Philippines tố Trung Quốc vi phạm DOC
Ngoại trưởng Indonesia kêu gọi duy trì thông tin liên lạc liên tục.
Trang tin Rappler (Philippines) đưa tin ngày 19-5, Tổng thống Philippines Benigno Aquino đã tố cáo qua hành động xây dựng của Trung Quốc (TQ) tại bãi đá ngầm Gạc Ma (quần đảo Trường Sa của Việt Nam), TQ đã vi phạm Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông ký kết năm 2002 (DOC).

Ông ghi nhận khu vực này cần một cái gì đó mang tính thực tiễn hơn Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông bởi điều khoản không cho phép xây dựng cơ sở mới trên các đảo tranh chấp đã bị TQ vi phạm rõ ràng.

Ông nhận định: “Vấn đề nằm ở chỗ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông lại không mang tính ràng buộc và chưa được thực thi. Vì thế chúng ta cần đạt được một bộ quy tắc ứng xử chính thức để giải quyết tranh chấp và ngăn chặn mâu thuẫn tiềm tàng”.

TQ và các nước ASEAN đang đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông nhưng vài nước thành viên ASEAN đang tỏ ra không kiên nhẫn, do đó tiến độ đàm phán bị chậm lại.

Philippines tố Trung Quốc vi phạm DOC - ảnh 1
 

Rùa biển có nguy cơ tuyệt chủng bị ngư dân Trung Quốc khai thác trái phép trên biển Đông bị cảnh sát biển Philippines thu giữ ngày 6-5. Ảnh: AFP

Tổng thống Benigno Aquino cho hay Việt Nam và Philippines đã và đang thúc đẩy nhanh chóng đạt được bộ quy tắc ứng xử chính thức trên biển Đông.

Cùng ngày, hãng thông tấn Antara (Indonesia) đưa tin phát biểu sau buổi khai mạc hội nghị khu vực Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa đã kêu gọi tất cả các bên tranh chấp ở biển Đông phải duy trì các kênh thông tin liên lạc mạnh mẽ và liên tục nhằm bảo đảm ổn định trong khu vực.

Ông nhấn mạnh tranh chấp lãnh thổ trên biển Đông là một thực tế và hiện tại các bên phải hành động theo cách bảo đảm cuộc khủng hoảng không gây bất ổn và mâu thuẫn tiềm tàng giữa các nước.

Trong khi đó ngày 19-5, hãng tin GMA (Philippines) đưa tin Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario và người đồng cấp Indonesia Marty Natalegawa nhất trí hai bên sẽ sớm ký thỏa thuận giữa hai nước về phân định ranh giới vùng đặc quyền kinh tế tại khu vực Mindanao và vùng biển Celebes (Tây Thái Bình Dương).

Thỏa thuận đã thể hiện nỗ lực của hai nước sau 20 năm đàm phán (năm 1994-2014) nhằm giải quyết các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ chồng chéo trên Thái Bình Dương giữa hai nước.

DUY KHANG

Báo Inquirer (Philippines) ngày 19-5 đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật đã chuẩn bị đưa 350 binh sĩ đến ba đảo xa gần quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nhằm đối phó với hành động hung hăng của TQ. Ba đảo này gồm đảo Amamioshima, đảo Miyako và đảo Ishigaki (cch Senkaku/Điếu Ngư 150 km, 170 km, 210 km).

Tại cuộc họp báo ngày 19-5, Chánh văn phòng nội các Nhật Yoshihide Suga cho hay Nhật sẽ tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Tây Nam nhưng chưa quyết định vị trí chính xác để xây dựng các đơn vị đồn trú. Ngoài Okinawa, lực lượng phòng vệ mặt đất của Nhật chưa có một căn cứ quân sự nào trên chuỗi đảo kéo dài từ đảo Kyushu (Tây Nam) đến lãnh thổ Đài Loan.