Người Mỹ vẫn chưa trả lời được tại sao Việt Nam chiến thắng.

Nhân dịp kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hãng tin AP của Mỹ ngày 28-4 đã có bài nhận định về kinh tế lạc quan của Việt Nam 35 năm sau chiến tranh.

Bài viết nhận định những đau thương, mất mát khủng khiếp trong chiến tranh không thể làm người dân Việt Nam thôi tin tưởng, lạc quan vào nền kinh tế thị trường hiện tại và một tương lai phồn vinh.

Bài viết ghi nhận với sự lãnh đạo của đảng Cộng sản Việt Nam và đường lối kinh tế cải cách, kinh tế Việt Nam đã đưa hàng chục triệu dân thoát khỏi đói nghèo, cụ thể là tỉ lệ nghèo đói từ 58% năm 1993 đã giảm xuống còn 11% vào năm ngoái.

Theo khảo sát của hãng tin AP, số công ty và cơ sở kinh doanh tư nhân tại Việt Nam tăng mạnh trong 10 năm qua và 56% số người được hỏi (đa số là người trẻ) ở Việt Nam đều mong muốn Việt Nam có thêm nhiều tập đoàn, công ty tư nhân hơn nữa.

Sách The Life We Were Given (Cuộc sống chúng tôi đã được trao) của tác giả Dana Sachs viết về chiến dịch đưa trẻ mồ côi Việt Nam ra nước ngoài khi Sài Gòn gần thất thủ tháng 4-1975. Nhà xuất bản Mỹ Beacon Press xuất bản hồi tháng 4-2010 (trái). Số báo The Washington Post (Mỹ) cuối tháng 4-1975 viết về Sài Gòn sụp đổ.

Bài viết dẫn một số công trình khảo sát gần đây cho thấy đối lập với tinh thần lạc quan của người dân Việt Nam là tư tưởng bi quan về kinh tế nước nhà của người dân Mỹ hiện tại.

Các báo Mỹ Fox News, Seattle Times, MSNBC trong ngày 27 và 28-4 đều nhận định đa số người dân Việt Nam không còn bị cuộc chiến đau thương của quá khứ ám ảnh nhiều nữa và đang dồn tâm sức xây dựng tương lai.

Trong khi báo Seatle Times đăng tải 21 bức ảnh nhắc nhớ lại mức độ khốc liệt của chiến tranh Việt Nam trước đây, Đài Tiếng nói Hoa Kỳ đã đưa tin về sự kiện các nhà báo từng có mặt trên chiến trường Việt Nam đã họp mặt tại TP.HCM hôm 28-4. Báo Mercury News có bài viết nhắc lại vụ thảm sát Sơn Mỹ và gọi đó là một trong số những thời khắc tăm tối của lịch sử Mỹ.

Trên báo mạng OA Now.com ngày 28-4, trưởng chuyên mục Mary Belk đã nhớ lại hầu hết các nhật báo Mỹ trong ngày 30-4-1975 đều giật tít lớn “Chấm dứt!” để loan tin cuộc chiến Việt Nam kết thúc.

Tác giả nhận định hàng chục năm nay, người Mỹ vẫn chưa thể tìm ra câu trả lời thấu đáo tại sao quân đội một nước nhỏ bé như Việt Nam lại có thể khiến đội quân một nước hùng mạnh như Mỹ phải chịu thua.

Cùng ngày, trang web Postcrescent.com đã đăng tâm sự của cựu chiến binh Mỹ Richard Erck ở bang Wisconsin. Ông tham chiến ở Việt Nam từ năm 1966 và hầu như ngày nào cũng đánh nhau. Nhiều năm sau khi trở về Mỹ, hầu như đêm nào ông cũng gặp ác mộng và ông phải tìm mọi cách để vượt qua chấn thương tâm lý như nhiều cựu chiến binh khác đã làm như tìm đến bia rượu, ma túy…

Đến Việt Nam để xua tan bóng ma quá khứ

Báo Asbury Park Press (Mỹ) ngày 24-4 đã đăng bài viết bộc bạch tâm trạng của nhà báo Robert Stokes - người đã tác nghiệp tại Việt Nam trong hai năm 1967-1968 và đang làm việc cho báo này.

Robert Stokes tự bạch đối với ông, thời gian ở Việt Nam là thời gian tốt đẹp nhất và cũng là thời gian tồi tệ nhất trong đời. Tốt đẹp vì khi đó ông là nhà báo trẻ nhưng có cơ hội đưa tin về một sự kiện thuộc hạng nóng nhất thế giới (chiến tranh Việt Nam). Và tồi tệ vì ông đã chứng kiến quá nhiều người chết, trong đó có bạn bè, đồng nghiệp ông.

Ông tâm sự dù đã 42 năm trôi qua nhưng ký ức và cảm xúc chiến tranh vẫn tươi nguyên như mới xảy ra hôm qua. Ông cho biết ông quyết định trở lại Việt Nam (họp mặt các nhà báo từng tác nghiệp tại chiến trường Việt Nam vào ngày 28-4) vì hai ý muốn thôi thúc: Chứng kiến sự đổi thay của một đất nước sau hàng chục năm chiến tranh và chấm dứt trong ông thời kỳ bị bóng ma chiến tranh ám ảnh.

THIÊN ÂN