(PL)- Cần thận trọng khi giao các xã, huyện Việt Nam có chung đường biên giới với các nước ký, thực hiện các thỏa thuận quốc tế.

Sáng 17-6, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế. Luật này sẽ thay thế cho Pháp lệnh Ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế có từ năm 2007. Luật cũng nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về hội nhập quốc tế; về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030…

Tại phiên thảo luận, vấn đề được nhiều đại biểu (ĐB) quan tâm là đề xuất mở rộng, giao quyền ký và thực hiện các thỏa thuận quốc tế cho UBND cấp xã, huyện. ĐB Nguyễn Thanh Xuân (Cần Thơ) lo ngại về năng lực và sự am hiểu trong việc ký kết và thực hiện các thỏa thuận quốc tế của hai cấp hành chính này trong các lĩnh vực nhạy cảm.

Đặc biệt, cần cân nhắc thận trọng khi giao huyện, xã ký kết, thực hiện các thỏa thuận quốc tế do hợp tác quốc tế luôn tiềm ẩn những vấn đề nhạy cảm về chính trị, đối ngoại, quốc phòng, an ninh, đòi hỏi cơ quan, tổ chức tham mưu và chủ thể ký kết phải có năng lực nhất định. Từ đó, không phải cơ quan, tổ chức nào cũng được trao quyền ký kết thỏa thuận quốc tế. Các ĐB cho rằng không nên phân cấp cho nhiều chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế dễ dẫn đến sự thiếu thống nhất giữa các địa phương, nhất là giữa các địa phương có chung đường biên giới với cùng một quốc gia như ở Việt Nam.

“Dự thảo luật có quy định trình tự, thủ tục trước khi ký phải xin ý kiến cơ quan đối ngoại cấp tỉnh. Tuy nhiên, việc ký thỏa thuận chỉ là một phần, vấn đề triển khai và quản lý thực thi thỏa thuận cũng rất quan trọng và phải có năng lực mới làm tốt được” - ĐB Xuân nói và đề nghị ban soạn thảo cân nhắc, quy định sao cho phù hợp. ĐB Cần Thơ cũng cho rằng việc mở rộng chủ thể ký thỏa thuận lại đang thiếu các đơn vị sự nghiệp công như cơ sở giáo dục, y tế, khoa học.

ĐB Đôn Tuấn Phong (An Giang) cho rằng dự thảo luật còn thiếu một số chủ thể được ký thỏa thuận quốc tế như tổ chức khoa học công nghệ, các quỹ xã hội, quỹ từ thiện, các hiệp hội ngành nghề…

Một vấn đề khác được quan tâm là dự luật không điều chỉnh việc ký kết và thực hiện thỏa thuận về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài; thỏa thuận về cho vay, viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài; thỏa thuận về viện trợ phi chính phủ nước ngoài; hợp đồng theo Bộ luật Dân sự; hợp đồng đầu tư theo hình thức đối tác công tư…

ĐB Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa) đề nghị luật cần bổ sung thêm một số nội dung nhằm tăng cường hơn nữa công tác quản lý và phòng ngừa rủi ro đối với các thỏa thuận quốc tế liên quan đến đầu tư. ĐB Thịnh đề nghị luật cần quy định cụ thể một số nội dung về bảo lãnh Chính phủ bao gồm: Điều kiện tiên quyết để được ký thỏa thuận quốc tế; các trường hợp cho phép bên ký kết Việt Nam được quyền chấm dứt thỏa thuận quốc tế; tài sản bảo đảm về quyền truy đòi…

Biết sai nên nay sửa

ĐB Đôn Tuấn Phong (An Giang) dẫn chứng báo cáo của Bộ Ngoại giao cho thấy trong 10 năm thực hiện Pháp lệnh 2007, cấp huyện và cấp xã ký tổng cộng 16 thỏa thuận, chiếm 0,8% tổng số thỏa thuận đã ký trong giai đoạn 10 năm. “Nếu xét trên tổng số xã là 11.000 xã và tổng số huyện hơn 600 huyện, tỉ lệ này rất nhỏ” - ông Phong nói và đề nghị ban soạn thảo cân nhắc đề xuất tiếp tục giao xã, huyện ký, thực hiện các thỏa thuận quốc tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh Võ Trọng Việt nêu thực tế việc các thôn biên giới hai nước Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia tổ chức kết nghĩa. Theo quy định, việc làm này là sai nên cần thể chế hóa vào luật lần này. 

Đ.MINH - T.PHÚ