Máu anh hùng tô thắm non sông

Gió Tây Nam man mác, những con tàu chạy trên sông yên bình, nắng mai dát vàng mặt sông. Khung cảnh thanh bình của ngày đầu xuân làm mọi người nhớ về một thời khói lửa cách đây 40 năm.

Khi tôi đến, nhà Đại tá Tư Chu đã nườm nượp khách đến dự lễ tưởng niệm các liệt sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Họ là những chiến sĩ biệt động Sài Gòn-Gia Định, những cơ sở cách mạng đã cất giấu vũ khí, che chở cán bộ.

Họ còn là con, em các liệt sĩ đã hy sinh trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Chính giữa nhà là bàn thờ lớn với dòng chữ “Tổ quốc ghi công”, hai bên là hai câu đối: “Hồn liệt sĩ quyện lên cờ Tổ quốc”, “Máu anh hùng tô thắm dãy non sông”.

Đồng chí Võ Văn Kiệt, nguyên Thủ tướng Chính phủ đã đến từ rất sớm. 40 năm trước, ông là bí thư tiền phương 2, trực tiếp lãnh đạo cuộc Tổng tiến công và Nổi dậy. Đại tá Tư Chu giới thiệu với tôi ông Trần Minh Xuân, nguyên đội trưởng đội biệt động 5, đội đánh vào dinh Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn, được Nhà nước tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân. Cả nhà ông Xuân tham gia biệt động. Bố mẹ ông là thành viên đội thanh niên tiền phong Sài Gòn từ năm 1945.

Anh trai Trần Xuân Thái là một chiến sĩ biệt động kiên cường. Đặc biệt, cô em gái Trần Thị Nguyệt, đội viên đội 5, từng tham gia đánh Mỹ trong các trận Caravell, Hai Bà Trưng, tòa sứ quán Mỹ…

Cuộc gặp mặt giữa hai người vợ liệt sĩ, bà Vũ Thị Cúc (76 tuổi) và bà Nguyễn Thị Lớp (gần 80 tuổi) làm nhiều người rơi nước mắt. Hai bà ôm nhau, nước mắt giàn giụa nhớ về những người chồng đã hy sinh. Chồng bà Vũ Thị Cúc là liệt sĩ Tô Hoài Thanh, chỉ huy 14 chiến sĩ biệt động đánh vào Dinh Tổng thống ngụy. Còn chồng bà Nguyễn Thị Lớp, tên thật là Nguyễn Văn Lém, khi vào hoạt động trong lòng địch lấy tên vợ làm bí danh hoạt động (Bảy Lớp), ông đã chỉ huy 16 chiến sĩ biệt động đội 3, đánh vào Bộ tư lệnh Hải quân ngụy vào sáng 2 Tết Mậu Thân 1968.

Bà Ngô Thị Hai, vợ của liệt sĩ Trần Văn Đang ngồi lặng im, như đang hồi tưởng về những giờ phút hạnh phúc ngắn ngủi bên chồng. Ông chỉ để lại cho bà một đứa con gái, giờ đây cháu đi xa, còn một đứa cháu ngoại ở với bà, hằng ngày bà vẫn phải đi bán thuốc lá sống qua ngày. Rất nhiều gia đình đã từ Củ Chi về dự lễ, trong đó có ba chị em bà Đoàn Thị Cỡ, Đoàn Thị Út, Đoàn Thị Phới có người anh trai là Đoàn Văn Nhẹ, chiến sĩ biệt động đội 4, hy sinh khi đánh vào đài phát thanh. Thương tiếc anh trai, ba bà đã tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng cho đến ngày giải phóng.

Bà Nguyễn Thị Hiền, nguyên bác sĩ phục vụ chữa trị bệnh nhân những ngày tổng tiến công và nổi dậy, chuyện trò cởi mở với Đại tá Trần Văn Hùng, Chính ủy Bộ CHQS Thành phố. Năm 1969, Trần Văn Hùng mới là cậu bé 13 tuổi, đã theo chị ruột là chiến sĩ biệt động vào làm giao liên đơn vị B14. Chị Hiền nhớ lại: “Hồi đó, cậu Hùng nhỏ nhất đội, nhưng nhanh nhẹn, dẫn đường đưa cán bộ bao nhiều lần mà không bị địch phát hiện, cả đội đều thương…”. Ông Hồ Duy Hùng, nguyên chiến sĩ quân báo T4, nay là Giám đốc công ty Du lịch Phú Thọ kéo tay tôi tới bà Nguyễn Thị Nghệ, em ruột của liệt sĩ Nguyễn Hoài Thanh, nguyên đội phó N10 và nói:

- Đồng chí nên gặp gỡ viết về liệt sĩ Nguyễn Hoài Thanh, người một mình chống lại hàng trăm tên giặc và đã hy sinh anh dũng đợt 2 Mậu Thân 1968.

Bà Nghệ rưng rưng: “Tôi chỉ ao ước được tìm thấy hài cốt của anh trai tôi”.

Khoảng 10 giờ, buổi lễ tưởng niệm bắt đầu. Tuy đây là đám giỗ mang tính chất gia đình, nhưng rất đông lãnh đạo, đại diện các ban, ngành của thành phố về dự. Buổi lễ bắt đầu bằng bài phát biểu của Đại tá Tư Chu (Nguyễn Đức Hùng): “… Đây là đám giỗ, tưởng nhớ đến người đã mất, là các đồng chí đã hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân. Đấy là đỉnh cao chiến công, là sự hy sinh của 100 đồng đội trong chiến đấu… Biệt động đã thành một danh hiệu huyền thoại của LLVT cách mạng ở đô thị Sài Gòn-Gia Định trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước”.

Đại tá Tư Chu cũng đã nêu nỗi trăn trở của những người còn sống, chưa tìm hết được hài cốt các liệt sĩ hy sinh, chưa xác định rõ đầy đủ tên thật của các chiến sĩ biệt động. Đã nhiều năm liền Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị trên khen thưởng, vẫn chưa được xem xét.

Ông Trần Trọng Tân, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, nguyên Phó bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã xúc động phát biểu đánh giá: Chiến công của các chiến sĩ biệt động là một thiên sử vàng cho đời sau. Ông cũng mong muốn dịp kỷ niệm 40 năm Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, các cấp chính quyền, các cơ quan chức năng sẽ xem xét công trạng để truy tặng các cá nhân, các tập thể danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Trong tiếng nhạc trầm hùng, các đại biểu đã dành phút mặc niệm, tưởng nhớ những liệt sĩ Mậu Thân.

Đại tá Đặng Văn Tẻo, người chiến sĩ biệt động năm xưa-người duy nhất sống sót trong trận đánh vào đài phát thanh ngụy- xúc động nói:

- 40 năm trôi qua, nhưng mỗi độ xuân về là lòng tôi lại nhớ da diết đến đồng đội đã hy sinh vì Tổ quốc, cảm thấy trách nhiệm của mình còn nặng nề với linh hồn các đồng chí đã khuất.

Đồng chí Phan Xuân Biên, Trưởng ban Tư tưởng-Văn hóa Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên chiến sĩ biệt động dưới sự chỉ huy của Đại tá Tư Chu năm xưa, cho biết: Trong dịp này, cả nước và đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều hoạt động kỷ niệm 40 năm Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968. Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang tiếp tục có ý kiến đề nghị trên xem xét khen thưởng các tập thể và cá nhân đợt Mậu Thân 1968.

Chúng tôi nghĩ rằng, đó là nguyện vọng chính đáng của bao người, là nghĩa cử mang tính nhân văn sâu sắc, là đạo lý, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của các thế hệ hôm nay tri ân những người đã hy sinh vì nghĩa lớn: Độc lập, tự do cho Tổ quốc.

ĐOÀN HOÀI TRUNG - (Theo QĐND)