Những phi vụ dùng dự án ảo vay hàng ngàn tỉ
(PLO)- Sếp ngân hàng và khách hàng thông đồng lấy dự án "ảo" làm tài sản thế chấp cho hợp đồng vay hàng ngàn tỉ.
Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ qua VKS vụ sai phạm xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đông Á (DAB) giai đoạn 2.
Trong vụ án gây thất thoát hơn 9.642 tỉ đồng tại DAB, ông Trần Phương Bình (cựu tổng giám đốc, cựu phó chủ tịch HĐQT và chủ tịch Hội đồng tín dụng DAB) và thuộc cấp đã thông đồng với các nhóm khách hàng cho vay vốn bằng tài sản đảm bảo là dự án có giá trị “ảo”.

Đáng chú ý là hợp đồng tín dụng với nhóm khách hàng M&C. Theo kết luận điều tra, từ năm 2007-2013, ông Phùng Ngọc Khánh (cựu chủ tịch HĐQT, giám đốc Công ty CP Địa ốc M&C) sử dụng pháp nhân 11 công ty do ông lập ra và 10 cá nhân (gọi chung là nhóm khách hàng M&C) vay DAB hơn 7.100 tỉ đồng.

Những phi vụ dùng dự án ảo vay hàng ngàn tỉ - ảnh 1
Giai đoạn 1 gây thiệt hại 3.600 tỉ đồng, ông Bình lãnh án chung thân. Ảnh: CTV

Hồ sơ vay vốn của nhóm khách hàng này là nhiều dự án bất động sản là tài sản thế chấp, đảm bảo. Trong đó có các dự án được ngân hàng và khách nâng khống giá trị lên nhiều lần nhằm đẩy cao khoản vay.
Cụ thể, nhóm khách hàng M&C lấy dự án Hồ Na - Vân Phong (ở Khu kinh tế Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa) làm tài sản đảm bảo cho khoản vay 270 tỉ đồng. Nhưng thực chất hầu hết các hạng mục dự án này đều nằm trên giấy.
Khoản vay này do hai công ty của ông Khánh điều hành đứng tên. Dự án có diện tích hơn 190 ha, do Công ty CP Địa ốc M&C làm chủ đầu tư với tổng mức vốn đầu tư đăng ký là 1.328 tỉ đồng. Từ năm 2008 đến nay, dự án chưa hoàn thành hết thủ tục đầu tư nên chưa triển khai bất kỳ hạng mục công trình nào.
Liên quan đến dự án này, UBND tỉnh Khánh Hòa và Ban quản lý Khu kinh tế Vân Phong đều trả lời cho CQĐT là dự án đang trong giai đoạn thực hiện thủ tục đầu tư nên không có cơ sở xác định giá trị thực tế.
Cụ thể, báo cáo năm 2018, chủ đầu tư trình lên trị giá những hạng mục đã thực hiện trong dự án này chỉ khoảng… 7,8 tỉ đồng. Ban quản lý Khu kinh tế Vân Phong không nhận bất kỳ thông tin nào về việc liên doanh, liên kết giữa Công ty CP M&C với các đơn vị khác trong thực hiện đầu tư dự án.
Hiện UBND tỉnh Khánh Hòa đang chỉ đạo, rà soát dự án trên và một số dự án khác thuộc khu vực dự kiến thành lập đặc khu để thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động và thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.
Tương tự, ông Bình cũng chỉ đạo thuộc cấp cho khách hàng vay bằng những hồ sơ mà tài sản thế chấp là nhiều dự án "ảo".
CQĐT kết luận đến nay, nhóm khách hàng M&C nợ DAB hơn 7.739 tỉ đồng cả gốc lẫn lãi. Trong khi đó, tất cả công ty thuộc nhóm khách hàng M&C không còn hoạt động, cá nhân không có khả năng tài chính trả nợ. Tài sản đảm bảo chỉ còn giá trị tổng cộng hơn 500 tỉ đồng (theo định giá).
Trong giai đoạn 2 này, CQĐT đề nghị VKS Tối cao truy tố ông Bình, ông Khánh và các đồng phạm về tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến ngân hàng. Ông Bình còn bị đề nghị truy tố thêm tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.

Một chủ doanh nghiệp bỏ trốn

Ông Nguyễn Thiện Nhân (cựu chủ tịch HĐQT Công ty CP Vốn Thái Thịnh) thành lập, điều hành nhiều công ty con (Công ty Vĩnh Đức Sài Gòn, Công ty Tài Lộc…). Cũng như ông Khánh, ông Nhân đã cùng ông Bình lũng đoạn ngân hàng với nhiều khoản vay không thể thu hồi.

Năm 2007, ông Nhân nhờ người quen đứng tên vay rất nhiều khoản vay tại DAB với mục đích đầu tư các dự án do Công ty CP Vốn Thái Thịnh và công ty con làm chủ đầu tư, xây dựng.

Trong đó, một số khoản vay có tài sản thế chấp không đủ cơ sở pháp lý do tài sản đã thế chấp tại ngân hàng khác. Dù vậy, ông Bình vẫn duyệt hồ sơ vay. Tính đến ngày 24-12-2018, ông Nhân còn nợ DAB 916 tỉ đồng.

Ông Nhân có dấu hiệu phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. CQĐT còn cho là vợ Nhân là bà Nguyễn Thanh Thủy là đồng phạm giúp sức chồng.   

Do Nhân đã bỏ trốn khỏi nơi cư trú nên CQĐT tách hành vi của vợ chồng doanh nghiệp này ra khỏi vụ án để tiếp tục điều tra, xử lý sau. 

HOÀNG YẾN