Hãng thông tấn Philippines (PNA) dẫn lời Đại sứ Úc tại Manila Steven J. Robinson AO cho biết chính phủ Úc và Philippines sẽ mở rộng hợp tác trong lĩnh vực hàng hải, trong bối cảnh thách thức ngày càng tăng ở Biển Đông.

Ông Robinson cho biết chính phủ hai nước đang thực hiện một chương trình mới nhằm tăng cường năng lực của Manila trong việc bảo vệ các vùng biển của mình.

Úc, Philippines thúc đẩy hợp tác hàng hải dân sự tại Biển Đông - ảnh 1
Tàu tuần duyên Philippines tuần tra ở khu vực Đá Ba Đầu. Ảnh: REUTERS / LỰC LƯỢNG TUẦN DUYÊN PHILIPPINES

Tại bữa tiệc tối do ông Robinson tổ chức ở thành phố Makati hôm 6-10, ông Robinson cho biết chính phủ hai nước sẽ gặp nhau vào ngày 7-10 để tiến tới việc đề xuất Chương trình An ninh Hàng hải Dân sự Philippines (PCMSP) với Úc.

"Vì vậy, chúng tôi đã nói chuyện với một số cơ quan khác nhau như Lực lượng vũ trang Philippines và Hội đồng An ninh Quốc gia. Chúng tôi muốn bắt đầu việc này nhanh nhất có thể vì chúng tôi nghĩ rằng việc này có ích lợi đáng kể cho Philippines đặc biệt là về mặt dân sự" - ông Robinson nói với các phóng viên.

Ông Robinson trước đó đã đến thăm Palawan. Tại đây, ông đã gặp gỡ Bộ Tư lệnh phía Tây của quân đội và lực lượng tuần duyên Philippines, trong đó thảo luận trực tiếp những thách thức mà họ phải đối mặt và cách Úc có thể hỗ trợ.

“Một cách là mở rộng cam kết của chúng tôi về hợp tác hàng hải thông qua Chương trình An ninh Hàng hải Dân sự Philippines (PCMSP) nhằm hỗ trợ Philippines tăng cường an ninh hàng hải dân sự của mình” – ông Robinson nói.

Ông Robinson cho biết các cuộc thảo luận hiện nay tập trung vào các lĩnh vực khác nhau, bao gồm bảo vệ san hô và tài nguyên biển và vạch ra một số khu vực có tầm quan trọng chính đối với Manila ở biển Tây Philippines (cách Manila gọi phía đông Biển Đông).

Theo vị đặc phái viên Úc, hợp tác hàng hải dân sự giữa Canberra và Manila sẽ chủ yếu tập trung vào những nội dung sau: các hệ thống, quy trình quản trị hàng hải và điều phối liên ngành; quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường biển; hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu và hội thảo.

Ông Robinson cho biết Úc ủng hộ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh leo thang vào đầu năm nay sau khi phía Philippines phát hiện sự hiện diện của hàng trăm tàu dân quân Trung Quốc tại Đá Ba Đầu (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam).

Bất chấp nhiều lần phản đối, các tàu Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì sự hiện diện tại khu vực.

Ngoại trưởng Philippines - ông Teodoro Locsin Jr - ngày 30-9 đã chỉ đạo Bộ Ngoại giao (DFA) nước này gửi ba công hàm ngoại giao mới tới Trung Quốc để phản đối một loạt hành động trái pháp luật của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Hôm 22-9, trong đoạn băng ghi hình bài phát biểu trong phiên họp thứ 76 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến thắng lịch sử của Philippines liên quan phán quyết của Toà trọng tài về Biển Đông năm 2016 trước các yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông.

Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò” đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.

Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ theo phán quyết.