Bộ Công Thương vừa đưa ra cảnh báo một số mặt hàng của Việt Nam xuất khẩu sang Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) có nguy cơ bị tăng thuế nhập khẩu lên mức MFN do EAEU áp dụng cơ chế tự vệ ngưỡng.

Ngày 29-5-2015, Hiệp định Thương mại tự do Việt nam - Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) đã được ký kết và có hiệu lực từ ngày 5-10-2016. Theo hiệp định, EAEU - bao gồm Liên bang Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan -cam kết loại bỏ thuế quan đối với 9.774 dòng thuế cho hàng nhập khẩu từ Việt Nam, tương đương với khoảng 90% số dòng thuế trong biểu thuế nhập khẩu của EAEU.

Căn cứ Điều 2.10 của hiệp định, một số mặt hàng dệt may, giày dép và đồ nội thất nhập khẩu từ Việt Nam được hưởng thuế suất 0%, tuy nhiên phải chịu sự điều chỉnh của cơ chế tự vệ ngưỡng.

Cụ thể, nếu khối lượng nhập khẩu các nhóm mặt hàng này từ Việt Nam trong một năm vượt một ngưỡng khối lượng nhất định quy định tại hiệp định, EAEU có quyền điều chỉnh tăng thuế nhập khẩu từ 0% lên mức thuế nhập khẩu tối huệ quốc (MFN) trong khoảng thời gian sáu tháng (nếu khối lượng nhập khẩu trong năm trong khoảng từ trên 100% đến 150% ngưỡng quy định) hoặc chín tháng (nếu khối lượng nhập khẩu trong năm trên 150% ngưỡng quy định).

Để cảnh báo khả năng xuất khẩu vượt ngưỡng và có nguy cơ bị EAEU tăng thuế nhập khẩu lên mức thuế MFN, hằng tháng Cục Phòng vệ thương mại sẽ công bố số liệu xuất khẩu sang EAEU nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam và các cơ quan chức năng theo dõi tình hình xuất khẩu các mặt hàng chịu sự điều chỉnh của cơ chế tự vệ ngưỡng và có biện pháp kiềm chế phù hợp.

Theo số liệu cập nhật đến tháng 6-2018, hiện tại có một số mặt hàng thuộc đối tượng điều chỉnh của cơ chế tự vệ ngưỡng từ Việt Nam sang EAEU (từ tháng 1-2018 đến tháng 6-2018) như áo khoác, áo sơmi nam, áo sơmi, áo blouse, bộ comple, áo jacket và blazer, quần dài, quần áo lót, quần áo trẻ em…

Trong đó, hai nhóm mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam là quần áo lót và quần áo trẻ em đang bị EAEU áp dụng cơ chế tự vệ ngưỡng trong năm 2018. Chưa có nhóm mặt hàng nào có nguy cơ bị áp dụng cơ chế tự vệ ngưỡng trong năm 2019.

Điều 2.10 của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam và Liên minh kinh tế Á-Âu (Việt Nam - EAEU FTA) quy định về cơ chế phòng vệ ngưỡng (trigger mechanism) đối với một số mặt hàng xuất khẩu ở Việt Nam như áo sơmi, váy, quần áo trẻ em, áo len, áo khoác, đồ lót và đồ gỗ.

Theo cơ chế này, khi hàng nhập khẩu từ Việt Nam đạt đến một mức ngưỡng nhất định (nêu tại Phụ lục 2 của hiệp định), phía liên minh sẽ tiến hành xác minh việc hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam có ảnh hưởng tới ngành hàng trong nước hay không.

Trong trường hợp phát hiện việc nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam ảnh hưởng tới sản xuất nội địa, phía liên minh sẽ có thông báo chính thức về việc tạm ngừng áp dụng thuế suất ưu đãi và áp dụng mức thuế tối huệ quốc (MFN) cho mặt hàng cụ thể đó trong khoảng thời gian không quá sáu tháng và có thể gia hạn thêm ba tháng.