Người mẹ trong vụ quản giáo đánh chết phạm nhân
(PL)- Trong vụ quản giáo trại giam Long Hòa đánh chết phạm nhân, nạn nhân là đứa con trai duy nhất của người phụ nữ tội nghiệp - chị Trần Quý Phú.

Chiều 21-12, TAND tỉnh Long An đã tuyên hủy bản án sơ thẩm của TAND huyện Bến Lức về vụ dùng nhục hình xảy ra ở trại giam Long Hòa, Tổng cục VIII, Bộ Công an. Đây là vụ quản giáo đánh chết phạm nhân gây bất bình trong dư luận, khiến một bà mẹ vĩnh viễn mất đi đứa con trai duy nhất của mình.

Người mẹ tội nghiệp ấy là chị Trần Quý Phú, nhà ở huyện Lộc Ninh, Bình Phước. Đứa con trai duy nhất lêu lổng, chị Phú từng mong mỏi cơ quan pháp luật sẽ là nơi cải tạo, giáo dục con mình thành người, để rồi chị mãi mãi mất con vì suy nghĩ này...

Đặt cược tương lai của con vào pháp luật

Suốt phiên tòa phúc thẩm (và cả phiên tòa sơ thẩm trước đó), chị Phú nhiều lần gục đầu xuống bàn khi nghe những lời trình bày tái hiện quá trình dẫn đến cái chết oan ức của con mình.

Để đến được phiên tòa ở tỉnh Long An này, chị phải lên xe ở Lộc Ninh (Bình Phước) từ 1 giờ sáng với tiền thuê chuyến xe hết 5 triệu đồng. Chị nhắc lại nhiều lần rằng chính chị tự rước họa đến nhà. Thỉnh thoảng những giọt nước mắt lăn nhanh xuống gò má người phụ nữ khổ đau này.

Lại Quốc Huy là con trai duy nhất của chị. Mặc cho mẹ có dạy con rằng gần son thì đỏ, gần mực thì đen, Huy vẫn ham chơi hơn ham học. “Lên cấp II, Huy ở lại lớp hai năm, đòi dừng ngang việc học. Tôi nói nó rằng nếu không học thì đời con sẽ mờ như đi đêm, trông chữ như đui rồi khổ cả đời. Nó ráng được hết cấp II thì nghỉ” - chị Phú kể.

Chị nghĩ thôi cũng đành, kiếm cho nó một cái nghề để đỡ cực thân sau này cũng được. Nhưng chị cho tiền đi học thì Huy đem tiêu xài hết, rồi còn tụ tập bạn bè chơi khuya. Khổ chủ đến nhà níu áo mẹ vì con mượn đồ đem cầm, vay nợ không trả. Những đồng tiền dành dụm từ công việc ở tiệm gội đầu, làm móng của chị lần lượt đem đi trả nợ, chuộc đồ về trả. Đến khi Huy mượn xe máy của bạn đem cầm thì chị quyết định phải có biện pháp mạnh may ra mới thay đổi được tương lai của đứa con.

Chị đặt vấn đề với người bạn của Huy có xe bị Huy mượn mang đi cầm làm đơn tố cáo. Chị nghĩ pháp luật sẽ dạy dỗ con mình thành con người mới. Trình bày với cơ quan pháp luật, chị cắn răng nói tòa xử sao cho thật nặng, cho nó đi vài năm rồi về. Phần chị, chị ráng làm kiếm tiền để đi thăm nuôi, dành dụm đến ngày con ra trại. Chị dự định sẽ không cho con ở nhà nữa để tránh xa bạn bè, cho tiền nó lên TP đi học để kiếm cái nghề.

Và rồi TAND huyện Chơn Thành (Bình Phước) đã phạt Huy 18 tháng tù giam. Án sơ thẩm có hiệu lực, Huy được chuyển trại đến trại giam Long Hòa ở Long An. Khi đó Huy mới trên 17 tuổi. Người mẹ vững tin tương lai của đứa con vẫn còn ở phía trước…

Người mẹ trong vụ quản giáo đánh chết phạm nhân - ảnh 1
Chị Phú (giữa) cùng con gái và luật sư sau phiên tòa phúc thẩm. Ảnh: PL

Người mẹ trong vụ quản giáo đánh chết phạm nhân - ảnh 2
Ba bị cáo dùng nhục hình dẫn đến chết người. Ảnh: PL

Cú điện thoại trong đêm

Ba ngày sau, vào lúc nửa đêm, chuông điện thoại réo vang. Tiếng chuông đổ mang đến nỗi bất an vì nỗi lo chuyện chẳng lành. Đầu dây bên kia xưng là người ở trại giam, bảo chị đi ngay trong đêm đến trại.

“Tôi gặng hỏi lý do, họ chỉ nói có việc gấp. Tôi mới nói đường xa gần 200 cây số, nửa đêm đi xe máy nguy hiểm, còn xe đò thì không có, phải rõ cho tôi biết là chuyện gì. Họ nói thuê xe đi ngay, chi phí họ lo hết” - chị Phú kể.

Mấy lời trong đêm của người lạ làm cả nhà điên đảo. Lòng người mẹ dự đoán chuyện bất trắc đang xảy ra với đứa con. Nghe xong điện thoại, chị và cha chồng lập tức lên đường.

Người ta nói con chị và bốn phạm nhân khác cùng lứa tuổi 16-17 không chịu lao động và không tiếp thu sự giáo dục... nên bị quản giáo dùng gậy cao su đánh vào mông và đùi. Bốn phạm nhân kia may mắn an toàn tính mạng, riêng con chị chết do tinh thần suy sụp, mệt mỏi và bị bỏ đói khát.

“Con tôi nằm đó, lằn ngang lằn dọc. Mổ tử thi không có miếng thức ăn nào. Người ta nói tôi phải thiêu ngay con tôi. Tôi cương quyết đem con về nhà chôn. Tôi đến vuốt mắt con, mắt nó còn he hé, vừa về đến nhà thì mắt nó đã nhắm nghiền. Người ta theo tôi về tận nhà, nói phải chôn ngay nên tôi đành nhượng bộ mà chôn con tôi ngay chiều hôm mang con về. Giờ nhớ lại, tôi trách mình sao không dữ dằn lên mà đòi làm sáng tỏ cái chết của con mình” - chị kể trong hối hận, đau đớn, dằn vặt.

Chị khóc thôi là khóc. Chị nhớ đĩa mì xào con chị đòi cha xào cho và nó đã ăn ngon lành trước mặt chị trước khi chuyển trại đi chấp hành án. Chị nhớ lời hứa với con chưa thực hiện được, rằng “đợt sau mẹ đi thăm, kho thịt cho con ăn”. Thịt kho xong rồi, chị chưa kịp mang đi thì tai họa ập đến.

“Tôi muốn đòi lại công bằng cho con”

Tháng 8-2018, TAND huyện Bến Lức (Long An) xử sơ thẩm lưu động tại chính nơi con chị đã chết là trại giam Long Hòa. Tòa đã tuyên phạt quản giáo Nguyễn Phước Thuận (36 tuổi) ba năm sáu tháng tù, quản giáo Nguyễn Minh Huân (26 tuổi) hai năm sáu tháng tù, chiến sĩ nghĩa vụ công an Châu Minh Nhựt (22 tuổi) hai năm tù, cùng về tội dùng nhục hình.

Chị lọt thỏm giữa hội trường trại giam mênh mông. Nghe mức án mà tưởng mình nghe lầm. “Sao đánh chết người mà chỉ hai năm tù, trong khi con tôi đem xe của bạn đi cầm đã bị xử đến 18 tháng tù giam?”.

Trại giam Long Hòa đưa chị 21 triệu đồng tiền mai táng phí cho con, ba bị cáo tự nguyện bồi thường 50 triệu đồng và tiền thuê xe đi lại. Và khi tòa phúc thẩm đang xét xử, đại diện trại giam Long Hòa đã về tận nhà chị Phú ở thị trấn Lộc Ninh (huyện Lộc Ninh, Bình Phước) bồi thường thêm 199 triệu đồng.

Sau phiên tòa phúc thẩm, chị Phú cho hay chị cảm thấy có phần an tâm vì phán quyết của tòa sẽ cho điều tra lại vụ án, có thể sắp tới nguyên nhân cái chết của con chị có cơ may sáng tỏ.

Chị nói trong nước mắt rằng bây giờ chỉ có ban ngày công việc mới làm chị tạm quên, còn đêm đến chị tủi phận nhớ con nên chỉ mong trời mau sáng. Khi ai đó quan tâm hỏi han, khi ai đó nói mấy câu nói bâng quơ... là lúc chị lên cơn bão lòng. Và trong khi chị nói, dường như chị phải nếm trải tất cả nỗi đau lần nữa.

Nhắc đến con, chị Phú lại tự trách mình: “Họa phước không tự tới mà do người mời tới, rằng mẹ đã vô tình đẩy con vào chỗ chết, vào tay kẻ ác nhân. Sao tôi lại đẩy con mình vào chỗ chết?... Giá nó vẫn còn đâu đó, cứ quậy phá đi, tôi sẽ mượn phòng nhốt con như đã từng làm trăm lần trước đây, tôi sẽ cơm nước chăm nó, dần dần nó sẽ nhận ra mà thay đổi cuộc đời... Nó còn quá trẻ để có thể sửa chữa lỗi lầm. Vậy mà người ta nỡ tước đi tính mạng đứa con trai duy nhất của tôi…”.

Hủy án để làm rõ nguyên nhân cái chết

Chiều 21-12, TAND tỉnh Long An đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND huyện Bến Lức vì bản án này vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Tòa phúc thẩm yêu cầu cấp sơ thẩm thực nghiệm điều tra lại để xác định rõ hành vi, tính chất và mức độ phạm tội của từng bị cáo, những người liên quan để đảm bảo việc xét xử đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Tại tòa, các luật sư chỉ ra nhiều vấn đề không ổn của án sơ thẩm:

Chưa thực nghiệm hiện trường, diễn lại hành vi để làm rõ vai trò từng bị cáo, làm rõ vì sao trên đầu nạn nhân có vết thương trong khi các bị cáo khai rằng chỉ đánh vào chân và đùi… Trong khi đó, giám định pháp y kết luận vết thương ở đầu này do vật tày tác động, chứng tỏ lực tác động phải mạnh lắm thì mới gây nên vết thương…

Cái chết tức tưởi sau ba ngày thụ án

Theo cáo trạng, ba ngày sau khi nhập trại, năm trại viên đi lao động muộn. Năm em đưa ra lý do như đau bụng, chưa nắm nội quy, bị tiêu chảy... Quản giáo Thuận buộc các em nằm sấp trên nền rồi cùng quản giáo Huân, Nhựt đánh đập các em. Cả ba bị cáo thay nhau dùng gậy cao su đánh liên tiếp nhiều nhát vào mông, vào đùi các trại viên chưa thành niên này để gặng hỏi lý do và người xúi giục.

Bốn trại viên sau khi bị tra hỏi và đánh đập thì được cho ra ngoài lao động. Riêng Huy thì đến 11 giờ trưa cùng ngày được Thuận gọi vào phòng làm việc để gặng hỏi. Huy không thừa nhận nên bị Thuận đè nằm sấp trên nền khiến Huy vùng vẫy. Lúc này, hai phạm nhân “tự giác” cùng Nhựt dùng còng số 8 còng hai tay Huy ra phía trước đầu. Thuận dùng gậy cao su đánh vào mông và đùi Huy, rồi đưa gậy cho Nhựt đánh vào hai chân Huy. Huân cũng tham gia đánh như Thuận.

Khoảng 20 phút sau, Thuận nói dựng Huy dậy, còng hai tay vào vách lưới B40 ở tư thế dựa lưng vào lưới, giơ hai tay cao hơn đầu, mỗi tay một còng, chân đứng dưới đất. Đến 13 giờ 25, Thuận phát hiện Huy ngất xỉu nên tháo còng, đưa đi cấp cứu nhưng Huy đã chết trên đường đến bệnh viện.

PHƯƠNG LOAN