Những nhân viên văn phòng lớn tuổi dễ bị bệnh tê tay. Bệnh không nguy hiểm chết người nhưng gây khó chịu, đau đớn. Biểu hiện bệnh gần giống với vài bệnh khác nên cần đến bác sĩ chuyên khoa để chẩn đoán, điều trị.

Bạn có cảm thấy tê các ngón tay khi đi xe máy hoặc khi thức dậy buổi sáng hay không? Có khi nào bạn tê các ngón tay đến mức làm rơi đũa ăn hay không? Nếu câu trả lời là có thì bạn có khả năng mắc phải hội chứng ống cổ tay.

Hội chứng ống cổ tay là gì?

Trong ống cổ tay, ngoài các gân cơ còn có thần kinh giữa nằm ngay dưới dây chằng vòng trước, dây thần kinh này rất dễ bị chèn ép bởi dây chằng vòng và gây ra hội chứng ống cổ tay.

Ở giai đoạn đầu, thần kinh bị thiếu máu nuôi cục bộ và luồng thần kinh sẽ bị cản trở. Còn ở giai đoạn sau, thần kinh bị teo lại, bao ngoài bị xơ hóa và luồng thần kinh sẽ bị ngăn chặn hoàn toàn. Nguyên nhân khiến dây chằng vòng trước cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa hiện tại vẫn chưa rõ vì trong phẫu thuật giải ép ống cổ tay, người ta không ghi nhận có sự thay đổi đáng kể nào về hình dáng và độ dày của nó.

Về giới tính, hội chứng ống cổ tay thường xảy ra nhiều ở nữ giới. Có một vài nghề nghiệp đặc biệt có thể tạo điều kiện xuất hiện hội chứng này. Đó là những nghề phải sử dụng các thao tác có áp lực trên mặt lòng bàn tay một cách liên tục hoặc định kỳ đều đặn như công nhân dùng búa máy, đẩy hàng nặng, thư ký đánh máy... Ngoài ra, hội chứng này cũng có thể xảy ra khi có gia tăng áp lực bất thường trong ống cổ tay như có khối u, gãy đầu dưới xương quay…

Bệnh nhân NTT vừa được phẫu thuật Hội chứng ống cổ tay. Bà tin tưởng sẽ hết tê tay để sinh hoạt được thuận lợi. Ảnh: DUY TÍNH

Dấu hiệu chủ yếu đầu tiên của bệnh này là tê tay, mức độ tê nhiều hay ít tùy theo mức độ chèn ép trên thần kinh giữa. Bệnh nhân bị giảm cảm giác ở mặt lòng các ngón tay cái, trỏ và giữa. Lúc đầu, bệnh nhân chỉ bị tê một lúc vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc khi đẩy các vật nặng và chạy xe máy. Sau đó, bệnh nhân bị tê tay liên tục suốt ngày, có cảm giác kim châm nhè nhẹ ở đầu các ngón tay. Có khi buổi tối đang ngủ, người bệnh thấy tê tay đến mức phải thức dậy xoa bóp hay vẩy tay để bớt.

Chỉ cần nẹp tay hoặc tiểu phẫu

Rất nhiều người bị hội chứng này tin rằng mình bị tê thấp, phong thấp nên đã tự điều trị, có khi dùng cả các thuốc không rõ xuất xứ. Kết quả là bệnh tiến triển nặng, thần kinh bị teo và vùng cơ ở tay cũng bị teo, xơ hóa.

Hội chứng ống cổ tay thật ra rất dễ điều trị. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhẹ, bệnh nhân chỉ cần mang nẹp thẳng ở cổ tay vào ban đêm trong vòng hai tháng, uống thêm các thuốc sinh tố nhóm B, kháng viêm-giảm đau NSAIDs và Gabapentine. Ở giai đoạn nặng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật. Với bệnh mới mắc, bác sĩ chỉ cần mở ống cổ tay, cắt dây chằng ngang cổ tay và giải phóng thần kinh giữa là đủ. Nếu bệnh bị lâu, cơ gò ngón cái đã teo thì bác sĩ phải bóc tách và cắt bao ngoài dây thần kinh. Tuy nhiên, đây là một phẫu thuật không mất máu, bệnh nhân có thể xuất viện ngay trong ngày. Vết mổ ở mặt trước cổ tay sẽ tạo ra một vết sẹo nhỏ, khó thấy khi lành. Bệnh này nếu phát hiện và mổ sớm thì bệnh nhân phục hồi cảm giác khá nhanh nhưng nếu mổ sau khi có teo cơ gò cái thì sự phục hồi sẽ kém hơn nhiều.

Phân biệt với các bệnh khác

Có một vài bệnh cũng gây ra vài dấu hiệu tương tự hội chứng ống cổ tay nên dễ bị nhầm lẫn như bệnh của dây thần kinh như viêm dây thần kinh trong bệnh lý tiểu đường, bệnh tuyến giáp… Các bệnh của cột sống cổ như bệnh thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, chèn ép sau chấn thương, khối u thần kinh… Do đó cần khám bệnh chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị sớm.

Nghiên cứu về tác động của hội chứng ống cổ tay do Hội Phẫu thuật chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS: American Academy of Orthopedic Surgeon) thực hiện cho thấy có nhiều người Mỹ mắc bệnh này và họ cũng mong được điều trị một cách thích hợp. Việc không điều trị hay điều trị không đúng cách sẽ dẫn tới mất cảm giác tiến triển kéo dài và yếu liệt nhóm cơ ở vùng ô mô cái.

Các báo cáo về hội chứng ống cổ tay trong hồ sơ nghỉ việc, cũng như việc mất năng suất lao động và chi phí điều trị ngày càng tăng. Theo nghiên cứu của Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ thì chi phí cho việc điều trị và nghỉ việc của một công nhân trung bình khoảng 30.000 đôla.

__________________________________________________

. Tối ngủ gối đầu lên tay, sáng hay bị tê tay là bị hội chứng ống cổ tay?

+ Sai. Khi tay để lâu ở một tư thế cố định, tuần hoàn máu vùng bàn tay bị ứ trệ gây cảm giác tê chứ không phải hội chứng ống cổ tay. Có một vài bệnh cũng gây ra vài dấu hiệu tương tự hội chứng này nên dễ bị nhầm lẫn như viêm dây thần kinh trong bệnh lý tiểu đường, bệnh tuyến giáp, bệnh thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, chèn ép sau chấn thương, khối u thần kinh…

. Hội chứng này có triệu chứng tê từ bàn tay lên đến vùng vai?

+ Sai. Đó có thể là bệnh lý rễ thần kinh cổ. Một số trường hợp bị thoái hóa cột sống cổ dẫn đến bệnh lý thoát vị đĩa đệm cổ hay chồi xương ở những vùng lỗ thoát của dây thần kinh cũng có triệu chứng như vậy.

. Một số bà bầu cũng bị tê tay, triệu chứng này chủ yếu liên quan đến thai nhi?

+ Đúng. Khi có thai, người mẹ dành nhiều canxi cho em bé nên cơ thể mẹ bị thiếu canxi dẫn đến tê tay. Tốt nhất cần đi khám để xác định rõ nguyên nhân.

BS CKI LÊ THÁI BÌNH KHANG, khoa Ngoại Thần kinh -  BV Nguyễn Tri Phương