Quỹ bảo trì đường bộ

Hiệp hội Vận tải Hàng hóa TP.HCM (gọi tắt là Hiệp hội) vừa có văn bản kiến nghị lần thứ hai gửi Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan đến quỹ này.

Theo Hiệp hội, cả ba phương án (PA) được Bộ GTVT đưa ra (xem bảng) thể hiện việc muốn thu phí với mọi đối tượng: xe máy, mô tô, ô tô, rơmoóc, sơmi rơmoóc… Trong đó, có hai PA thể hiện muốn thu dạng phí chồng phí (phí thu từ đầu phương tiện + phí thu qua xăng dầu + phí thu qua các trạm thu phí…). Ngoài ra, cả ba PA đều thu qua đầu phương tiện - sẽ không đảm bảo được tính công bằng vì cá nhân, tổ chức có xe sử dụng đường bộ nhiều nhưng cũng chỉ đóng mức phí bằng với chủ xe sử dụng đường bộ ít. Chưa kể, các trường hợp xe không sử dụng đường bộ (xe bị hỏng, xe bị nạn, xe máy sưu tập…) nhưng vẫn phải đóng phí là không phù hợp với quy định tại Pháp lệnh Phí và lệ phí.

Ngay cả việc xác định đối tượng bị thu phí cũng có điều chưa ổn. Tại dự thảo thông tư về thu chi quỹ, cơ quan soạn thảo coi rơmoóc, sơmi rơmoóc như là… ô tô hoàn chỉnh và cũng phải đóng phí. Thực chất đây là loại phương tiện chỉ khi được gắn, nối vào đầu kéo hoặc ô tô thì các phương tiện này mới có thể lưu thông được. Mặt khác, xe đầu kéo sơmi rơmoóc đã được thu phí theo sức kéo, chở trên sơmi rơmoóc. “Như vậy, khi tổ hợp đầu kéo - sơmi rơmoóc lưu thông phải chịu hai khoản đóng vào quỹ thì không hợp lý!” - luật sư Thái Văn Chung, Tổng Thư ký Hiệp hội, nói.

Quỹ bảo trì đường bộ ảnh 1

Hiệp hội Vận tải Hàng hóa TP.HCM kiến nghị: Sau khi quỹ bảo trì đường bộ hình thành, các trạm thu phí BOT vẫn được duy trì nhưng Nhà nước nên mua lại các trạm này. Ảnh: LƯU ĐỨC

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường đã tính toán: Gần 1,26 triệu xe ô tô trên cả nước sẽ phải nộp phí tại các trung tâm đăng kiểm khi đi kiểm định xe theo chu kỳ. Với gần 31,2 triệu mô tô, xe máy, Bộ GTVT cho rằng sẽ thu cho quỹ khi chủ xe mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc. Tuy vậy, ông Đinh Nam Dinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội, phân tích: Điều này rất khó thực hiện vì trên thực tế chủ xe chỉ mua bảo hiểm khi mua xe mới, sang tên đổi chủ hoặc sau khi bị CSGT kiểm tra, xử phạt… Như vậy, tổng mức thu hơn 1.500 tỉ đồng từ mô tô, xe máy mà Bộ GTVT đề ra là khó khả thi.

Theo luật sư Thái Văn Chung, Hiệp hội cũng kiến nghị nên thu cho quỹ qua xăng dầu chạy xe thực tế (hoặc qua nhập khẩu), hoặc tiếp tục duy trì mức thu, cách thu phí đường bộ qua xăng dầu như hiện nay. Đồng thời, Nhà nước nên mua lại các dự án BOT tại các tuyến cầu, đường độc đạo để tránh trường hợp phí chồng phí.

Ba phương án (PA) thu phí

PA 1 =  thu trên đầu xe (cả ô tô và xe máy) + qua phí xăng dầu + ngân sách (bù)

PA 2 = đầu xe ô tô + phí xăng dầu + ngân sách (bù)

PA 3 = đầu xe (cả ô tô và xe máy) + ngân sách (bù)

LƯU ĐỨC - HOÀNG LONG