Đến nay có khoảng 35 ngân hàng tiếp tục miễn phí và số ít ngân hàng thu phí. Một số ngân hàng lý giải nguyên nhân thu phí là do ngân hàng đầu tư hệ thống ATM tốn kém và đã lỗ nhiều năm. Vậy những ngân hàng không thu phí thời điểm hiện tại nói gì?

Miễn phí để mở rộng thị phần

. Phóng viên: Thưa ông, trong khi nhiều ngân hàng thu phí dịch vụ ATM, tại sao VIB lại miễn phí?

+ Ông Richard Harris, Giám đốc khối Ngân hàng bán lẻ, Ngân hàng Quốc tế (VIB): Chương trình miễn phí rút tiền tại hơn 14.000 ATM nội địa nằm trong định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ của VIB nhằm giúp khách hàng thoải mái khi sử dụng thẻ.

. Việc đầu tư cho hệ thống ATM rất tốn kém. Vậy tại sao NHNN ra thông tư cho phép thu phí thì tội gì không thu thưa ông?

+ Thị trường bán lẻ Việt Nam giàu tiềm năng và vô cùng hấp dẫn với gần 90 triệu dân, tỉ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm tới khoảng 60%. Thu nhập bình quân của người dân ngày càng tăng, tuy nhiên tỉ lệ dân số sử dụng các sản phẩm - dịch vụ ngân hàng còn rất ít. Theo thống kê hiện nay chỉ khoảng 20% dân số có tài khoản ngân hàng. Do vậy, trong giai đoạn này, chúng tôi chú trọng vào việc phát triển số lượng khách hàng cá nhân và sản phẩm dịch vụ cho đối tượng này thay vì quan tâm lệ phí thu được.

. Nghĩa là miễn phí chỉ để giúp khách hàng an tâm, thoải mái khi sử dụng thẻ và cũng là cách để ngân hàng phát triển thị trường bán lẻ, thưa ông?

+ Rút tiền miễn phí là một trong nhiều giao dịch khác. Mới đây ngân hàng cũng chính thức giới thiệu dịch vụ Mobile Banking và Internet Banking phiên bản mới. Đây là một trong các dịch vụ giúp khách hàng giao dịch ngân hàng qua Internet đơn giản, an toàn và tin cậy 24/7 thay vì phải đến phòng giao dịch của ngân hàng trong giờ làm việc.

Hiện nay, chỉ khoảng 20% dân số có tài khoản ngân hàng, nên thị trường này còn nhiều tiềm năng để khai thác. Ảnh minh họa: HTD

. Không thu phí thời điểm này, liệu tương lai có thu phí không thưa ông?

+ Chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì, miễn phí rút tiền ATM nội mạng cho tất cả khách hàng có tài khoản tại ngân hàng. Còn phí rút tiền ATM ngoại mạng, chúng tôi cũng sẽ miễn phí rút tiền tại hơn 14.000 ATM của tất cả ngân hàng nội địa trong sáu tháng đầu. Từ tháng thứ 7 trở đi, khách hàng chỉ cần duy trì số dư từ 500.000 đồng trở lên sẽ được tiếp tục rút tiền miễn phí tại hơn 14.000 ATM của tất cả các ngân hàng nội địa tham gia mạng Smartlink, Banknet, VNBC… trên toàn quốc.

Vẫn phải nâng cấp dịch vụ

. Rút tiền nội mạng miễn phí, rút tiền ngoài mạng cũng sẽ miễn phí khi có số dư tối thiểu 500.000 đồng. Phải chăng ngân hàng dùng cách này để bù đắp chi phí đầu tư của ATM, thưa ông?

+ Trên thế giới mọi dịch vụ ATM đều miễn phí: từ việc làm thẻ, mất thẻ, rút tiền… Tuy nhiên, họ áp dụng điều kiện là phải có số dư tối thiểu bao nhiêu đó tùy thuộc vào từng ngân hàng. Chúng tôi cũng đang áp dụng điều kiện số dư tối thiểu để miễn phí rút tiền ATM ngoài mạng. Cơ chế này vừa tạo lợi ích cho người dùng thẻ, gắn kết họ với tài khoản, vừa tạo điều kiện để ngân hàng có thêm nguồn vốn nhất định cho kinh doanh hoặc đầu tư ngược trở lại cho chất lượng dịch vụ. Số dư trung bình tối thiểu VIB hiện đang áp dụng là 500.000 đồng.

. Tại Mỹ mọi dịch vụ liên quan tới ATM đều miễn phi nhưng dịch vụ của họ đều rất tốt. Thậm chí mỗi một trạm ATM được ví như một ngân hàng tự động kết nối với nhiều tổ chức tài chính khác. Khách hàng có thể thanh toán tiền học, mua sắm… trên ATM và miễn phí dịch vụ. Điều đó cho thấy hệ thống ATM của Việt Nam chưa thực sự hoàn hảo, thưa ông?

+ Vấn đề quan trọng hiện nay là nhu cầu của khách hàng về các dịch vụ này trên ATM hiện không cao, tiện ích chủ yếu được dùng tại ATM ở Việt Nam hiện nay vẫn chỉ là rút tiền và truy vấn số dư tài khoản.

. Nhưng hệ thống ATM của Việt Nam cũng cần phải dần tiến tới hiện đại như vậy, thưa ông?

+ Tất nhiên điều đó không có nghĩa khách hàng không có nhu cầu về các tiện ích hiện đại cho phép giao dịch ngân hàng từ xa. Thực tế là thời gian gần đây nhu cầu về Internet Banking và Mobile Banking của khách hàng ngày càng tăng và các dịch vụ này cũng đã được các ngân hàng đầu tư khá nhiều trong thời gian qua.

. Xin cảm ơn ông.

TS NGUYỄN TRÍ HIẾU, chuyên gia tài chính ngân hàng:

Chấp nhận chịu lỗ ATM phát triển các dịch vụ khác

Nói dịch vụ ATM giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí hoạt động là đúng. Nhưng ở Việt Nam hiện nay ngân hàng có đầu tư 50 ATM nữa thì vẫn phải mướn 1.000 nhân viên. Vì một nền kinh tế mới nổi như Việt Nam người dân vẫn muốn tới ngân hàng, gặp các cô nhân viên hơn...

Việc thu phí ATM không động viên được dân chúng và khiến một số người bức xúc. Nhưng đến cuối cùng người dân không có lựa chọn nào khác. Vì đây là thị trường của người bán chứ không phải thị trường của người mua nên dân chúng không có sự lựa chọn. Tuy nhiên, ngân hàng không nên thu phí. Vì có thu kịch trần phí cho phép chăng nữa thì vài chục năm sau vẫn lỗ.

Chủ tịch Hiệp hội Thẻ Việt Nam mới đây cho hay một giao dịch ATM tốn phí khoảng 7.000-8.000 đồng. Tuy nhiên, theo tính toán của tôi một lần giao dịch của khách hàng tại quầy ngân hàng tốn phí 10.000-15.000 đồng. Vì thế ngân hàng cũng phải xác định gánh chịu lỗ để thu hút khách hàng. Khách hàng có dịch vụ và vì dịch vụ đó khách hàng đến ngân hàng và họ làm ăn với ngân hàng từ nhiều dịch vụ khác nữa. Như chuyển khoản, tín dụng thư, bảo lãnh... Từ các hoạt động này ngân hàng sẽ lấy lại chi phí của mình có lời.

YÊN TRANG thực hiện