Tại cuộc làm việc với các doanh nghiệp Việt Nam về bình ổn giá thuốc trên địa bàn ngày 14-3, PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết tình hình thị trường thuốc trong nước hiện nay rất hỗn loạn.

Không có qui hoạch nhập, sản xuất thuốc!

Theo bà Lan, không có một nước nào như ở Việt Nam - có đến 30.000 biệt dược (khoảng 2.000 hoạt chất) nên việc lựa chọn thuốc vào bệnh viện rất khó khăn, không biết chọn cái nào, bỏ cái nào. Cũng không đâu như ở Việt Nam, mỗi tỉnh có một nhà máy sản xuất thuốc, có những tỉnh làm cho có chứ hoạt động rất cầm chừng, không hiệu quả.

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, PGS Lan cho rằng đây là vấn đề quy hoạch, chính sách vĩ mô. Mặt khác, doanh nghiệp nhập thuốc ngoại ồ ạt mà không kiểm soát chất lượng dù rằng có những loại thuốc ngoại (thuốc generic) không bằng thuốc Việt. “Tôi không hiểu vì sao thuốc của Pakistan và Bangladesh lại cho nhập về Việt Nam! Nếu không giải quyết được vấn đề này thì tình trạng hỗn loạn vẫn còn tồn tại dài dài” - PGS Lan đặt vấn đề.

Cùng một loại thuốc nhưng doanh nghiệp lựa chọn nguyên liệu giá rẻ, đầu tư nhỏ, giá thành phẩm thấp sẽ “thắng” doanh nghiệp đầu tư lớn, mua nguyên liệu tốt, giá thành phẩm cao. Ảnh: TÙNG SƠN

Làm “xiếc” giá để trúng thầu

Ở các nước, ta muốn xuất khẩu hàng qua nước họ thì phải qua hàng rào kỹ thuật. Họ còn đến xem Việt Nam sản xuất thế nào, có đạt chất lượng không thì mới cho nhập. Còn tại Việt Nam, sau bao nhiêu năm nhập thuốc từ Ấn Độ thì năm ngoái Cục Quản lý Dược mới tổ chức một đoàn đi thăm… một nhà máy ở Ấn Độ. Trong khi Ấn Độ có hàng chục ngàn công ty, có công ty tốt nhưng cũng nhiều công ty rất tệ, muốn giá nào cũng có, giấy tờ gì cũng có... làm sao có thể kiểm soát được chất lượng.

Về giá cả thuốc, theo bà Lan, có hai xu hướng hoặc chọn nguồn nguyên liệu giá rẻ để bán thuốc rẻ hoặc làm “xiếc” giá để trúng thầu. Nếu mua một nguyên liệu kháng sinh Trung Quốc thì giá chỉ bằng 1/10 châu Âu, do đó khi đấu thầu chắc chắn trúng.

Thứ hai, bản thân giá trị thuốc thấp nhưng doanh nghiệp đẩy giá lên để dành chi phí đó làm quảng cáo tiếp thị, tác động đến bác sĩ kê đơn. Những biểu hiện này cũng khiến thị trường thuốc hỗn loạn.

Để giải quyết vấn đề này, PGS Lan cho rằng đối với vấn đề ủng hộ thuốc Việt, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi, khuyến kích, bảo hộ. bên cạnh đó doanh nghiệp trong nước phải nâng cao chất lượng và giá cả hợp lý. Với giá thuốc vào bệnh viện thì giải pháp đấu thầu tập trung là căn cơ nhằm thống nhất giá. Vấn đề này Sở Y tế sẽ có báo cáo cho UBND thành phố và kiến nghị lên Bộ Y tế.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Hồng cho rằng nhất thiết phải lập lại trật tự về tình hình hỗn loạn của thị trường thuốc như hiện nay. Phó chủ tịch chỉ đạo Sở Y tế cần tham mưu tích cực cho UBND TP để tổ chức quản lý nhà nước trên địa bàn.

TP.HCM chưa có kế hoạch đấu thầu thuốc năm 2013

Năm nay, đấu thầu thuốc sẽ theo quy định mới (theo Thông tư 01 của liên bộ Y tế - Tài chính có hiệu lực vào tháng 6-2012) nên các bệnh viện làm chưa xong, do danh mục thuốc chưa thống nhất, chưa rõ ràng. Sở Y tế xin phép UBND kéo dài giá trị hợp đồng năm 2012 đến tháng 6-2013, tức căn cứ vào giá thầu năm 2012 để mua thuốc.

Tại sao thành phố trước đến giờ chưa đấu thầu tập trung, trong khi một số tỉnh đã làm? Qua phân tích cho thấy tuy đấu thầu riêng lẻ từng bệnh viện nhưng giá cả từng mặt hàng vẫn hợp lý. Thứ hai, do đặc thù thành phố có quá nhiều bệnh viện, nhu cầu quá lớn cho nên nếu một công ty trúng thầu một mặt hàng nào đó quá lớn, không đủ hàng cung cấp thì phải làm sao? Do đó cũng cần có một chính sách vĩ mô nào đó để giải quyết.

PGS-TS PHẠM KHÁNH PHONG LAN

DUY TÍNH