Ngày 26-8, UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức hội nghị báo cáo kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên-Huế. Lãnh đạo các xã ven biển cũng được mời đến dự nắm thông tin để về trực tiếp trả lời cho người dân. Dù hội nghị kéo dài cả buổi song vẫn chưa trả lời được câu hỏi: Cá gần bờ đã ăn được hay chưa?

“Biển ta tự đào thải, biển Nhật thì không”

GS-TS Mai Trọng Nhuận, nguyên Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết nguyên nhân gây hiện tượng thủy sản chết bất thường là chất thải độc hại từ Formosa Hà Tĩnh. Chất gây ô nhiễm từ nguồn thải là sắt, phenol, xyanua, amoni. Kết quả quan trắc đánh giá hiện trạng cho thấy hàm lượng các chất ô nhiễm giảm theo thời gian. Hệ sinh thái rạn san hô, cỏ biển và nguồn lợi hải sản bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.

Ngoài ra, qua số liệu giám sát của Bộ Y tế từ ngày 28-4 đến tháng 8 thì hàm lượng một số chất ô nhiễm trong hải sản đã giảm dần theo thời gian.

Ông Nguyễn Trọng Nhiệu, Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Hà Tĩnh, thắc mắc: “Các nhà khoa học đã có giải pháp xử lý sớm về mặt khoa học mà không phải trông chờ vào quá trình đào thải tự nhiên chưa? Tại sao không mời các chuyên gia có kinh nghiệm xử lý ô nhiễm môi trường biển ở Nhật Bản tham gia?”.

GS Nhuận trả lời: “Biển miền Trung có thể tự làm sạch những chất ô nhiễm như phenol, xyanua. Thời điểm này chưa nên can thiệp công nghệ vào trầm tích biển vì rất tốn kém. Có khi xử lý không khéo lại lợi bất cập hại vì độc tố phát tán ra diện rộng rất nguy hiểm. Còn ở Nhật Bản là do ô nhiễm sắt không tự đào thải được nên họ mới can thiệp”.

Sẽ chi hết 500 triệu USD của Formosa cho ngư dân  - ảnh 1

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Chí (đứng): “Hai ngày nữa, Formosa sẽ chuyển nốt 250 triệu USD”. Ảnh: CHÂN LUẬN

Formosa sắp chuyển thêm 250 triệu USD

Cùng ngày 26-8, tại buổi sơ kết chương trình phối hợp hành động hỗ trợ nhân dân khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng xâm nhập mặn, hạn hán và thủy, hải sản chết hàng loạt, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Chí cho biết: “Số tiền 250 triệu USD trước đây Formosa chuyển đang ở kho bạc trung ương. Ngày 28-8, Formosa sẽ chuyển số còn lại là 250 triệu USD”.

Theo ông Chí, việc phân bổ, sử dụng khoản tiền bồi thường 500 triệu USD này phải dựa trên phương án của bốn tỉnh miền Trung bị ảnh hưởng. Tuy vậy, hiện nay chỉ có tỉnh Thừa Thiên-Huế gửi phương án, tiêu chí… Các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị chưa có báo cáo.

Khi đã có phương án và tiêu chí của các tỉnh, số tiền 500 triệu USD này sẽ được triển khai hỗ trợ theo quy định: 15 ngày một lần và 45 ngày thì quyết toán. Như vậy, nếu có phương án và tiêu chí hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng do thủy, hải sản chết hàng loạt ở bốn tỉnh miền Trung do Formosa gây ra thì trong vòng 45 ngày, số tiền 500 triệu USD sẽ được phân bổ hết.

Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân khẳng định: “Gói 500 triệu USD do Formosa bồi thường sẽ dùng vào việc bồi thường, hỗ trợ cho ngư dân. Số tiền này phải đến được với ngư dân một cách đàng hoàng, đúng mục đích nhất. Nếu thừa thì mới dùng vào những việc khác”.

Chưa có 2.000 tỉ đồng hỗ trợ thiên tai, ô nhiễm

Về thông tin gói 2.000 tỉ đồng chưa được giải ngân để hỗ trợ các địa phương bị ảnh hưởng do xâm nhập mặn, hạn hán và thủy, hải sản chết hàng loạt, Thứ trưởng Nguyễn Hữu Chí cho biết: Hiện tại 2.000 tỉ đồng này chưa có, mới là dự kiến từ tiền cổ phần hóa.

Chiều 26-8, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cũng xác nhận với Pháp Luật TP.HCM: “2.000 tỉ đồng dự kiến này chưa có sẵn nhưng nguồn thu dự kiến đã chắc chắn. Nhiệm vụ chống hạn, xâm nhập mặn… cho các địa phương là rất cấp bách. Cho nên ngân sách trung ương có thể tạm ứng 2.000 tỉ đồng rồi sẽ bù lại sau. Nếu chờ khi nào mới có 2.000 tỉ đồng thì cây cối, hoa màu… ở các địa phương đã khô héo hết rồi”.

_________________________________

1.000 m3 là lượng nước thải từ lò luyện cốc của Formosa Hà Tĩnh thải ra mỗi ngày.

___________________________________

Giám sát chặt, không để thất thoát tiền hỗ trợ ngư dân

Nguồn hỗ trợ của Nhà nước đối với nhân dân bị thiệt hại ở các tỉnh miền Trung cần phải được giám sát chặt chẽ. Phải bảo đảm đúng đối tượng, hạn chế sai phạm, thất thoát. Về lâu dài cần phải hỗ trợ nhân dân bị ảnh hưởng về sinh kế chứ không chỉ là hỗ trợ tiền và vật chất.

Ông NGUYỄN THIỆN NHÂN,
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam