Không có lễ lạt đặc biệt nào được tổ chức. Hôm trước đó, khoảng 200 người đã biểu tình ở Kabul đòi NATO rút quân. Sự kiện cựu Tổng thống Burhanuddin Rabbani bị ám sát đã xóa nhòa viễn ảnh hòa bình vốn dĩ rất bấp bênh bởi Taliban chỉ chấp nhận đàm phán chừng nào tất cả binh lính nước ngoài rút khỏi Afghanistan.
Viễn ảnh Taliban trở lại cầm quyền sau khi NATO rút quân vào cuối năm 2014 đã làm khiếp sợ một bộ phận người dân mong muốn Afghanistan mở cửa với nước ngoài. Tuy nhiên, một bộ phận khác quá mệt mỏi vì chiến cuộc lại sẵn sàng chấp nhận đàm phán với Taliban những mong có hòa bình trước đã.
Trùm khủng bố Bin Laden bị tiêu diệt nhưng hoạt động của Taliban ở Afghanistan không giảm sút. Bằng chứng là ngày 6-10, Afghanistan thông báo đã bắt giữ sáu nghi can âm mưu ám sát Tổng thống Karzai. Quân đội Afghanistan được NATO huấn luyện vội vã với ý đồ thay màu da trên xác chết đã không đủ khả năng cũng như phương tiện đối đầu với Taliban.
Trong chiến tranh lạnh, Mỹ hỗ trợ Pakistan để ngăn chặn ảnh hưởng của Liên Xô trong khi Pakistan muốn chặn đứng đối thủ lâu đời Ấn Độ. Quan hệ đồng minh này ít nhiều đã góp phần xây dựng chế độ Taliban ở Afghanistan.
Sau khi Taliban bị lật đổ, tình hình đã đổi khác. Pakistan ưu tiên chọn lựa các lợi ích chiến lược của riêng mình khi đánh giá Afghanistan dần dà rơi vào vòng ảnh hưởng của Ấn Độ. Vì lẽ đó, thái độ của Pakistan đối với Taliban rất lừng chừng. Quan hệ Pakistan - Afghanistan dần dần đã bị xói mòn.
Về phía các nước phương Tây, ngày 6-9, tướng tư lệnh Anh David Richards thừa nhận đã thua trong cuộc chiến công luận. 71% số người được hỏi ở Anh nghĩ rằng các nước phương Tây không thể chiến thắng ở Afghanistan. Tỉ lệ này hồi tháng 6 chỉ 60%. 57% muốn rút ngay 9.500 quân Anh (48% hồi tháng 6) và 26% phản đối. Đến nay đã có 382 binh sĩ Anh thiệt mạng trong cuộc chiến.
Cùng ngày tại Mỹ, tướng Stanley McChrystal, nguyên tư lệnh quân đội Mỹ tại Afghanistan, thừa nhận liên quân NATO ở Afghanistan không hiểu rõ văn hóa Afghanistan. Thái độ hoài nghi này cũng dễ hiểu bởi đã có khoảng 1.800 binh lính Mỹ thiệt mạng tại chiến trường Afghanistan.
Có thể tóm tắt tình hình Afghanistan 10 năm sau chiến dịch Tự do bền vữngbằng câu trả lời đài BBC ngày 7-10 của Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai khi đánh giá về tình hình an ninh bất ổn ở Afghanistan: “Đây là thất bại lớn nhất của chính phủ chúng tôi và các đồng minh quốc tế”.
HOÀNG DUY
