Trung Quốc vừa ra lệnh kiểm toán nợ công trên toàn quốc gia. Động thái này cho thấy họ đang ngày càng lo ngại sự suy giảm kinh tế gần đây có thể ảnh hưởng đến tài chính. Các địa phương Trung Quốc đã đi vay rất mạnh tay sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu để duy trì tăng trưởng.

Cuộc kiểm toán gần nhất diễn ra vào năm 2011 cho thấy số nợ này là 10.700 tỷ NDT (1.700 tỷ USD) tính đến hết năm 2010. Giới phân tích nhận định việc này sẽ đe dọa tăng trưởng của Trung Quốc, và các chính quyền địa phương cũng sẽ không thể trả hết nợ.


Nợ công Trung Quốc năm 2010 là 1.700 tỷ USD. Ảnh: Want China Times

Văn phòng Kiểm toán quốc gia Trung Quốc (NAO) cho biết trên website: "Theo đề nghị của Chính phủ, NAO sẽ tổ chức kiểm toán tất cả các địa phương trên cả nước". Cơ quan này cho biết họ đã dừng tất cả dự án khác để thực hiện yêu cầu trên, nhưng không cho biết thời gian cụ thể.

Phần lớn nợ chính quyền địa phương phát sinh từ sau cuộc khủng hoảng tài chính, khi Trung Quốc tung gói kích thích 4.000 tỷ NDT. Theo Ủy ban Điều tiết ngân hàng nước này, các khoản vay từ chính quyền địa phương chiếm tới 80% tổng tín dụng các nhà băng, tính đến hết năm 2010.

Một phần khoản vay trên được chi cho cơ sở hạ tầng, như cầu cống, đường sá. Đây được coi là việc cần thiết để duy trì tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, một phần số tiền cũng được rót vào các dự án bất động sản mà nhiều người lo ngại không tạo ra lợi nhuận như ý trong dài hạn.

Dariusz Kowalczyk, nhà kinh tế cấp cao tại Credit Agricole-CIB Hong Kong (Trung Quốc) cho biết: "Rất nhiều dự án được đầu tư sẽ khó có lợi nhuận như dự đoán ban đầu. Cộng với việc tăng trưởng kinh tế chậm, tình hình tài chính của các địa phương có vẻ không tốt lắm".

Giới phân tích cũng lo ngại số liệu tổng nợ công tại Trung Quốc khi nợ chính quyền địa phương được cho là công bố thấp hơn thực tế. Theo NAO, nợ địa phương chiếm khoảng 25% GDP Trung Quốc. Tuy nhiên giới phân tích nhận định con số thật có thể cao hơn nhiều.

Mr Kowalczyk cho biết những lo ngại về nợ xấu tại Trung Quốc rất trầm trọng do "quy mô các khoản nợ ở đây rất lớn và không được công bố rõ". Tuy nhiên, ông cũng cho biết kiểm toán là một bước đi đúng đắn và có lợi trong dài hạn nếu nó có thể phản ánh chi tiết quy mô nợ.

Năm ngoái, NAO đã phát hiện 531 tỷ NDT nợ địa phương sai phép trong các hoạt động như "bảo lãnh tín dụng" hay "thế chấp". Thời gian gần đây, Chính phủ Trung Quốc cũng liên tục nhấn mạnh nhu cầu giảm thiểu rủi ro tài chính, trong đó có giảm nợ chính quyền địa phương.

Theo Thùy Linh (VNE/ BBC)