TT Obama cam kết an ninh với Senkaku/Điếu Ngư
Mỹ và Nhật phản đối các toan tính nhằm đơn phương thay đổi nguyên trạng trong khu vực bằng vũ lực.

Ngày 24-4 tại Tokyo, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và Tổng thống Barack Obama đã tiến hành hội đàm.

Trang web Nhà Trắng đưa tin mở đầu cuộc hội đàm, Thủ tướng Shinzo Abe ghi nhận Nhật và Mỹ cùng chia sẻ các lợi ích chiến lược và các giá trị cơ bản như tự do, dân chủ và nhân quyền. Ông nhấn mạnh quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ là nền tảng không thể thay thế ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Ông ghi nhận chuyến công du châu Á của Tổng thống Obama là bằng chứng cho chiến lược xoay trục sang châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ. Ông nhấn mạnh Nhật sẽ cùng Mỹ đảm đương vai trò dẫn dắt trong công cuộc bảo đảm một khu vực châu Á-Thái Bình Dương hòa bình và thịnh vượng.

Tổng thống Obama phát biểu quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật là nền tảng cho an ninh của Mỹ và của châu Á-Thái Bình Dương, mối gắn kết Mỹ-Nhật không chỉ thể hiện ở liên minh quân sự mà còn ở lĩnh vực kinh tế để định hình một nền kinh tế năng động và sáng tạo ở châu Á-Thái Bình Dương.

Ông cho rằng hai nước cần phải hợp tác để ứng phó các điểm nóng trên toàn cầu và nỗ lực tạo ra các quy tắc chi phối trật tự thế giới.

TT Obama cam kết an ninh với Senkaku/Điếu Ngư - ảnh 1
 
Tổng thống Obama và Thủ tướng Shinzo Abe tại cuộc họp báo ở Tokyo ngày 24-4. Ảnh: AP

Báo Asahi Shimbun (Nhật) đưa tin tại cuộc họp báo sau đó, Thủ tướng Shinzo Abe thông báo hai bên đã nhất trí hợp tác để phát triển châu Á dựa trên pháp quyền và nhất trí phản đối bất cứ toan tính nào nhằm đơn phương thay đổi nguyên trạng trong khu vực bằng vũ lực.

Ông cho biết ông đã giải thích cho Tổng thống Obama về nỗ lực của Nhật nhằm thay đổi cách diễn giải hiến pháp để Nhật chủ động thực thi quyền tự vệ tập thể.

Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí hợp tác giải quyết vấn đề công dân Nhật bị CHDCND Triều Tiên bắt cóc, đồng thời hợp tác chặt chẽ Nhật-Mỹ-Hàn để đối phó với chương trình hạt nhân và tên lửa của CHDCND Triều Tiên.

Về hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương, ông cho biết ông và Tổng thống Obama đã chỉ đạo Bộ trưởng Kinh tế Nhật Akira Amari và đại diện thương mại Mỹ Michael Froman giải quyết các bất đồng để hoàn tất đàm phán trong tương lai gần.

Tổng thống Obama thông báo trong hội đàm, ông đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng trong việc giải quyết hòa bình vấn đề quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, không leo thang căng thẳng và không hành động khiêu khích và phải nỗ lực tìm ra phương thức mà Nhật và Trung Quốc có thể hợp tác.

Ông khẳng định hiệp ước an ninh và hợp tác chung Mỹ-Nhật áp dụng cho tất cả lãnh thổ thuộc Nhật quản lý, trong đó có Senkaku/Điếu Ngư.

Ông nhấn mạnh Mỹ không đưa ra lập trường về chủ quyền cuối cùng đối với Senkaku/Điếu Ngư nhưng xét về mặt lịch sử, quần đảo này đã và đang nằm dưới quyền quản lý của Nhật.

Về vấn đề CHDCND Triều Tiên, ông tin rằng bằng cách hợp tác với Nhật, Hàn Quốc và các nước, đặc biệt là Trung Quốc, Mỹ có thể tạo thêm sức ép để đến lúc nào đó Bình Nhưỡng sẽ thay đổi thái độ.

Cùng ngày, phản ứng trước tuyên bố của Tổng thống Obama về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định dù bất cứ ai nói gì, quần đảo này vẫn thuộc về Trung Quốc.

LÊ LINH

 
Tối 24-4, Bộ trưởng Kinh tế Nhật Akira Amari thông báo cuộc đàm phán giữa ông và đại diện thương mại Mỹ Michael Froman về hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương đã không đạt được kết quả đột phá nào và phải tạm ngưng. Theo báo Asahi Shimbun, Nhật không đồng ý bỏ thuế quan hoàn toàn đối với hàng hóa nhập khẩu nhạy cảm như gạo, lúa mì, đường, thịt heo và thịt bò.