Vách đá Tojimbo ở TP Sakai (tỉnh Osaka thuộc đảo Honshu) cao chót vót là điểm du lịch hàng đầu ở Nhật, thế nhưng cảnh sát về hưu Yukio Shige, 65 tuổi không quan tâm. Năm năm qua, ông thường xuyên đi dọc núi đá lởm chởm để tìm một điều khác: Người cô độc tìm đến cái chết.

Từ sự lạnh nhạt của chính quyền

Chuyện ông Yukio Shige cứu người xuất phát từ một lần nọ, ông cố ngăn một cặp vợ chồng đứng tuổi từ Tokyo đến đây tự tử. Sau đó, ông giao họ cho chính quyền nhưng người ta chỉ cho tiền và bảo họ mua vé đến thị trấn kế bên. Mấy ngày sau, ông nhận được thư của họ. Thư gửi trước khi họ tự tử ở quận lân cận.

Ông Yukio Shige dành thời gian nghỉ hưu để ngăn chặn những người đến vách đá Tojimbo tự tử.

Bất bình trước thái độ lạnh nhạt của nhà chức trách, từ đó ông bắt đầu tuần tra dọc vách đá. Hiện ông đã có 77 tình nguyện viên chuyên cung cấp thức ăn, chỗ ngủ tạm thời cũng như tìm việc cho những người muốn tự tử. Họ tuần tra hai, ba lần mỗi ngày.

Ông Yukio Shige cho biết rất dễ nhận biết người cô độc muốn tự tử vì hầu hết du khách đi theo đoàn. Ông kể: “Khi thấy ai có ý định tự tử, tôi đến nhẹ nhàng bắt chuyện. Họ thường là đàn ông nhưng bật khóc rất nhanh và tỏ ra hạnh phúc vì có người lắng nghe mình”.

Đến giờ ông và những người tình nguyện đã cứu được 222 người nhưng ông là nhân vật nổi tiếng tại đất nước rất thờ ơ với nạn tự tử.

Năm 1998, nạn tự tử bắt đầu tăng cao do chế độ bảo đảm việc làm suốt đời bị bãi bỏ. Sau đó, nạn tự tử vẫn duy trì ở mức cao khi lương bổng và cơ hội nghề nghiệp ở Nhật tiếp tục đi xuống. Tình hình càng tồi tệ hơn khi xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Tâm lý thờ ơ với nạn tự tử

Trong bài diễn văn chính trị đầu tiên hồi tháng 10, Thủ tướng Yukio Hatoyama đã kêu gọi tinh thần hỗ trợ giữa người Nhật với nhau khi đề cập đến nạn tự tử.

Trong khi đó, ngăn chặn tự tử lại là điều khó làm ở Nhật bởi thái độ yếu đuối là đề tài cấm kỵ. Những người rơi vào tình cảnh muốn tự tử khó tìm thấy sự giúp đỡ của gia đình và bạn bè. Nhiều người Nhật vẫn xem tự tử là vấn đề riêng tư hơn là vấn đề sức khỏe cộng đồng nên rất ít nỗ lực ngăn chặn.

Chính quyền TP Sakai đã cho lập một trạm điện thoại công cộng trên vách đá Tojimbo với hai máy điện thoại để người cần giúp đỡ có thể gọi đường dây nóng. Dù vậy, chính quyền cũng càm ràm năm nay là năm ảm đạm nhất với hơn 140 người đến đây định tự tử, gấp hai lần so với những năm gần đây (chưa kể 54 người được ông Yukio Shige ngăn cản).

Chính quyền tuyên dương ông Yukio Shige có công giảm số người tự tử trong năm nay chỉ còn 13 người, thế nhưng các hiệp hội du lịch lại oán giận ông. Họ cho rằng tại ông mà điểm đến du lịch vách đá Tojimbo đã trở thành địa danh nổi tiếng nhất về tự tử.

Dù vậy, ông cho biết sẽ không dễ dàng bỏ cuộc. Ông bộc bạch: “Tôi sẽ vẫn tiếp tục cho đến khi chính quyền cùng hành động. Tôi không thể để thái độ im lặng tước mất quyền sống quý giá của con người”.

Theo số liệu của cảnh sát, số người tự tử trong năm nay có thể đạt mức kỷ lục của năm 2003 là 34.427 người, trung bình 95 người/ngày. Tổ chức Y tế thế giới cho biết số người tự tử ở Nhật hiện gấp ba lần ở Mỹ. Trước đây, các chuyên gia sức khỏe cộng đồng cho rằng tỉ lệ tự tử cao ở Nhật xuất phát từ hình ảnh đầy thi vị về các võ sĩ samurai thời Trung cổ tự moi bụng như một lối thoát danh dự. Nhưng hiện nay lý do chính là nạn kinh tế suy thoái trong thời gian dài.

THÙY LINH (Theo The New York Times)