Ngày 2-4, tại Hà Nội, Fiin Ratings thuộc Fiin Groups đã tổ chức Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Việt Nam 2026. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển kinh tế mới, với nhu cầu huy động nguồn vốn trung và dài hạn ổn định ngày càng trở nên cấp thiết, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn tài chính để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.
Áp lực đáo hạn
Theo thông tin từ diễn đàn, số liệu năm 2025 cho thấy sự phục hồi rõ rệt của thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), có 106 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ với tổng khối lượng đạt 576.000 tỉ đồng, tăng 31,6% so với năm 2024. Phát hành ra công chúng đạt tổng giá trị đăng ký 51.980 tỉ đồng, tăng 36%. Tỷ lệ chậm trả trái phiếu giảm so với giai đoạn cao điểm; khung pháp lý và minh bạch của doanh nghiệp được cải thiện, củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Năm 2026, tổng giá trị trái phiếu đáo hạn dự kiến khoảng 190.400 tỉ đồng. Mặc dù thấp hơn năm trước, con số này vẫn tạo áp lực đáng kể, buộc doanh nghiệp phải tái cơ cấu tài chính, đàm phán với nhà đầu tư hoặc tìm nguồn vốn thay thế.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch Fiin Group và Fiin Ratings cho rằng, để phát huy đầy đủ vai trò, thị trường TPDN cần chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu.
“Phát triển thị trường theo chiều sâu sẽ giúp hoàn thiện cơ cấu thị trường vốn, đồng thời tạo cơ hội thu hút vốn từ các định chế tài chính quốc tế. Sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đang tăng lên, đặc biệt sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo chuẩn FTSE Russell”-ông Nguyễn Quang Thuân đánh giá.
Bàn về phát triển thị trường TPDN, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN chia sẻ Bộ Tài chính và UBCKNN đang triển khai nhiều giải pháp nhằm phát triển thị trường vốn và thị trường trái phiếu.
Quá trình phát triển, thị trường không tránh khỏi những khó khăn, như việc một số doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, công bố thông tin thiếu minh bạch, phát hành trái phiếu sai phạm, hoặc sử dụng vốn huy động chưa hiệu quả.
Cơ quan quản lý đã triển khai các giải pháp tháo gỡ, bao gồm tạo điều kiện để doanh nghiệp và nhà đầu tư đàm phán, cơ cấu lại kỳ hạn trái phiếu, tăng cường thanh tra và hậu kiểm nhằm nâng cao tính minh bạch. Nhờ đó, thị trường TPDN đã từng bước ổn định, hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế.
Tuy vậy, theo ông Dương, vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thanh toán gốc và lãi, đặt ra yêu cầu phải nâng cao tính minh bạch và kỷ luật thị trường.
Áp lực đáo hạn trái phiếu giai đoạn 2024–2026 được xem là thử thách quan trọng đối với khả năng tài chính của doanh nghiệp. Nếu quá trình này được thực hiện hiệu quả, sẽ giúp sàng lọc thị trường, loại bỏ doanh nghiệp yếu kém và củng cố vị thế những doanh nghiệp có nền tảng tốt, hướng tới cấu trúc thị trường bền vững.
Ngoài ra, xu hướng lãi suất tăng cũng làm gia tăng chi phí huy động vốn và thúc đẩy quá trình tái định giá rủi ro, khiến nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Điều này tạo áp lực buộc các doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính, minh bạch thông tin và sử dụng vốn hiệu quả nếu muốn tiếp cận thị trường.
Hài hòa lợi ích doanh nghiệp và nhà đầu tư
Tuy nhiên, thị trường TPDN đang dần vận hành theo đúng quy luật phát triển. Cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao điều kiện phát hành, tăng cường minh bạch thông tin, thúc đẩy xếp hạng tín nhiệm và nâng cao trách nhiệm của các tổ chức trung gian. Những giải pháp này nhằm hạn chế hành vi phát hành thiếu kiểm soát và củng cố niềm tin nhà đầu tư – yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững.
Quan điểm xuyên suốt của cơ quan quản lý là phát triển thị trường theo hướng an toàn, minh bạch, bền vững và hiệu quả, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Ông Dương nhấn mạnh, sự phát triển lành mạnh của thị trường TPDN không thể tách rời trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Cơ quan quản lý giữ vai trò kiến tạo và giám sát; doanh nghiệp cần nâng cao tính minh bạch và sử dụng vốn hiệu quả; nhà đầu tư cần chủ động nâng cao hiểu biết và thận trọng trong các quyết định đầu tư.
UBCKNN cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao tính minh bạch và kỷ luật thị trường, hướng tới mục tiêu phát triển thị trường vốn lành mạnh, hiệu quả và bền vững.
