Trước tình trạng nhiều doanh nghiệp (DN) vốn tư nhân mang tên “tập đoàn”, Cục Quản lý Đăng ký Kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đang tìm phương án quy định điều kiện sử dụng từ “tập đoàn” chặt chẽ hơn. Theo cách hiểu thông thường, tập đoàn gợi hình ảnh nhóm công ty lớn mạnh. Thế nhưng thời gian qua, việc dùng tên “tập đoàn” có phần chưa chặt chẽ.
Tập đoàn 1 tỉ đồng
Riêng TP.HCM hiện đã có vài chục “tập đoàn” vốn tư nhân, có những tập đoàn có vốn điều lệ trên 500 tỉ đồng, cũng có “tập đoàn” vốn điều lệ chỉ có 1 tỉ đồng hoặc vài trăm triệu đồng.
Các DN này là công ty cổ phần và có sử dụng từ “tập đoàn” trong tên DN. Ví dụ Công ty Cổ phần Tập đoàn Du lịch và Thương mại A, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư B, như vậy trong tên vừa thể hiện ngành nghề hoạt động vừa có chữ “tập đoàn”. Nhiều trường hợp đặt tên không kèm ngành nghề hoạt động thì ngắn gọn hơn, ví dụ Công ty Cổ phần Tập đoàn C.
Phòng Đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM cho biết DN có quyền sử dụng cụm từ “tập đoàn” để tạo thành tên riêng nếu đáp ứng một số điều kiện, ví dụ phải là công ty mẹ, có công ty con. Trước đây, Nghị định 139/2007 hướng dẫn Luật DN có quy định “tập đoàn kinh tế bao gồm nhóm các công ty” nhưng không đặt yêu cầu gì về vốn. Vì vậy mới có những DN mang tên “tập đoàn” nhưng vốn thấp.
Làm thủ tục đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM. Ảnh: HTD
Lớn + nhiều = tập đoàn
Cục Quản lý Đăng ký Kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết để khắc phục nhược điểm trên, Nghị định 102/2010 thay cho Nghị định 139/2007 quy định rõ hơn, rằng “tập đoàn kinh tế bao gồm nhóm các công ty có quy mô lớn”.
Cục cũng cho biết tuy chưa có quy định nào xác định “quy mô lớn” nhưng phải thừa nhận rằng DN lớn thì không thể là DN siêu nhỏ, nhỏ hay vừa. Vì vậy mà thời gian qua cục có yêu cầu các Sở Kế hoạch và Đầu tư khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký tên DN có chữ “tập đoàn” thì phải kiểm tra về quy mô DN. Nếu thuộc quy mô siêu nhỏ, nhỏ hoặc vừa thì không được đặt tên có chữ “tập đoàn”.
Hiện nay, quy mô siêu nhỏ, nhỏ hoặc vừa được xác định theo nghị định về trợ giúp phát triển DN nhỏ và vừa. Cụ thể, DN có dưới 10 lao động được xem là DN siêu nhỏ. DN nông lâm thủy sản, sản xuất, xây dựng có dưới 200 lao động, có tổng nguồn vốn dưới 20 tỉ đồng thì được xem là DN nhỏ; dưới 300 lao động, tổng nguồn vốn dưới 100 tỉ đồng thì xem là DN vừa...
Cục Quản lý Đăng ký Kinh doanh cũng khẳng định khó có trường hợp đăng ký thành lập DN mới mà đặt ngay tên “tập đoàn”. Chỉ có DN đang hoạt động, đáp ứng đủ điều kiện về vốn, về tổ chức nhóm công ty, tổ chức công ty mẹ - công ty con… rồi mới xin đổi tên cũ thành tên mới có chữ “tập đoàn”.
Trên 500 tỉ đồng
Dựa trên cơ sở pháp lý hiện nay, cục đưa ra phương án quy định điều kiện sử dụng từ “tập đoàn”. Cụ thể là DN không phải siêu nhỏ, nhỏ hoặc vừa và phải được tổ chức dưới hình thức nhóm công ty.
Một phương án khác mà cục đưa ra là DN phải có vốn trên 500 tỉ đồng và có góp vốn ít nhất tại hai công ty với tỉ lệ góp vốn chiếm trên 50% vốn điều lệ của các công ty đó.
Cục cho biết con số 500 tỉ đồng này lấy từ tiêu chí của DN vốn nhà nước. Theo quy định áp dụng từ năm 1994, “tổng công ty” phải có trên năm đơn vị thành viên, có vốn trên 500 tỉ đồng; tập đoàn phải có trên bảy DN thành viên, vốn trên 1.000 tỉ đồng. Đương nhiên phương án này cũng đang đưa ra xin ý kiến góp ý.
Cục cho rằng việc “đẻ” hàng loạt công ty con là chuyện dễ ợt. Vì vậy không thể chỉ đặt điều kiện về nhóm công ty mà phải đặt thêm điều kiện về vốn. Cục cũng khẳng định vốn này không phải vốn do DN tự khai, muốn khai bao nhiêu thì khai mà vốn này phải được kiểm tra, chứng nhận.
Nếu có nhu cầu xưng danh thì phải kiến nghị sửa quy định Nếu DN có nhu cầu xưng danh “tập đoàn” thì nên kiến nghị Nhà nước sửa đổi quy định, cho gọi hẳn là tập đoàn luôn chứ không chỉ đưa chữ “tập đoàn” vào tên như hiện nay là “công ty cổ phần tập đoàn…”. Cần có quy định pháp lý rõ ràng về tập đoàn, nói cho rõ tập đoàn có phải là một dạng công ty như công ty TNHH, công ty cổ phần hay không. Đồng thời xác định điều kiện trở thành tập đoàn. Ngoài ra, hiện đã không phân biệt DN vốn nhà nước, vốn tư nhân hay kết hợp vừa vốn nhà nước vừa vốn tư nhân. Trong điều kiện thành lập tập đoàn, quan trọng là phải quy định hình thức tổ chức trong tập đoàn, mối quan hệ giữa các công ty, cách thức quản trị của nó. Về mặt vốn thì vẫn có những DN chỉ có một mình thôi mà mạnh thì cũng đã có 500, 1.000 tỉ đồng rồi.
Không nên có công ty cổ phần tập đoàn Tôi không đồng ý với việc đưa từ “tập đoàn” vào tên DN, tạo thành các công ty cổ phần tập đoàn... Khi đặt như vậy thì có sự nhập nhằng giữa công ty mẹ mang tên “tập đoàn” và nhóm các công ty tạo nên tập đoàn (nhóm công ty) đó. Ngoài ra, ràng buộc giữa vốn và tên DN sẽ gây ra các bất hợp lý. Tên DN là cái khó biến động, trong khi vốn, tài sản của DN thì biến động thường xuyên, có tăng, có giảm. Trường hợp làm ăn thua lỗ, vốn bị giảm không còn đáp ứng nổi điều kiện trên 100 tỉ đồng, trên 500 tỉ đồng thì phải đổi tên DN hay sao? Nếu không đổi tên thì khách hàng, đối tác thấy tên “tập đoàn” sẽ cứ ngộ nhận về tài sản của DN đó. Nếu cứ đổi tới, đổi lui thì cũng khó! |
QUỲNH NHƯ
