Đó là ý kiến của trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng tại hội nghị triển khai công tác đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe theo quy định mới của Luật Giao thông đường bộ (có hiệu lực từ 1-7-2009), vào sáng 14-12. Tham dự hội nghị có lãnh đạo các sở GTVT, trung tâm đào tạo, sát hạch người lái thuộc 32 tỉnh, thành phía Nam.

Dạy lộn xộn, ra lái ẩu

Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, trong hai năm qua Cục đã phát hiện không ít cơ sở đào tạo khi tuyển sinh chưa tuân thủ các quy định về sức khỏe, độ tuổi. Một số cơ sở còn mở thêm văn phòng tuyển sinh, “liên doanh, liên kết” nên không quản lý nổi chất lượng đầu vào và quy trình đào tạo. Thậm chí nhiều cơ sở còn tự ý cắt xén chương trình, giảm thời gian dạy để học viên bỏ học nhiều giờ nhưng vẫn cho kiểm tra và có điểm thi tốt nghiệp...

Dù biết luật nhưng một số người điều khiển phương tiện vẫn cố tình quên hoặc bất chấp luật như băng ngang như thế này. Ảnh: HTD

Đại tá Phạm Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt, nhận định: Cách dạy lái xe như trên đã dẫn đến những hành vi phạm Luật Giao thông đường bộ và dễ gây tai nạn giao thông như không nhường đường, tránh vượt không đúng quy định...

Theo Phó Giám đốc Sở GTVT TP.HCM Dương Hồng Thanh, hiện nay mọi chú ý vẫn tập trung vào các vụ tai nạn giao thông (TNGT) giữa xe ôtô với xe máy (chiếm 14%) trong khi có đến 58% vụ tai nạn xảy ra là giữa xe máy với xe máy. Từ đây, vấn đề đặt ra là cần dạy luật và đạo đức cho những người lái xe ôtô và xe máy như thế nào cho hiệu quả.

Dạy luật và trị theo luật

Ông Dương Hồng Thanh cho rằng chương trình dạy lái xe mới có quy định số tiết học môn đạo đức cho từng hạng bằng lái. Tuy nhiên, dù số tiết đó có tăng gấp mười lần nhưng người lái xe kinh doanh vận tải buộc phải theo những mệnh lệnh chạy quá tốc độ, chở quá khổ, quá tải của chủ doanh nghiệp thì cũng như không. Còn người lái xe máy dù có được học đạo đức “tới trời” mà cách hành xử không đúng luật thì vẫn gây tai nạn như thường. “Có ý kiến cho rằng ngay dưới các biển báo, biển cấm cần có thêm biển phụ báo mức, hình thức xử phạt với người vi phạm...” - ông Thanh nói.

Ông Nguyễn Văn Quyền cho biết tới đây, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ hoàn thiện giáo trình dạy đạo đức cho người lái xe. Các cơ sở đào tạo phải bố trí những giáo viên có uy tín, hiểu biết sâu về Luật Giao thông đường bộ để dạy môn đạo đức song song với truyền đạt kiến thức pháp luật giao thông cho người lái xe.

Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho rằng công tác đào tạo, sát hạch ngoài việc bám sát chuyên môn cần truyền đạt kiến thức luật một cách sinh động, cụ thể. “Ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ phải được coi là tiêu chí hàng đầu của công tác đào tạo, sát hạch và nó sẽ là cơ sở hình thành văn hóa giao thông. Không thể chấp nhận việc những người lái xe đã học luật nhưng vẫn chạy xe theo thói quen, cố tình quên luật hoặc bất chấp luật!” - ông Dũng nói.

Cũng theo ông Dũng, ngay trong tháng này, Nghị định 146 sửa đổi về xử phạt các hành vi vi phạm giao thông đường bộ sẽ được ban hành với các hình thức, mức chế tài mạnh hơn.

“Phiền hà là cha tai nạn”

Theo ông Nguyễn Văn Quyền, có ý kiến cho rằng do thủ tục cấp, đổi giấy phép lái xe phiền hà nên người dân phải “chạy” bằng lái và sau khi “chạy” được thì họ lại thiếu ý thức chấp hành luật giao thông, dễ gây tai nạn.

Ông Dương Hồng Thanh cho rằng cần rà soát các thủ tục cấp, đổi bằng lái hiện nay để đơn giản hóa hơn nữa. “Nên bỏ thủ tục làm đơn cớ mất có chứng nhận của UBND phường khi người dân bị mất bằng lái. Thay vào đó, người bị mất bằng lái chỉ cần báo và trình CMND với cơ quan cấp bằng để được cấp phó bản. Sau đó, nếu phát hiện người nào khai man để có nhiều bằng lái, cơ quan quản lý sẽ thu hồi bằng chính và phó bản luôn” - ông Thanh nói.

“Nhiều thủ tục liên quan đến đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe cần được rà soát để loại bỏ hoặc đơn giản hóa. Thủ tục đơn giản, công chức hành xử có văn hóa, có tình người cũng là tiền đề để hình thành nên văn hóa giao thông nơi người dân, góp phần giảm TNGT cho xã hội!” - Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng tán thành.

LƯU ĐỨC - HOÀNG LONG