Hiện nay, nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp cấp 3 nhưng vẫn chưa biết có nên dự thi vào trường đại học (ĐH) hay không. Thậm chí nhiều học sinh dù đã trúng tuyển vào các trường ĐH tại Việt Nam vẫn chưa hiểu rõ bản thân mình thực sự muốn gì. Chính vì vậy, quyết định “take a gap year” (dành một khoảng thời gian để “nhào nặn” lại cuộc sống của bản thân và xác định mục tiêu) là vô cùng cần thiết đối với nhiều bạn trẻ Việt Nam trước ngưỡng cửa tương lai.
Những quyết định “khác người”
Khoảng thời gian này hai năm trước, cậu học sinh lớp 12 Trường THPT Hà Nội-Amsterdam (Hà Nội) Nguyễn Gia Ngọc dù đã trúng tuyển vào Trường ĐH Ngoại thương và trải qua một học kỳ tại đây vẫn luôn khắc khoải về định hướng tương lai của mình. Gia Ngọc chia sẻ: “Khi đó tôi chưa biết bản thân mình thật sự muốn gì, ngành tài chính-ngân hàng mà mình đã chọn, liệu có thật sự là quyết định đúng đắn? Và hơn hết tôi cảm thấy mình còn thiếu nhiều thứ cần thiết và chưa chuẩn bị tâm lý sẵn sàng học ĐH”. Sau khi tham gia hội thảo VietAbroader năm 2010, được truyền cảm hứng từ các anh, chị tham gia hội thảo và biết đến khái niệm về “gap year”, Ngọc bắt đầu vạch kế hoạch “lùi một bước để tiến ba bước”.
Từ năm 2010 đến năm 2012, Ngọc “cúp” học để đi dạy, làm tình nguyện viên, tham gia các hoạt động ngoại khóa và mạng lưới lãnh đạo trẻ Đông Nam Á (Sealnet) để tăng cường các kỹ năng sống. Khi có được những kiến thức và kỹ năng vững vàng, cũng là lúc Ngọc nhận ra bản thân mình thực sự muốn gì. Năm 2012, Ngọc nộp đơn vào các trường ĐH Mỹ và đã được Trường ĐH St. John’s chấp thuận vào tháng 5 vừa qua. Năm 2012, quay lại với hội thảo “Chuyền đuốc”, với vai trò là trưởng ban Quan hệ công chúng, Ngọc đã chia sẻ những trải nghiệm thú vị và quý báu về “gap year” cho nhiều bạn trẻ Việt Nam. Với Gia Ngọc, hai năm “gap year” không phải là một khoảng lặng “lãng phí” mà vô cùng quý báu. Bởi trong hai năm đó Ngọc đã làm được nhiều điều có ích và xác định được hướng đi cho tương lai của mình.
Trương Lương Thảo Uyên (trái) đang tư vấn cho học sinh Việt Nam tại hội thảo VietAbroader 2012 tổ chức ngày 21-7 tại TP.HCM. Ảnh: QD
Năm 2010, cùng lúc trúng tuyển vào hai trường ĐH tại Việt Nam là Trường ĐH Ngoại thương và Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, thế nhưng Trương Lương Thảo Uyên, cựu học sinh lớp 12D1 Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM) đã quyết định bỏ cả hai cơ hội này và quyết định thực hiện “gap year” hai năm để đi phượt nước Úc. Theo Uyên, chính những kinh nghiệm hai năm “gap year” đó đã giúp Uyên có ý tưởng để viết bài luận nộp cho các trường ĐH Mỹ và đã thành công khi được Trường Luther College chấp thuận.
Hay như Trần Bá Khôi Nguyên được nhận học bổng toàn phần ĐH Cambridge (Anh), SMU (Singapore), ĐH St. John’s, ĐH Alabama và 10 ĐH Mỹ khác với các mức học bổng khác nhau nhưng cuối cùng quyết định nhập học vào Duke University (top 9 toàn Hoa Kỳ theo US News) với mức học bổng toàn phần. Trước khi có học bổng, Khôi Nguyên quyết định “gap year” hai năm sau khi kết thúc THPT để chuẩn bị cho quá trình nộp đơn vào ĐH Mỹ. Đó là thực hiện nhiều chuyến đi tình nguyện, vượt rừng cứu trợ hạn hán ở Hà Giang, hay lặn lội xuống miền Tây dạy học cho trẻ em nghèo khó…
Kinh nghiệm của người đi chậm
Theo chị Nguyễn Thị Ngọc Phương, Trưởng ban Truyền thông VietAbroader, “gap year” là một hoạt động đang rất được các trường ĐH trên thế giới đón nhận, đặc biệt là Mỹ. Đối với những bạn trẻ đang có ý định du học sau khi hoàn tất chương trình phổ thông thì “gap year” là một hoạt động vô cùng cấp thiết, bởi nó sẽ giúp các bạn “đánh bóng” hồ sơ và ghi điểm với các trường ĐH danh tiếng. Ở các trường ĐH tại Mỹ, họ không chỉ dựa trên học lực, mà còn căn cứ vào rất nhiều yếu tố khác để nhận du học sinh vào học và trao học bổng cho các em như hoạt động xã hội, kỹ năng sống, kiến thức về xã hội của học sinh…
Chị Phượng thông tin thêm: “Nói là khoảng lặng nhưng thật ra đây chính là khoảng thời gian sôi nổi nhất và các bạn học sinh cần tận dụng tối đa để tham gia nhiều hoạt động xã hội, khám phá bản thân và lên kế hoạch cũng như những mục tiêu thật cụ thể cho tương lai. Nói một cách khác, “gap year” chính là mật mã giúp các bạn trẻ mở cánh cửa vào các trường ĐH ở Mỹ. Vì vậy, khi quyết định “gap year”, bạn đừng lo lắng sẽ tụt lại phía sau hay không theo kịp bạn bè bởi nó sẽ giúp bạn “lùi một bước” nhưng “tiến ba bước””.
Hiện nay tại Việt Nam, nhiều người có quan niệm rằng sau khi tốt nghiệp THPT, học sinh phải thi vào ĐH, vì vậy khái niệm “gap year” còn rất lạ lẫm. Thậm chí nhiều phụ huynh còn cho rằng gián đoạn việc học trong thời gian 1-2 năm là sự lãng phí và khó tránh khỏi nguy cơ bị bỏ lại phía sau, không theo kịp bạn bè cùng trang lứa. Đó cũng là lý do vì sao khi nhiều bạn trẻ thực hiện “gap year” đều bị các bậc phụ huynh phản đối.
Nguyễn Gia Ngọc tiết lộ: “Thành thật mà nói việc tôi bỏ ra hai năm để thực hiện “gap year” và bỏ việc học ở Trường ĐH Ngoại thương là một kế hoạch bí mật. Bố mẹ tôi mãi cho đến khi tôi nhận được đơn vào Trường ĐH St. John’s mới biết được”. Còn Trương Lương Thảo Uyên chia sẻ: “Khi quyết định “gap year”, các bạn nên tìm hiểu thật kỹ các thông tin từ những anh chị đi trước, thể hiện quyết tâm cao độ và cần có một kế hoạch thật cụ thể; có như vậy chúng ta mới thuyết phục được bố mẹ”.
| Làm mọi thứ bạn muốn trong “gap year” “Gap year” là thời gian một năm (thông thường sau khi tốt nghiệp THPT) dành cho các hoạt động cộng đồng để bổ sung kinh nghiệm sống. Vào những năm 1960, phong trào này lan rộng tại Vương quốc Anh và thuật ngữ này cũng lần đầu tiên xuất hiện tại đây vào năm 1972 bởi GAP Activity Projects (Dự án hành động GAP, ngày nay là Lattitude Global Volunteering). Vào thời điểm này, sinh viên thường du lịch kết hợp làm từ thiện trong kỳ nghỉ. Tại Việt Nam, “gap year” còn là một khái niệm khá lạ lẫm, tuy nhiên lại rất được ưa chuộng tại các nước Âu, Mỹ. Đây là thời gian để bạn trẻ có thể làm mọi thứ mình muốn, “nhào nặn” cuộc sống, hiểu rõ mình là ai, đi đâu và làm gì… Hiện nay, những hoạt động của “gap year” vô cùng phong phú và đa dạng và tùy theo sở thích, mong muốn cũng như mục tiêu của từng cá nhân: du lịch, làm từ thiện, tham gia các hoạt động xã hội khác… Website www.gapyear.com là một trong những trang web có tiếng nhất về các thông tin liên quan đến hoạt động này. |
QUỐC DŨNG
