Đề xuất miễn phí sách giáo khoa từ năm 2029: Làm mất, hỏng phải bồi thường

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông, lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Hình thức triển khai và thời gian áp dụng

Dự thảo nêu rõ miễn phí sách giáo khoa là việc Nhà nước bảo đảm ngân sách để trang bị và giao cho các cơ sở giáo dục quản lý, tổ chức cho người học mượn sử dụng mà không thu bất kỳ khoản phí nào.

Theo đó, Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện để tổ chức cho học sinh mượn và trả sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ. Cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cấp phát sách theo hình thức mượn và trả có thời hạn.

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình giảng dạy tại lớp. Giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng được mượn một bộ sách giáo khoa gồm đầy đủ các lớp trong toàn cấp học của môn học mình đảm nhiệm.

Việc mượn sách được thực hiện chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng năm học mới hoặc đầu học kỳ. Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số lượng sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục. Khi thôi tham gia giảng dạy, giáo viên cũng phải thực hiện việc hoàn trả bộ sách cho thư viện.

Chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh chính thức áp dụng trên phạm vi cả nước từ năm học 2029-2030. Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách, Nhà nước khuyến khích thực hiện chính sách này sớm hơn.

Việc triển khai sớm sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực cho các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Cần bồi thường khi làm mất, hỏng sách giáo khoa

Bộ GD&ĐT nhấn mạnh sách giáo khoa được mua sắm bằng ngân sách nhà nước là tài sản công. Cơ sở giáo dục và học sinh có trách nhiệm bảo quản, giữ gìn sách. Mọi hành vi làm thất thoát, hư hỏng do nguyên nhân chủ quan phải được bồi hoàn. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm ban hành nội quy mượn, trả và chủ trì, phối hợp với gia đình cùng học sinh trong việc bảo quản tài sản này.

Trường hợp học sinh làm mất hoặc hư hỏng sách giáo khoa do nguyên nhân chủ quan, việc bồi hoàn có thể thực hiện bằng việc mua sách mới cùng loại, đúng danh mục và quy chuẩn kỹ thuật.

Ngoài ra, người mượn có thể bồi hoàn bằng tiền mặt, trong đó thu 100% giá trị theo giá bìa đối với sách có thời gian sử dụng dưới 1 năm. Đối với sách đã qua sử dụng từ một 1 trở lên, mức thu bồi hoàn là 50% giá trị theo giá bìa.

Dự thảo quy định nghiêm cấm việc thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa (gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện trái quy định).

Các đơn vị cũng bị cấm cung ứng sách giáo khoa không đúng danh mục được phê duyệt, không đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật hoặc cung ứng sách in lậu, sách giả.

Sự thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, lưu trữ dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc hư hỏng tài sản được giao cũng được liệt kê vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, đồng thời phải bồi thường nếu gây thiệt hại.

Đặc biệt, người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và cơ quan quản lý cấp trên nếu để xảy ra tình trạng thu phí sai quy định hoặc thất thoát tài sản tại đơn vị.

Đơn vị cung ứng sách vi phạm hợp đồng hoặc cung cấp hàng sai quy chuẩn sẽ bị bồi thường thiệt hại, đình chỉ quyền cung ứng từ 1-3 năm và bị công khai thông tin vi phạm.