Luật sư NGUYỄN QUỐC CƯỜNG, Giám đốc Công ty Luật TNHH Infinity Việt Nam:
Phát triển nghề luật sư trong kỷ nguyên hội nhập
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chiến lược phát triển nghề luật sư tại Việt Nam cần một cuộc cải cách dựa trên ba trụ cột: Hoàn thiện thể chế, đổi mới chính sách hỗ trợ và nâng cao chất lượng nhân lực.
Trước hết, dự thảo Luật Luật sư sửa đổi cần tăng cường bảo vệ quyền độc lập hành nghề và vị thế của luật sư, song hành cùng việc siết chặt trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp.
Ngoài ra, việc nghiên cứu thành lập một quỹ hỗ trợ khởi nghiệp từ nguồn ngân sách và xã hội hóa cũng là điều cần tính tới. Đây sẽ là đòn bẩy tài chính thiết thực, tạo đà phát triển cho lớp luật sư trẻ.
Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi quyết định vị thế của nghề nằm ở chất lượng đào tạo. Việc xây dựng và chuẩn hóa chương trình đào tạo cử nhân theo hướng thực tiễn, hiện đại, gắn với nhu cầu của thị trường pháp lý là hết sức cần thiết.
Song song đó, quy trình đào tạo nghề tại Học viện Tư pháp cũng phải đổi mới toàn diện theo hướng “thực hành - thực tiễn - thực nghề”. Thay vì quá nhiều lý thuyết, học viên cần được tăng cường hơn nữa việc tiếp cận các phiên tòa mô phỏng, clinic pháp lý (phòng tư vấn thực hành) và cập nhật các chuyên đề đào tạo gắn với các lĩnh vực thời đại như kinh doanh số, an ninh mạng hay pháp chế doanh nghiệp hiện đại…
Tôi tin rằng khi kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy pháp lý sắc bén và kỹ năng hành nghề hiện đại, đội ngũ luật sư Việt Nam sẽ thực sự đủ tầm vóc để hội nhập.
ThS - Luật sư LÊ KIÊN LƯƠNG, Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương:
Đồng hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp
Trong tư duy kinh doanh truyền thống, thường doanh nghiệp chỉ tìm đến luật sư khi gặp vấn đề. Tuy nhiên, trong môi trường kinh doanh hiện đại, luật sư sẽ đóng vai trò “kiến trúc sư an toàn”.
Vì vậy, tùy quy mô hoạt động, việc xây dựng bộ phận pháp chế nội bộ hoặc thuê luật sư tư vấn thường xuyên là định hướng mà mọi doanh nghiệp đều nên hướng tới. Ông cha ta vẫn dạy “phòng bệnh hơn chữa bệnh” là vậy. Rủi ro pháp lý không phải lúc nào cũng lộ diện rõ ràng, nó có thể ẩn mình trong những bản hợp đồng lỏng lẻo, trong quy trình quản trị nội bộ còn nhiều kẽ hở… Và đây là lúc luật sư dùng kiến thức chuyên môn của mình “tiền kiểm” từng bản hợp đồng dưới lăng kính pháp luật.
Trước khi chủ doanh nghiệp đặt bút ký vào một bản hợp đồng, luật sư là người rà soát để đảm bảo không có cái bẫy nào được cài cắm. Khi doanh nghiệp muốn chấm dứt hợp đồng với nhân sự hay mở rộng thị trường, luật sư là người vạch ra lộ trình để mọi thứ diễn ra đúng luật, tránh những vụ kiện tụng kéo dài.
Tương tự như việc mua BHYT dù chẳng khi nào ốm đau, chi phí thuê luật sư riêng không nên được xem là một khoản “chi phí vô ích vì từ trước đến nay vẫn đang hoạt động tốt”, mà cần được nhìn nhận là khoản “đầu tư bảo vệ”. Có một người am hiểu “sức khỏe pháp lý” đồng hành, doanh nghiệp sẽ có nền móng cho sự phát triển bền vững, lâu dài.
Luật sư ĐÀO THỊ BÍCH LIÊN, Văn phòng luật sư Hà Hải và cộng sự:
Luật sư và trách nhiệm xã hội
Bên cạnh chuyên môn, luật sư mang trên vai trách nhiệm xã hội cao cả, đặc biệt thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý cho người yếu thế.
Những đối tượng như người thuộc hộ nghèo, lao động tự do, người không có nơi cư trú… thường đối mặt với rào cản kép về kinh tế, nhận thức và tâm lý, khiến họ thường không thực hiện được những quyền lợi chính đáng mà Nhà nước đã trao thông qua hệ thống pháp luật. Lúc này, luật sư không chỉ đóng vai trò người đại diện pháp lý mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp những người yếu thế vượt qua sự mặc cảm, tự ti để tiếp cận công lý một cách bình đẳng.
Chính sự dấn thân xuất phát từ “Tâm - Tầm - Trách nhiệm” này đã biến các quy định của pháp luật thành công cụ bảo vệ quyền con người thiết thực, đồng thời khắc họa hình ảnh luật sư như biểu tượng của công lý và lòng nhân ái. Hoạt động này không chỉ nâng cao uy tín của nghề luật sư mà còn củng cố niềm tin của xã hội vào pháp luật.
Tuy nhiên, để sứ mệnh nhân văn này phát huy tối đa hiệu quả, khuôn khổ pháp lý cần được hoàn thiện hơn. Dù dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý 2017 đã mở rộng phạm vi người thụ hưởng, thế nhưng thực tiễn vẫn đòi hỏi một cơ chế xác định đối tượng yếu thế linh hoạt và bao trùm hơn. Chỉ khi nhận diện đầy đủ những người cần được trợ giúp, chính sách pháp luật mới thực sự trở thành “lá chắn” vững chắc, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Luật sư NGUYỄN THÀNH LONG, Đoàn Luật sư TP.HCM:
Từ áp dụng pháp luật đến kiến tạo chính sách
Sự ra đời của hàng loạt đạo luật quan trọng như Luật Đất đai 2024 hay Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025… không chỉ là những điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần, mà đánh dấu cuộc cách mạng về tư duy quản trị quốc gia: Từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Trong dòng chảy đó, vai trò của luật sư Việt Nam đang trải qua bước chuyển dịch mang tính lịch sử, từ người áp dụng luật trở thành người đồng kiến tạo chính sách.
Nếu trước đây hình ảnh luật sư thường gắn liền với phòng xử án, với vai trò tranh tụng thì nay các luật sư có thêm hình ảnh khác - một lực lượng phản biện xã hội chuyên nghiệp và sắc bén. Với kiến thức pháp lý chuyên sâu, kinh nghiệm thực tiễn dày dặn, những góp ý của các luật sư trong quá trình xây dựng luật đã được Quốc hội ghi nhận. Đó là minh chứng sống động cho sức ảnh hưởng mới của giới luật sư.
Không dừng lại ở đó, luật sư còn là những nhà vận động chính sách, đóng vai trò cầu nối thiết yếu giữa cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan lập pháp. Tiếng nói của luật sư tại các diễn đàn đối thoại đã góp phần thiết lập hành lang pháp lý minh bạch cho cả hệ sinh thái kinh tế.
Sự chuyển dịch này đã đưa luật sư từ không gian tư pháp bước ra không gian lập pháp rộng lớn. Trong kỷ nguyên mới, người luật sư không chỉ bảo vệ công lý cho từng cá nhân, mà đang trực tiếp góp phần kiến tạo chính sách, giúp đất nước ngày càng phát triển.
Luật sư HUỲNH THỊ THẢO NGUYÊN, Công ty Luật TNHH Tri Ân:
Thích ứng với công nghệ để nâng cao giá trị cốt lõi
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, nghề luật bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ chưa từng có.
Sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI), big data và các nền tảng công nghệ số đang từng bước làm thay đổi phương thức hành nghề truyền thống của luật sư. Từ dữ liệu pháp lý số hóa cho đến các phần mềm giúp tóm tắt hồ sơ… công nghệ đang giải phóng phần nào sức lao động của luật sư.
Phải khẳng định rằng công nghệ là công cụ hỗ trợ, còn bản lĩnh, trí tuệ của luật sư mới là linh hồn của nghề luật. Không một công nghệ nào có thể thay thế được tư duy chiến lược sắc bén, sự thấu cảm với từng phận người và bản lĩnh ứng biến linh hoạt trong môi trường pháp đình - những yếu tố tạo nên giá trị và vị thế của người luật sư.
Dẫu vậy, một luật sư trong thời đại số ngoài giỏi vận dụng pháp luật thì cũng cần chủ động tiếp cận và khai thác hiệu quả công nghệ để nâng cao hiệu suất làm việc. Thay vì lo ngại công nghệ dần thay thế con người, chúng ta hãy biến nó thành “cánh tay nối dài”, mang lại dịch vụ pháp lý cho khách hàng minh bạch hơn, nhanh chóng hơn và chính xác hơn.
Năm mới, vận hội mới. Tôi tin rằng dù công nghệ có thay đổi nhanh đến đâu, những giá trị cốt lõi của nghề luật - phụng sự công lý và bảo vệ lẽ phải - vẫn mãi trường tồn.
