Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Khu vực 2 vừa công bố, tăng trưởng tín dụng trên địa bàn TP.HCM trong 3 tháng đầu năm đạt hơn 5,28 triệu tỉ đồng, tăng khoảng 1,5% so với cuối năm trước. Trong khi đó, tổng huy động vốn của các ngân hàng thương mại chỉ đạt khoảng 5,26 triệu tỉ đồng, tăng vỏn vẹn 0,1%.
Chênh lệch giữa tín dụng và huy động đang tạo sức ép đáng kể lên cân đối nguồn vốn, buộc các ngân hàng phải chủ động điều tiết thanh khoản, đồng thời đẩy mạnh cạnh tranh lãi suất để đảm bảo an toàn hệ thống.
Dòng tín dụng chảy mạnh vào sản xuất
Diễn biến này nhanh chóng phản ánh lên thị trường khi lãi suất tiết kiệm đồng loạt nhích lên ở cả kênh online lẫn tại quầy, đặc biệt ở nhóm ngân hàng tư nhân. Nhiều nhà băng đã đưa lãi suất kỳ hạn 6 tháng vượt mốc 7%/năm, thậm chí tiệm cận 9%/năm trong một số chương trình đặc thù.
VPBank hiện áp dụng mức lãi suất ưu đãi 8,3-8,5%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng đối với khách hàng ưu tiên có khoản tiền gửi lớn. Sacombank cũng vừa nâng lãi suất lên tối đa 8,8%/năm cho các khoản tiền gửi mở mới tại quầy, kỳ hạn 15-36 tháng, triển khai đến hết ngày 30-6 hoặc khi hoàn thành chỉ tiêu huy động.
Ở mức cao hơn, MSB áp dụng lãi suất lên tới 9%/năm cho các khoản tiền gửi kỳ hạn 12-13 tháng với quy mô từ 500 tỉ đồng, trong khi PVcomBank cũng niêm yết mức tương tự cho các khoản tiền gửi từ 2.000 tỉ đồng trở lên, với điều kiện gửi tại quầy và nhận lãi cuối kỳ.
Đáng chú ý, xu hướng tăng lãi suất không chỉ diễn ra ở nhóm ngân hàng tư nhân mà đã lan sang cả khối quốc doanh. Trong tuần qua, nhóm Big4 gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. Theo đó, lãi suất kỳ hạn 12 tháng được nâng từ khoảng 5,2%/năm lên 5,9%/năm, trong khi các kỳ hạn 24-36 tháng cũng tăng mạnh từ 5,3%/năm lên tới 6,5%/năm.
Liệu có còn dư địa giảm lãi suất
Trước sức ép tăng lãi suất huy động, các ngân hàng vẫn chủ động điều tiết dòng vốn, hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh trọng điểm, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhằm cân bằng chi phí tài chính và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 2 cho biết: Tín dụng trung và dài hạn tiếp tục chiếm tỉ trọng cao trong tổng dư nợ toàn địa bàn, ở mức khoảng 55% và tăng 3,22% so với cuối năm ngoái. Điều này cho thấy dòng vốn đang tập trung nhiều hơn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển.
"Ngành ngân hàng TP.HCM sẽ tiếp tục định hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trên địa bàn", bà cho biết.
Số liệu ghi nhận dòng vốn tiếp tục hướng mạnh vào các lĩnh vực ưu tiên, với cho vay nông nghiệp và nông thôn đạt 576.000 tỉ đồng, xuất khẩu 157.000 tỉ đồng, doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.224.000 tỉ đồng, công nghiệp hỗ trợ 64.500 tỉ đồng và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao 3.100 tỉ đồng.
Đối với các doanh nghiệp trong khu chế xuất, khu công nghiệp, tín dụng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với dư nợ đạt khoảng 305.000 tỉ đồng, tăng 3,24% so với cuối năm 2025, cho thấy dòng vốn đang được ưu tiên chảy vào khu vực sản xuất trọng điểm.
Riêng với Chương trình kết nối ngân hàng, doanh nghiệp năm 2026, đã có 19 ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố đăng ký tham gia, với tổng quy mô đạt trên 591.000 tỉ đồng, tăng 14,44% so với quy mô gói đăng ký năm trước.
Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại lớn đồng loạt đưa ra những cam kết rõ ràng về định hướng và quy mô dòng vốn, nhằm đồng hành và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng giám đốc BIDV cho biết: Trong năm 2026, với hạn mức tăng trưởng tín dụng do NHNN giao khoảng 11-12%, dự kiến các ngân hàng thương mại nhà nước sẽ bơm thêm khoảng 1 triệu tỉ đồng vào nền kinh tế. Nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và chuyển đổi số. Đây là các động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng. Trong bối cảnh này, ngành ngân hàng đóng vai trò then chốt, vừa đảm bảo dòng vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp tư nhân, vừa là trụ cột hỗ trợ các giải pháp giảm chi phí tài chính.
Để vừa duy trì tăng trưởng kinh tế, vừa giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp, việc ổn định hoặc hạ lãi suất cho vay là mục tiêu trọng tâm, đồng thời đòi hỏi các ngân hàng phải kiểm soát chặt chẽ chi phí quản lý, chi phí vốn và chi phí rủi ro nợ xấu.
Song để hiện thực hóa những mục tiêu, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch MB cho rằng ngành ngân hàng cần tập trung kiểm soát chặt chẽ ba yếu tố chính.
Thứ nhất là chi phí quản lý của các ngân hàng. Hiện tỉ lệ chi phí quản lý trên tổng doanh thu (CIR) vẫn ở mức cao, trung bình khoảng 25% ở các ngân hàng quản trị tốt, trong khi có ngân hàng lên tới 50%. Điều này cho thấy dư địa để tiết giảm chi phí vẫn còn và cần được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Thứ hai là chi phí vốn đầu vào, cụ thể là lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm, vốn phụ thuộc trực tiếp vào thanh khoản và khả năng luân chuyển vốn trong nền kinh tế. Khi dòng vốn lưu thông thuận lợi, chi phí đầu vào sẽ giảm, tạo điều kiện hạ lãi suất cho vay.
Thứ ba là chi phí rủi ro nợ xấu. Hiện chi phí dự phòng rủi ro nợ xấu chiếm khoảng 18-20% trong cơ cấu chi phí của ngành ngân hàng. Tại các ngân hàng quản trị tốt, họ tập trung nâng cao năng lực quản trị rủi ro và tăng cường ý thức tuân thủ kỷ luật tài chính của người vay. Nếu đảm bảo được sự cân bằng quyền lợi và trách nhiệm giữa bên vay và bên cho vay trong việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, chi phí rủi ro sẽ giảm, từ đó có điều kiện kéo lãi suất cho vay xuống mức thấp hơn.
