Người TP.HCM năm nay có thể lại đón một cái tết khan hiếm mai vàng khi hàng trăm vườn mai ở Thạnh Lộc, An Phú Đông, Thạnh Xuân (quận 12), Hiệp Bình Chánh, Hiệp Bình Phước, Linh Đông (quận Thủ Đức) bung rộ khi còn gần hai tháng nữa mới tết.

Thiệt hại phân nửa

Đây là năm thứ hai liên tiếp mai kiểng TP.HCM chưa đến hẹn đã lên. Một trong những lý do mà hầu hết các hộ trồng mai nhận định là do triều cường dâng cao vào đầu tháng 11, tháng 12 cùng với thời tiết cuối năm thất thường. Quận 12 và Thủ Đức là các địa điểm trồng mai chủ yếu của TP.HCM nên việc mai chết và trổ bông sớm ở đây sẽ khiến cho thị trường khan hiếm, giá cả mỗi cây mai cũng sẽ đắt đỏ hơn.

Anh Huỳnh Văn Thi, tổ trưởng của bảy hộ chuyên trồng mai tại phường Thạnh Lộc (quận 12), cho biết triều cường và thời tiết thất thường làm gần 50% mai bung sớm hoặc thối rễ. Mặc dù lường trước, anh và các hộ trồng mai trong tổ của mình đã dùng nhiều cách, kể cả xịt thuốc kìm hãm không cho mai nở hoa sớm nhưng không ăn thua. “Đứng nhìn mai bung cánh mà đứt ruột!” - anh Thi xót xa. Theo anh Thi, các hộ trồng mai trong tổ của anh năm nay đều lỗ từ 100 đến 300 triệu đồng tùy theo diện tích.

Anh Huỳnh Văn Thi rầu rĩ bên chậu mai đã tàn hoa. Ảnh: H.GIANG

Chung tình cảnh, tại khu phố 4, phường Hiệp Bình Phước, Thủ Đức, ông chủ vườn mai Trương Văn Hột chỉ tay về vườn mai nhà mình rầu rĩ khi vườn mai gần 2.000 gốc của ông có tới gần 1.000 gốc bị rụng lá, trổ bông gần một tháng nay, phải cắt tỉa cành và làm lại gốc mai chờ vụ mùa sau. Cùng phường, ông Trương Hoàng Vân (nhà 59/9 đường số 9) ngậm ngùi than 5.000 gốc mai của ông bị thiệt hại khoảng 30%. Cả ông Vân và ông Hột đều nói số mai bị rụng lá, trổ sớm, giờ chỉ mong cứu được cây đợi mùa sau chứ không trông mong gì tết này nữa.

Tuy nhiên, đó chưa phải là nỗi lo cuối cùng, hầu hết các hộ trồng mai đều cho rằng từ đây đến cuối năm, nếu thời tiết còn kiểu ngày nắng nóng, đêm se lạnh thì thế nào cũng còn nhiều vườn mai rụng cánh trên “đường đua” tới tết.

Ông Nguyễn Nam Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Hiệp Bình Chánh, cho biết toàn phường có 191 hộ trồng mai với diện tích 53 ha. Với tỉ lệ thiệt hại như năm nay thì số tiền bà con trồng mai mất trắng là không nhỏ, lên đến hàng tỉ đồng.

Chưa có cách khắc phục

Thực tế tại các nhà vườn, việc trồng mai dựa vào kinh nghiệm là chính, các biện pháp để giảm thiệt hại do thời tiết gây ra vẫn đang là câu hỏi chưa có lời đáp. “Một trăm người trồng mai chỉ đạt khoảng 10 người (mai nở đúng tết và bán được), chủ yếu vẫn dựa vào thâm niên trong nghề” - anh Trương Văn Quan, một người trồng mai tại An Phú Đông, quận 12, cho biết.

Ông Nguyễn Tương Minh, Phó Chủ tịch UBND quận 12, cho biết: Mai là cây chủ lực trong phát triển cây trồng của quận, Hội Khuyến nông quận thường xuyên xuống tận các hộ dân hướng dẫn cách trồng và chăm sóc cây mai sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, loay hoay nhiều năm vẫn chưa tìm được giải pháp để giúp người trồng mai né được thiệt hại.

Một khó khăn khác rất thực tế là UBND quận cũng có chủ trương lập hội làm vườn mai, nhằm để nhà vườn hỗ trợ lẫn nhau về kỹ thuật và kinh nghiệm. Tuy nhiên, những nghệ nhân có kinh nghiệm lại không chịu tham gia vì tính cạnh tranh trong việc trồng và bán mai.

Bởi thế khi nhà vườn lẫn nhà nước chưa có phương pháp khoa học nào để điều tiết cây mai thì tất cả vẫn cứ phụ thuộc vào ông trời.

Mai tết sẽ lên gia

Hiện tại giá mỗi gốc mai được các thương lái mua tại vườn dao động từ 150.000 đến 500.000 đồng/gốc đối với mai loại vừa và nhỏ. Nếu muốn sở hữu một chậu mai đẹp thì tùy thuộc vào tuổi đời, hoa nở đẹp, đều, đúng vào dịp tết và có dáng đẹp thì giá cũng vô chừng, từ một vài triệu đến cả chục triệu đồng/gốc.

Tuy nhiên, theo nhận định của nhà vườn và thương lái tại phường Hiệp Bình Phước, Thủ Đức: Chắc chắn giá mai trong những ngày gần tết sẽ tăng gấp đôi, gấp ba so với thời giá của các năm trước. Đó là chưa tính đến yếu tố chất lượng bông mai cũng bị hạn chế. Vì vậy, người chơi muốn sở hữu một gốc mai đẹp ngoài chuyện bỏ ra nhiều tiền hơn mọi năm còn phải đặt hàng từ trước mới có.

HÀN GIANG