Nhật chủ động hòa hoãn với Hàn Quốc
Ngày 21-12, nói chuyện với các phóng viên tại Tokyo (Nhật), ông Shinzo Abe, thủ tướng tương lai của Nhật, cho biết ông sẽ cân nhắc xem có nên tổ chức ngày lễ chủ quyền Takeshima vào ngày 22-2-2013 hay không.

* Bộ Quốc phòng Hàn Quốc công bố Sách trắng quốc phòng.

Thủ tướng tương lai Nhật Shinzo Abe đến dự một cuộc họp của đảng Dân chủ tự do Nhật ở Tokyo ngày 21-12. Ảnh: REUTERS

Nhật chìa tay trước

Ngày 21-12, CHDCND Triều Tiên xác nhận đã bắt giữ một công dân Mỹ về tội chống phá nhà nước CHDCND Triều Tiên. Theo thông tấn xã KCNA (CHDCND Triều Tiên), công dân Mỹ này tên Bae Jun-ho, nhập cảnh vào CHDCND Triều Tiên ngày 3-11 tại cửa khẩu gần biên giới với Nga. KCNA cho biết Bae Jun-ho đã nhận tội.

Trong quá trình vận động tranh cử thủ tướng, ông Shinzo Abe khẳng định sẽ nâng tầm sự kiện nêu trên lên cấp chính phủ. Dù vậy, báo Asahi Shimbun dẫn nguồn tin riêng từ đảng Dân chủ tự do Nhật (cầm quyền) cho biết ông Shinzo Abe sẽ hủy sự kiện này để cải thiện quan hệ với Hàn Quốc.

Hàn Quốc đang tranh chấp chủ quyền và gọi quần đảo Takeshima là Dokdo. Tỉnh Shimane (Nhật) tổ chức ngày lễ chủ quyền Takeshima hằng năm từ năm 2006.

Trong ngày 21-12, ông Shinzo Abe thông báo sẽ cử đặc phái viên nguyên Bộ trưởng Tài chính Fukushiro Nukaga sang Hàn Quốc gặp Tổng thống đắc cử Park Geun-hye. Ông Fukushiro Nukaga sẽ cầm theo thư đề nghị tổ chức hội nghị thượng đỉnh song phương sớm giữa hai nước.

Báo New York Times (Mỹ) nhận định quyết định gửi đặc phái viên đến Hàn Quốc dường như cho thấy ông Shinzo Abe đã hiểu rằng cải thiện quan hệ Nhật-Hàn là cần thiết, dù vậy căng thẳng hai bên khó chấm dứt khi cánh hữu lên cầm quyền ở hai nước.

Báo dẫn lời GS Hwang Ji-hwan (ĐH Seoul Hàn Quốc) nhận định quan hệ Hàn-Nhật đang gặp khó khăn và có thể sẽ còn khó khăn hơn khi ông Shinzo Abe và bà Park Geun-hye đều đại diện cho xu hướng bảo thủ.

Báo New York Times nhắc lại khi còn làm thủ tướng (2006-2007), ông Shinzo Abe từng bị Hàn Quốc và Mỹ chỉ trích dữ dội vì trong khi Hàn Quốc và các nhà sử học lên án binh lính Nhật cưỡng ép phụ nữ Hàn Quốc làm nô lệ tình dục trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông lại cho rằng họ chỉ là gái điếm.

Bà Park Geun-hye lúc đó là nghị sĩ đến Mỹ dự cuộc điều trần của Quốc hội Mỹ đã lên tiếng chỉ trích phát biểu của ông Shinzo Abe.

Hàn Quốc khẳng định chủ quyền

Trong ngày 21-12, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đã công bố Sách trắng quốc phòng năm 2012.

Sách trắng quốc phòng năm nay đã thể hiện quyết tâm bảo vệ đường ranh giới phía Bắc với CHDCND Triều Tiên và chủ quyền đối với quần đảo Dokdo/Takeshima tranh chấp với Nhật.

Hãng tin Yonhap (Hàn Quốc) cho biết trong Sách trắng quốc phòng mới có thêm hai bức ảnh mới và bản đồ khẳng định Hàn Quốc có chủ quyền rõ ràng đối với quần đảo Dokdo/Takeshima về địa lý, lịch sử và về luật pháp quốc tế.

Sách trắng nêu rõ quân đội Hàn Quốc sẵn sàng bảo vệ quần đảo này và đã chuẩn bị tư thế sẵn sàng.

Sách trắng mô tả vùng biển phía Nam đường giới tuyến Bắc do Hàn Quốc kiểm soát và đây là biên giới biển trên thực tế giữa Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên.

Bản đồ trong Sách trắng quốc phòng ghi rõ câu: “Đây là đường ranh giới biển thực sự giữa hai miền Triều Tiên từ khi định hình vào ngày 30-8-1953”.

Thực ra đường giới tuyến biển phía Bắc do quân đội LHQ (do Mỹ chỉ huy) đơn phương vạch ra vào cuối chiến tranh Triều Tiên (năm 1950-1953). CHDCND Triều Tiên không công nhận đường ranh giới này và yêu cầu hai bên xác định lại một đường ranh giới mới ở khu vực phía Nam xa hơn.

Theo Sách trắng quốc phòng, từ năm 2011, CHDCND Triều Tiên đã xây dựng chiến lược hai mặt, một mặt gia tăng lời lẽ thù địch và mặt khác sử dụng chiến thuật nối lại quan hệ hữu nghị.

Sách trắng lưu ý cảnh báo của CHDCND Triều Tiên tấn công vào các cuộc tập trận quân sự Mỹ-Hàn Quốc và nỗ lực của các tổ chức công dân Hàn Quốc gửi truyền đơn chống Bình Nhưỡng qua biên giới.

Dù vậy, Sách trắng quốc phòng không nêu vụ phóng vệ tinh của CHDCND Triều Tiên ngày 12-12 mà chỉ đề cập đến lần phóng vệ tinh thất bại hồi tháng 4.

Sách trắng ghi nhận CHDCND Triều Tiên đã mài dũa công nghệ tên lửa từ cuối những năm 1990 thông qua vài lần thử nghiệm nhắm mục tiêu vào Mỹ tại đảo Guam và các nước láng giềng châu Á với tên lửa tầm trung.

Theo Sách trắng, CHDCND Triều Tiên vẫn đang tiếp tục thực hiện chương trình làm giàu uranium và CHDCND Triều Tiên đã đạt được 40 kg plutonium quân sự bằng cách xử lý lại các thanh nhiên liệu hạt nhân bốn lần.

Sách trắng khẳng định chương trình làm giàu uranium là con đường CHDCND Triều Tiên đang đeo đuổi để tiến tới chế tạo bom hạt nhân.

Sách trắng quốc phòng của Hàn Quốc là cuốn sách đầu tiên được Hàn Quốc xuất bản từ khi nhà lãnh đạo Kim Jong-un cầm quyền ở CHDCND Triều Tiên. Đây cũng là lần đầu tiên Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nói đến giới tuyến trên biển trong Sách trắng quốc phòng.

Tiêu điểm

Viễn cảnh đáng lo ngại là chính phủ mới của Thủ tướng Shinzo Abe sẽ phát biểu điều gì đó bị chỉ trích về vấn đề phụ nữ Hàn Quốc bị ép làm nô lệ tình dục. Điều này sẽ gây khó cho Tổng thống Park Geun-Hye vì bà không chỉ là nữ tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc và còn là nữ tổng thống đầu tiên ở Đông Bắc Á.

Giám đốc Chương trình nghiên cứu châu Á VICTOR CHA (ĐH Georgetown, Mỹ)

DUY KHANG - LÊ LINH