Bộ GTVT vừa có báo cáo Hội đồng kiểm tra nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng đối với tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông.

Theo đó, bộ này cho rằng 16 khuyến cáo của liên danh Tư vấn Apave - Certifer - Tricc (Tư vấn ACT) tại dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông xuất phát từ những khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn trong đầu tư, khai thác, vận hành hệ thống metro giữa châu Âu và Trung Quốc.

Tư vấn khó đánh giá toàn diện dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông - ảnh 1
Dự án đường sắt trên cao tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: V.LONG

Đối với 13 đoàn tàu của tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Bộ GTVT khẳng định đã được Cục Đăng kiểm Việt Nam kiểm tra, cấp chứng nhận chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Mỗi đoàn tàu trong thời gian vận hành thử đã vận hành hơn 1.500 km, bảo đảm an toàn. Công ty TNHH trang thiết bị tàu điện ngầm Bắc Kinh (Nhà sản xuất) có cam kết quá trình thiết kế, sản xuất, nghiệm thu và thử nghiệm đoàn tàu theo đúng các tiêu chuẩn.

Bên cạnh đó, Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã cấp chứng nhận an toàn phòng cháy chữa cháy cho hệ thống. Hệ thống phanh điện, điện kéo cũng được cấp chứng nhận an toàn.

Tổng thầu EPC Trung Quốc và nhà sản xuất đoàn tàu đã cam kết chất lượng và an toàn kỹ thuật cho các đoàn tàu. Hiện Metro Hà Nội thuê tư vấn Trung Quốc hỗ trợ một năm vận hành hệ thống quản lý an toàn tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông.

“Còn đối với hệ thống đầu máy toa xe, thực chất những vấn đề tư vấn ACT nêu ra là rủi ro về thiếu hồ sơ chứ không phải là rủi ro về an toàn của dự án. Các nội dung liên quan đến an toàn đã được cấp các chứng nhận liên quan đáp ứng đủ điều kiện cho đưa vào vận hành khai thác, do đó rủi ro về hồ sơ không phải là mức độ an toàn của dự án…”- Bộ GTVT khẳng định.

Tuy nhiên, Bộ GTVT thừa nhận tư vấn ACT đã đánh giá dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông theo tiêu chuẩn châu Âu trong khi dự án được thiết kế, xây dựng theo tiêu chuẩn Trung Quốc.

Chẳng hạn, tiêu chuẩn Trung Quốc chỉ yêu cầu đánh giá và cấp chứng nhận an toàn tín hiệu, không yêu cầu đánh giá an toàn hệ thống điện kéo, phanh điện, trong khi tiêu chuẩn châu Âu phải đánh giá an toàn cả ba hệ thống.

Còn Hệ thống điện kéo và phanh điện của đoàn tàu áp dụng tiêu chuẩn của Trung Quốc không phải thực hiện đánh giá, chứng nhận an toàn hệ thống và không có quy định áp dụng tiêu chuẩn đánh giá an toàn cho các hệ thống còn lại của dự án.

Trước đó, tư vấn ACT đã đưa ra 16 khuyến cáo cho Bộ GTVT. Trong đó, đơn vị này cho rằng hệ thống đường sắt Cát Linh - Hà Đông không bảo đảm an toàn hệ thống điện kéo, hệ thống phanh điện. 

Đặc biệt khi đánh giá sự sẵn sàng vận hành hệ thống, tư vấn nhận thấy khi thử nghiệm 10 quy trình khẩn cấp của hệ thống thì có tám quy trình thất bại (tỉ lệ 80%).

“Có nghĩa dự án chưa sẵn sàng hoạt động và chưa sẵn sàng để xử lý các tình huống khẩn cấp…” - báo cáo tư vấn nêu rõ.

Tổng thầu EPC - Công ty hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc cũng không cung cấp đủ tài liệu liên quan tới an toàn vận hành hệ thống…

Bộ GTVT đang phối hợp với các đơn vị liên quan khắc phục các khuyến cáo của tư vấn.