Người phụ nữ quyền lực bậc nhất thế giới

Thủ tướng Ukraine Yulia Tymoshenco sinh năm 1969 tại Dnepropetrovsk, Ukraine. Bà là tiến sĩ kinh tế tại Đại học Dnepropetrovsk.

Giàu nhờ kinh doanh

Khi còn làm việc trong một nhà máy ở quê hương, Yulia Tymoshenko nắm bắt cơ hội thời mở cửa nền kinh tế vào cuối thập niên 1980 để chuyển sang kinh doanh. Với số tiền 5.000 rúp vay mượn, hai vợ  chồng lập một xí nghiệp dịch vụ công, sau đó mở một loạt cửa hàng cho thuê băng video.

Thủ tướng Ukraine Yulia Tymoshenko

Năm 1991, bà trở thành Giám đốc điều hành của Công ty Dầu hỏa Ukraine, chuyên thu mua sản phẩm dầu mỏ. Công ty Dầu hỏa Ukraine phát triển thành Công ty  Hệ thống năng lượng thống nhất của Ukraine (UESU), một công ty tư nhân. Yulia Tymoshenko trở thành Chủ tịch UESU từ năm 1995 tới năm 1997.

UESU hoạt động như một đơn vị kinh tế trung gian, nhập khẩu khí gas thiên nhiên của Nga và xuất khẩu sản phẩm công nghiệp Ukraine. Sau khi  UESU bị kiện vì thiếu Công ty Ukrgasprom 42 triệu USD và  bị phạt  hơn 300 triệu USD về  tội vi phạm luật tiền tệ, Yulia Tymoshenko quyết định trở thành  nhà chính trị đấu tranh cho sự độc lập của các doanh nghiệp. Bà Yulia Tymoshenko rất giàu nhờ họat động kinh doanh.

Người đẹp trong chính trị

Vẻ đẹp và sự thanh lịch của bà gây được cảm tình và sự ngưỡng mộ nơi người đối diện. Đàng sau vẻ đẹp của bà là bản tính can đảm, gan dạ,  nhiệt tình hừng hực với sự nghiệp chính trị  và  nghị lực  dũng mãnh dám đương đầu với bao phong ba bão táp trong chính trường.

Bà Yulia Tymoshenko và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Jose Manuel

Hoạt động chính trị của Yulia Tymoshenko khởi đầu bằng chiến thắng  trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội bổ sung tại tỉnh Kirovograd năm 1996. Bà trở thành dân biểu Quốc hội.

Năm 1999, Yulia Tymoshenko tham gia chính phủ, làm Phó Thủ tướng nhiên liệu và năng lượng  trong nội các của Thủ tướng Viktor Yushchenko. Trong chức vụ này, bà đưa ra hai khái niệm “năng lượng Ukraine” và “năng lượng trong sạch”. Cả hai đều nhắm vào việc chấm dứt tình trạng tham nhũng và ảnh hưởng thống trị của các nhóm tội ác thao túng  ngành công nghiệp dầu khí  Ukraine.

Khi thị trường năng lượng ổn định, bà phát triển chương trình mới “than Ukraine”. Bà vạch trần một số kế hoạch đen tối của lãnh vực năng lượng. Những việc làm của bà chọc giận các quan chức tham nhũng và họ đã nhanh chóng hành động để chống lại bà.

Vào năm 2001, bà Yulia Tymoshenko bị Tổng thống Leonid Kuchma  cách chức phó thủ tướng , bị khởi tố hình sự và bị bắt giam tại nhà tù Lukianovka về tội giả mạo tài liệu và buôn lậu khí gas  khi còn là Chủ tịch của UESE.  Những người ủng hộ bà tổ chức những cuộc biểu tình tuần hành phản đối gần nơi giam giữ bà để đòi trả tự do cho bà. Bà được thả ra sau vài tuần bị giam.

Rời nhà tù, Yulia Tymoshenko trở thành một nhà lãnh đạo trong chiến dịch vận động  đòi Tổng thống Kuchma từ chức. Tên tuổi, sự nghiệp chính trị của bà Yulia Tymoshenko gắn chặt với cuộc cách mạng Cam,  đến nổi bà được đặt cho biệt danh “Công chúa cách mạng cam”.

Bà Yulia Tymoshenko và Tổng thống Yushchenko

Cách mạng Cam chỉ các cuộc biểu tình và các biến cố chính trị xảy ra trong khoảng thời gian từ cuối tháng 11-2004 tới tháng 1-2005 để chống bầu cử gian lận của chính quyền Kuchma. Ông Viktor Yushchenko trở thành Tổng thống Ukraina. Màu cam thoạt đầu được sử dụng như một biểu tượng trong cuộc vận động bầu cử của ông Viktor Yushchenko. 

Tình huống khiến cuộc cách mạng Cam bùng nổ diễn biến như sau.  Do không ứng cử viên nào đạt đủ số phiếu bầu theo quy định để được công nhận đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 31-10- 2004 nên  một cuộc bầu cử phụ được tổ chức ngày 21-11 để xác định thắng, bại giữa hai ứng cử viên được số phiếu cao nhất là đương kim Thủ tướng Viktor Yanukovych và  Viktor Yushchenko. Viktor Yanukovych  được sự ủng hộ của Tổng thống Kuchma còn Viktor Yushchenko được bà Yulia Tymoshenko giúp đỡ.

Do gian lận bầu cử,  Yanukovych thắng nhưng người dân Ukraina không chấp nhận kết quả đó và tham gia các cuộc biểu tình phản đối. Tòa án tối cao Ukraine quyết định hủy kết quả của cuộc bầu cử phụ và ra lệnh  tổ chức bỏ phiếu lại ngày 26-12-2004. Kết quả Viktor Yushchenko thắng với 52% số phiếu bầu, trở thành Tổng thống Ukraine.

Bà Yulia Tymoshenko chứng tỏ không những là một nhà lãnh đạo cương quyết, dũng cảm, không lùi bước trước gian nguy mà còn là người có tài thuyết phục quần chúng. Sự tin tưởng và ủng hộ của quần chúng dành cho bà Yulia Tymoshenko góp phần quan trọng cho sự thành  công của cuộc cách mạng Cam.

Đối mặt với phong ba bão táp

Theo sự cam kết, sau khi lên làm tổng thống, ông Viktor Yushchenko  đã cử bà Yulia Tymoshenko làm thủ tướng. Bà Yulia Tymoshenko trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Ukraine vào đầu năm 2005. Tạp chí Forbes hai lần xếp nữ Thủ tướng Yulia Tymoshenko của nước Cộng hòa Ukraine vào danh sách những người phụ nữ quyền lực nhất thế giới, xếp thứ ba năm 2003 và xếp thứ 17 vào năm 2008.

Những phụ nữ ủng hộ bà Yulia Tymoshenko

Chính trường vẫn không ngớt biến động và  bà Thủ tướng xinh đẹp luôn phải đối phó với những cơn phong ba bão táp. Chỉ vài tháng sau khi nhậm chức, chính phủ gồm nhiều đảng phái của bà Yulia Tymoshenko đứng đầu đã phát sinh mâu thuẫn. Sau khi một số thành viên chính phủ rút lui, ngày 8-9-2005, Tổng thống  Yushchenko giải tán chính phủ. Bà Yulia Tymoshenko mất chức thủ tướng. Bà lại  bôn ba khắp ước để vận động cho khối Tymoshenko, khối chính trị do bà thành lập, trước các  cuộc bầu cử. Đến năm 2007, bà nắm được cơ hội thành lập chính phủ  liên minh, trở lại  làm Thủ tướng lần thứ hai.

Từng sát cánh với nhau trong cuộc cách mạng Cam và  đứng chung liên minh nhưng Tổng thống Yushchenko và Thủ tướng Yulia Tymoshenko luôn mâu thuẫn, đối nghịch nhau. Hai người khác quan điểm về cuộc chiến giữa Gruzia  và Nga  năm 2008. Yulia Tymoshenko không đồng ý với việc Tổng thống Yushchenko lên án Nga và chọn lập trường  trung lập. Chính phủ của bà đã hai lần đối diện với cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm của Quốc hội vào ngày  11-7-2008 và 5-2-2009 nhưng may mắn vượt qua.

Trong năm 2009, Thủ tướng Yulia Tymoshenko  dồn sức cho một cuộc chiến mới: chuẩn bị ra ứng cử trong bầu cử tổng thống Ukraine vào đầu năm 2010. Bà Yulia Tymoshenko sẽ là  đối thủ số một của Tổng thống Yushchenko trong cuộc bầu cử đó.

PHÚ DƯƠNG

(Nguyệt san Pháp Luật TP.HCM)