Dân thiếu đất trồng rừng nhưng nước ngoài lại được thuê với giá quá thấp. Đó là nhận định của Ủy ban Khoa học-Công nghệ và Môi trường (KH-CN&MT) của Quốc hội trong báo cáo giám sát về tình hình thực hiện dự án trồng mới 5 triệu hecta rừng gửi tới đại biểu Quốc hội (ĐBQH).

Theo báo cáo trên, đến tháng 8-2010 đã có 14 tỉnh cấp giấy chứng nhận (GCN) đầu tư trồng rừng và năm tỉnh khác cấp GCN đầu tư chế biến lâm sản kết hợp trồng rừng quy mô nhỏ và các dự án có liên quan. Trong đó, một số GCN đầu tư trồng rừng được cấp ở những địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh. Ở một số địa phương có tình trạng giao đất trên giấy, nghĩa là diện tích đất rừng đã giao hộ gia đình quản lý cũng lại được giao cho nhà đầu tư nước ngoài thuê.

Đến tháng 8-2010, tổng diện tích đất lâm nghiệp cho nhà đầu tư nước ngoài thuê để trồng rừng 100% vốn nước ngoài được cấp GCN đầu tư là gần 289.000 ha và hơn 21.600 ha liên doanh liên kết là giữa nhà đầu tư nước ngoài với nhà đầu tư trong nước. Trong số các công ty nước ngoài đã được phép đầu tư, chỉ riêng InnovGreen (Hong Kong, Trung Quốc) đã thuê tới 274.848 ha, chiếm 87% diện tích đất thuê. Đến nay, Công ty InnovGreen với 8.123 ha đã được cấp đã nộp ngân sách 77.946 USD, giá thuê đất trồng rừng trung bình 9,58 USD/ha, tương đương 180.000 đồng/ha. Ủy ban KH-CN&MT cho rằng mức giá trên là quá thấp.

Ủy ban KH-CN&MT phân tích hiện nhu cầu được giao đất, giao rừng của hộ nông dân là rất lớn, trên thực tế không đủ đất rừng giao cho nhu cầu hộ gia đình. Do đó, ủy ban đề nghị xem xét việc giao đất cho nhà đầu tư nước ngoài để việc giao đất, giao rừng đảm bảo quyền lợi của hộ gia đình, cá nhân tại địa phương và việc giao đất, giao rừng phải tuân thủ đúng pháp luật, bảo đảm an ninh, quốc phòng.

Ngày 23-10, Chính phủ cũng đã gửi các ĐBQH báo cáo về tình hình cho nước ngoài thuê đất trồng rừng. Theo đó, Chính phủ dự kiến sẽ sửa các nghị định liên quan theo hướng chặt chẽ hơn về thẩm quyền, điều kiện và trình tự thẩm tra các dự án có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng nhiều diện tích đất, dự án trồng rừng. Những dự án ấy sẽ chỉ được xem xét cấp phép sau khi có ý kiến chính thức của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, hoặc cơ quan quốc phòng, an ninh địa phương. Trong thời gian chờ sửa đổi, các tỉnh không cấp mới GCN đầu tư trồng rừng có vốn ngoại…

THÀNH VĂN