Ngày 22-12-2025, UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt đề án tập trung, giải quyết đối tượng là người lang thang, ăn xin trên địa bàn. Tuy nhiên, từ khi đề án này được phê duyệt, đến nay, nhóm PV Pháp Luật TP.HCM ghi nhận, người lang thang xin ăn và nạn chăn dắt vẫn là “bài toán” chưa được giải.
Ngày 25-12-2025, nhóm PV theo dõi tại khu vực ngã tư Amata (giao giữa quốc lộ 1A và đường Đồng Khởi, phường Tam Hiệp). Có ba người phụ nữ dẫn theo khoảng 10 cháu bé tỏa ra khắp khu vực đèn giao thông để xin ăn. Trong khi các cháu nhỏ bất chấp thời tiết nắng nóng, đối diện nguy hiểm khi len lỏi giữa những dòng xe tấp nập để chìa tay xin tiền, ba người phụ nữ lại ngồi trong quán nước quan sát.
Thỉnh thoảng, họ ngoắc tay gọi các cháu vào “nộp tiền”. Các cháu bé có lúc ra dấu bày tỏ đói, khát, nhưng không cháu nào được đáp ứng. Một người bán hàng gần đó cho biết đây là kiểu “vận hành” quen thuộc của các nhóm chăn dắt. Trẻ em bị đẩy ra làm “cần câu”, người lớn lẩn khuất đằng sau, âm thầm điều phối, thu tiền.
Một người đàn ông khoảng 60 tuổi, làm nghề chạy xe ôm gần đó, cho biết nhóm ăn xin nói trên ở tại khu nhà trọ phía sau bến xe Đồng Nai (phường Tam Hiệp). Theo lời kể, có hai người đàn ông, hàng ngày chạy xe máy đưa và rước ba người phụ nữ nói trên cùng các cháu bé từ nhà trọ đến điểm xin ăn. Những người này thường đậu xe trong các con hẻm gần khu vực các cháu bé xin ăn, khi thấy bóng dáng của lực lượng chức năng hoặc nghi ngờ có báo chí theo dõi, hai người đàn ông này lập tức phóng xe đến, rước các cháu bé đi đến nơi khác.
Cũng theo người xe ôm, từng có nhóm bị cơ quan chức năng mời làm việc và đưa vào Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Đồng Nai để quản lý tập trung. Tuy nhiên, sau thời gian ngắn, các đối tượng lại quay trở ra tiếp tục xin ăn.
“Nhóm này hoạt động khoảng hai đến ba năm nay. Sáng bồng bế trẻ đi xin ở Long Thành, ngã ba Vũng Tàu, khu vực Amata, chợ Tam Hiệp, chợ Hố Nai… Chiều khoảng 17-18 giờ thì quay về phòng trọ… Hôm qua nghe nói công an vào kiểm tra, họ chạy hết. Họ thuê tôi chở lần lượt cả chục người ra Suối Tiên để bắt xe về Mộc Hóa. Một số khác thì không sợ, ở lại tiếp tục xin ăn” – người chạy xe ôm kể.
Khi tìm đến khu trọ của các nhóm xin ăn, một phụ nữ sống gần đó cho biết: “Họ thuê trọ ở đây, sáng đi xin, tối về. Mấy hôm trước nghe công an kiểm tra, họ trả phòng đi hết rồi. Nhưng chắc giáp Tết sẽ quay trở lại”.
Ăn xin bên trụ đèn giao thông không phải chuyện hiếm thấy. Chiều 27-12, tại ngã tư giao giữa đường Phạm Văn Thuận và Võ Thị Sáu – khu vực trung tâm TP Biên Hòa cũ – giữa dòng xe dừng chờ đèn đỏ, một cháu bé chưa đầy 10 tuổi mặc áo thun, quần đùi, lúc ngồi, lúc nằm trên vỉa hè.
Mỗi khi tín hiệu đèn đỏ bật lên, cháu bé lập tức lao ra lòng đường, len lỏi giữa ô tô, xe máy chìa tay xin tiền. Số tiền nhận được không ở lại lâu trong tay đứa trẻ. Cứ vài lượt xe, cháu lại quay vào lề, dúi tiền cho một người phụ nữ đang ngồi trên xe máy, đậu khuất phía trong. Việc này lặp lại đều đặn cho đến khi phát hiện có người quay phim, người phụ nữ kéo cháu bé lên xe, không đội mũ bảo hiểm, rồi rồ ga rời đi.
Chiều tối cùng ngày, tại ngã ba giao giữa đường Phạm Văn Thuận và lối rẽ vào chợ đầu mối Tam Hòa, ba người lớn tuổi (hai nam, một nữ) ngồi xin ăn ngay chân cột đèn giao thông. Họ cho biết đã ngồi ở đây nhiều năm. Trước đây từng nhiều lần được chính quyền đưa vào khu chăm sóc tập trung, có lúc chuyển đến trại dưỡng lão.
Lý giải việc quay về “nghề” cũ, người đàn ông khoảng 70 tuổi nói: “Ở trong trại dưỡng lão có cơm ăn nhưng không được hút thuốc, không được uống rượu. Tôi trốn ra ngoài, ngồi xin ở đây, người ta cho ít tiền thì còn mua được rượu uống”.
Rời khu vực trung tâm, nhóm PV di chuyển đến khu vực vòng xoay công viên Tam Hiệp. Tại đây có một cặp vợ chồng, một phụ nữ khoảng 60 tuổi và một đứa trẻ ngồi xin ăn từ sáng đến chiều. Người phụ nữ cho biết đứa trẻ là cháu, không phải con ruột. Hai vợ chồng quê miền Trung, từng vào Đồng Nai làm thợ xây. Sau tai nạn lao động, người chồng bị hoại tử chân, phải nghỉ việc; sau đó tiếp tục mắc ung thư, thường xuyên ngất xỉu. Người vợ buộc phải nghỉ làm để chăm sóc.
“Ban ngày chúng tôi cứ ngồi đây, ai thấy thương thì cho, chứ cũng không chủ động xin. Tối đến trải bạt ngủ trong vỉa hè vì không đủ tiền thuê trọ. Mai mốt xin đủ tiền, chúng tôi mua vé về quê, chứ đâu xin ăn mãi được” – người phụ nữ nói.
Khoảng 19 giờ cùng ngày, tại ngã tư cổng 2 (phường Trấn Biên), một phụ nữ cùng hai cháu bé ngồi bệt ngay vạch dừng đèn giao thông xin tiền. Người này cho biết chồng đã mất, để lại hai con còn nhỏ, bà phải bồng con đi xin ăn khắp nơi. “Tôi tự bồng con đi xin chứ không có ai chăn dắt. Năm sau tôi sẽ cho con đi học trường Nguyễn Du theo diện miễn phí” – người phụ nữ phân trần.
