Nhật sẽ tăng ngân sách quốc phòng trong tài khóa 2013 sau 11 năm liên tục giảm.

Ngày 8-1, Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Akitaka Saiki đã triệu tập đại sứ Trung Quốc tại Nhật Trình Vĩnh Hoa đến để phản đối bốn tàu hải giám Trung Quốc đi vào vùng biển Nhật. Đại sứ Trình Vĩnh Hoa cho biết sẽ chuyển thông điệp phản đối đến chính phủ Trung Quốc nhưng vẫn khăng khăng cho rằng Trung Quốc có chủ quyền với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Theo hãng tin Reuters, hôm 7-1, cơ quan tuần duyên Nhật thông báo bốn tàu hải giám Trung Quốc đã đi vào lãnh hải Nhật vào trưa cùng ngày ở vị trí cách quần đảo Senkaku/Điếu Ngư 12 hải lý. Đài truyền hình NHK (Nhật) cho biết đó là các tàu hải giám mang số hiệu 51, 26, 66 và 137.
Trong khi đó, báo Yomiuri (Nhật) ngày 8-1 đưa tin Nhật sẽ thay đổi chính sách quốc phòng và kế hoạch mua vũ khí vào tháng 12-2013 nhằm nâng cao năng lực phòng vệ.

Trước mắt, Nhật sẽ thực hiện một chương trình quốc phòng tạm thời để thay thế Hướng dẫn chương trình quốc phòng dài hạn (chính sách quốc phòng trong 10 năm) và Chương trình tích lũy quốc phòng trung hạn (danh mục mua sắm vũ khí quốc phòng trong năm năm). Đến cuối năm nay, Nhật sẽ công bố hai tài liệu nêu trên đã được sửa đổi.

Nhật đang nghiên cứu mua máy bay trực thăng V-22 Osprey của Mỹ để đưa quân ra quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nhanh chóng hơn. Ảnh: JAPAN FOCUS.ORG

Báo New York Times (Mỹ) ghi nhận hai tài liệu sửa đổi sẽ bao gồm một số điểm chủ yếu như sau:

- Sửa chữa, tiếp liệu máy bay tuần tra và nghiên cứu công nghệ định vị.

- Tăng quân số bộ binh, củng cố năng lực phòng vệ trên không và trên biển quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

- Mua thêm máy bay cảnh báo sớm để phát hiện xâm nhập ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và động thái phóng vệ tinh của CHDCND Triều Tiên.

- Nghiên cứu mua máy bay trực thăng V-22 Osprey của Mỹ để vận chuyển binh sĩ ra quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nhanh hơn.

Báo Yomiuri cũng cho biết Nhật dự kiến tăng ngân sách quốc phòng 4.650 tỉ yen của tài khóa 2012 (kết thúc vào tháng 3-2013) thêm 120 tỉ yen trong tài khóa 2013 bắt đầu từ tháng 4-2013, tức đạt mức 4.770 tỉ yen.

Ngân sách này tương đương ngân sách quốc phòng của tài khóa 2009, lúc đảng Dân chủ tự do còn cầm quyền. Đây là lần tăng ngân sách quốc phòng đầu tiên sau 11 năm liên tục giảm, chủ yếu do ảnh hưởng nợ công. Vào lúc cao điểm, ngân sách quốc phòng đạt mức 4.960 tỉ yen trong tài khóa 2002.

Báo Yomiuri nhận định Nhật thay đổi chính sách quốc phòng và tăng ngân sách quốc phòng trong bối cảnh Nhật đang đối phó với căng thẳng gia tăng từ Trung Quốc, Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên, đặc biệt vào lúc Trung Quốc đang tăng cường hoạt động giám sát quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư.

Báo New York Times nhận định nỗ lực nâng tầm quân sự của Nhật không chỉ giúp nâng tầm ảnh hưởng của Nhật mà còn giúp đồng minh Mỹ trong công việc đối phó với tình hình Trung Quốc gia tăng năng lực quân sự.

Báo Hankyoreh (Hàn Quốc) ngày 8-1 ghi nhận tăng ngân sách quốc phòng là bước đi đầu tiên của Nhật tiến đến tăng cường sức mạnh quân sự.

Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc cùng ngày cho rằng kế hoạch tăng ngân sách quốc phòng của Nhật cộng với thái độ cứng rắn của chính phủ mới ở Nhật sẽ làm căng thẳng thêm tranh chấp lãnh thổ giữa Nhật với các nước láng giềng.

Ngày 7-1, ba nhà sản xuất ô tô hàng đầu của Nhật đã công bố báo cáo cho thấy tình hình tiêu thụ ô tô giảm sút ở Trung Quốc trong năm 2012 do căng thẳng về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. So với năm 2011, Toyota giảm 4,9% (840.000 xe), Nissan giảm 5,3% (1,18 triệu xe) và Honda giảm 3,1% (598.576 xe). Theo báo Nikkei (Nhật), Toyota đã quyết định ngưng các kế hoạch xây dựng nhà máy mới trong ba năm tới để tập trung đầu tư cho các nhà máy hiện tại.

THIÊN ÂN - H.DUY