Điều tra việc bức cung, nhục hình ông Chấn
Bắt khẩn cấp cha của nghi phạm Lý Nguyễn Chung về tội đe dọa giết người.

Sáng 5-11, VKSND Tối cao đã họp báo thông tin về vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn.

Xem xét hành vi không tố giác tội phạm

Chánh Văn phòng VKSND Tối cao Nguyễn Việt Hùng cho biết sau khi điều tra vụ án, ngày 29-10-2013, VKSND Tối cao đã khởi tố vụ án hình sự giết người và cướp tài sản xảy ra ở thôn Me, xã Nghĩa Trung (Việt Yên, Bắc Giang). Đồng thời, Viện đã thực hiện lệnh tạm giam đối với bị can Lý Nguyễn Chung (sinh năm 1988, nghi can giết nạn nhân Nguyễn Thị Hoan năm 2003 vừa ra đầu thú).

Cơ quan điều tra VKSND Tối cao cũng đã thực hiện lệnh bắt khẩn cấp và ra quyết định tạm giữ hình sự đối với ông Lý Văn Chúc (cha đẻ của Lý Nguyễn Chung) về tội đe dọa giết người theo Điều 103 BLHS (cụ thể là hành vi đe dọa giết bà Nguyễn Thị Lành, vợ kế ông Chúc, nhân chứng của vụ án).

Điều tra việc bức cung, nhục hình ông Chấn - ảnh 1

Bà Nguyễn Thị Chiến (vợ ông Chấn) ngất xỉu trong ngày chồng được trả tự do sau 10 năm ngồi tù oan. Ảnh: VIẾT THỊNH

Vậy những người thân còn lại của nghi phạm Lý Nguyễn Chung (như anh em, mẹ kế) biết rõ Chung là hung thủ gây án nhưng vẫn che giấu, giúp đỡ Chung thì có bị xem xét về tội không tố giác tội phạm hoặc che giấu tội phạm không?

Cục trưởng Cục Điều tra VKSND Tối cao Vũ Đăng Khoa trả lời hành vi che giấu, không tố giác tội phạm là có. “Nhưng vấn đề là thời hiệu khởi tố họ về những tội này có còn không? Chúng tôi sẽ họp bàn, xem xét cụ thể từng trường hợp và sẽ thông tin sau” - ông Khoa nói.

Đình chỉ và minh oan cho ông Chấn

Về xử lý trách nhiệm những người ép cung, bức cung ông Chấn, Cục trưởng Vũ Đăng Khoa nói Cục Điều tra VKSND Tối cao sẽ tiếp tục làm rõ những hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp, vi phạm tố tụng trong vụ án trước đây. Sau khi có kết quả điều tra ai bức cung, nhục hình thì xử lý và công bố thông tin sau.

Bà Nguyễn Thị Yến, Vụ trưởng Vụ Thực hành công tố và kiểm sát xét xử hình sự VKSND Tối cao, cho biết vụ án đã xảy ra 10 năm nên quá trình xác minh rất phức tạp. Hiện viện trưởng VKSND Tối cao mới kháng nghị tái thẩm vụ án; hôm nay (6-11), Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao sẽ xét tái thẩm vụ án do xuất hiện tình tiết mới làm thay đổi bản chất vụ án. Đó sẽ là căn cứ mở ra trình tự thủ tục tố tụng tiếp theo đối với vụ án ông Chấn. Nếu kết quả tái thẩm xác định ông Chấn bị oan thì sẽ xem xét việc bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Hiện chưa có quyết định tái thẩm nên chưa thể đặt ra các vấn đề khác.

Trả lời Pháp Luật TP.HCM rằng sau phiên tái thẩm hôm nay (6-11), ông Chấn sẽ chính thức được minh oan, bà Yến nói theo BLTTHS, Hội đồng Tái thẩm có quyền: Ra quyết định không chấp nhận kháng nghị, giữ nguyên bản án đã có hiệu lực pháp luật; hủy bản án để điều tra lại hoặc xét xử lại; hủy bản án bị kháng nghị và đình chỉ vụ án nếu các tình tiết, bản chất vụ án đã rõ, không cần điều tra hoặc xét xử lại.

Như vậy, nếu khả năng thứ ba xảy ra thì ông Chấn chính thức được cơ quan tố tụng thừa nhận xử tù oan ông. Và như vậy, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội, cơ quan sau cùng kết án oan cho ông Chấn, là nơi chịu trách nhiệm bồi thường oan và công khai xin lỗi ông Chấn.

Cần sự sòng phẳng

Tôi rất tâm đắc ý kiến của đại diện VKSND Tối cao cho rằng Cục Điều tra của viện này tiếp tục làm rõ những hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp, vi phạm tố tụng, nếu phát hiện ai bức cung, nhục hình thì xử lý. Đây là một động thái tích cực thể hiện sự sòng phẳng cần thiết của cơ quan có trách nhiệm đối với vụ án oan gây chấn động cả nước này.

Dù Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước chỉ đặt trách nhiệm với pháp nhân nhưng không có nghĩa là chúng ta bó tay với cá nhân nếu mức độ sai phạm nghiêm trọng. Bằng chức năng và nhiệm vụ của mình, Cục Điều tra VKSND Tối cao đủ thẩm quyền để khởi tố hình sự những cá nhân gây oan sai cho ông Chấn theo các tội tương ứng trong BLHS. Những hành vi như bức cung, nhục hình, cố tình làm sai lệch hồ sơ và kết quả điều tra… đều có thể bị xử lý hình sự tùy mức độ. Thực tế đã có những vụ án như trên bị đưa ra xét xử. Trong khi xem xét trách nhiệm hình sự thì tòa có thể quyết định cả việc cán bộ phải bồi thường dân sự (cho cơ quan hoặc người bị làm oan) vì việc làm oan của mình.

Luật sưPHAN NGỌC NHÀN,Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk

BÌNH MINH