Ngày 23-5, tại Brazil, nguyên thủ quốc gia 12 nước Nam Mỹ đã ký kết hiệp định thành lập Liên minh Các nước Nam Mỹ theo mô hình của Liên minh châu Âu.
Sẽ có Quốc hội Nam Mỹ
Mục đích thành lập Liên minh Các nước Nam Mỹ nhằm tạo không gian ổn định về chính trị và không gian hòa nhập để phát triển, đặc biệt là phát triển các lĩnh vực kinh tế, tài chính, xã hội và văn hóa.
Theo tinh thần hiệp định mới ký kết, Liên minh Các nước Nam Mỹ sẽ là nơi các nước thường xuyên tham vấn và nơi giải quyết đầu tiên mọi nguy cơ khủng hoảng khả dĩ xảy ra trong khu vực.
 |
| Tổng thống Chile Michelle Bachelet (trái), chủ tịch đầu tiên của Liên minh Các nước Nam Mỹ. |
Ngay trong buổi ký kết hiệp định, Tổng thống Brazil Lula da Silva đã tuyên bố: Trước mắt sẽ là giải quyết khủng hoảng lương thực.
Liên minh Các nước Nam Mỹ được hình thành trên quan điểm: 12 nước Nam Mỹ phải tự giải quyết những vấn đề trong khu vực của mình chứ không cần lệ thuộc vào Tổ chức Các nước châu Mỹ (có Mỹ tham gia) như lâu nay.
Chủ tịch Liên minh Các nước Nam Mỹ sẽ được thực hiện theo chế độ luân phiên. Chủ tịch đầu tiên là Tổng thống Chile Michelle Bachelet.
Liên minh Các nước Nam Mỹ sẽ họp thường niên một lần ở cấp nguyên thủ quốc gia. Cứ sáu tháng các bộ trưởng ngoại giao sẽ nhóm họp một lần. Về lâu về dài, Liên minh Các nước Nam Mỹ sẽ thành lập Quốc hội, dự kiến đặt tại Cochabamba (Bolivia).
Nguyên nhân thành lập Liên minh Các nước Nam Mỹ chủ yếu xuất phát từ ý chí của Brazil. Với tiềm năng kinh tế và dân số đông, tổ chức liên minh này sẽ trở thành môi trường thuận lợi hơn để Brazil hòa nhập với cộng đồng khu vực.
Ý thức hệ khác biệt
Hiện nay, kinh tế và an ninh là hai lĩnh vực chưa được đồng thuận trong 12 nước thành lập Liên minh Các nước Nam Mỹ. Trở ngại lớn nhất là ý thức hệ khác biệt giữa các nước.
Về an ninh, Brazil đề nghị thành lập Hội đồng Quốc phòng Nam Mỹ. Hội đồng sẽ là cơ quan điều phối chính sách quốc phòng của 12 nước Nam Mỹ chứ không phải là mô hình hợp tác quân sự như khối NATO.
Tuy nhiên, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez chủ trương các nước tham gia tổ chức Liên minh Các nước Nam Mỹ phải tiến đến liên minh quân sự nhằm chống Mỹ.
Các nước theo xu hướng cánh tả như Bolivia và Ecuador cũng đánh giá hiệp định thành lập Liên minh Các nước Nam Mỹ thiếu tính táo bạo.
Trong khi đó, Colombia - đồng minh thân cận của Mỹ không đồng tình với vai trò của Hội đồng Quốc phòng Nam Mỹ theo gợi ý của Brazil.
Ngoài ra, Colombia vẫn còn bất đồng với Venezuela và Ecuador về tổ chức Lực lượng vũ trang cách mạng Colombia. Colombia tố cáo hai nước đã tiếp tay cho tổ chức này.
Về kinh tế, phương án sát nhập Liên minh Các nước Nam Mỹ với Liên minh Hải quan Nam Mỹ và Cộng đồng vùng núi Andes đã bị bác bỏ.
| Liên minh Các nước Nam Mỹ bao gồm 12 nước: Argentina, Bolivia, Brazil, Chile, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay và Venezuela. Với tổng số dân 380 triệu, trao đổi thương mại trong khu vực này đạt đỉnh điểm 72 tỷ USD (115.200 tỷ đồng VN) vào năm 2006. Năm ngoái, các nước Nam Mỹ đã đạt tăng trưởng kinh tế 5,7% và dự kiến năm nay sẽ đạt 4,7%. |
HOÀNG DUY (Theo Reuters, le Monde, Presse Canadienne)
