ để các địa phương có căn cứ xử phạt hoặc cấm hoạt động nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.
Cần có quy định rõ để tránh rủi ro
Ông Trần Khánh Trung, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, cho rằng mô hình hộp ngủ thực ra đã có nhiều trên thế giới. Đặc biệt là tại các TP đắt đỏ như Tokyo, New York... Điều này chứng tỏ đó là nhu cầu có thực. Ở các nước, việc quản lý mô hình hộp ngủ được thực hiện tốt nhằm giảm bớt các nguy cơ tiềm ẩn. Chính vì vậy, cơ quan chức năng nên có quan điểm rõ ràng: Đưa ra điều kiện để quản lý hay là cấm hẳn, có như vậy mới quản lý chặt được loại hình này sớm.