Bàn tham nhũng to, lo tham nhũng vặt!
(PL)- Tham nhũng vặt ảnh hưởng tới xã hội, văn hóa, đạo đức.

Ngày 14-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) dành cả ngày để thảo luận các báo cáo, trong đó có báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) năm 2018. Các đại biểu cơ bản tán thành nhưng bày tỏ lo ngại về “tham nhũng vặt”.

Còn bao nhiêu ông bán nước, bà bán dừa?

Bà Nguyễn Thanh Hải, Trưởng ban Dân nguyện của QH, là một trong những người trăn trở về tham nhũng vặt. Dẫn ra một hình ảnh so sánh tham nhũng vặt như những ổ mối có thể phá vỡ con đê kiên cố, bà Hải cho rằng tham nhũng vặt cũng như vậy.

“Báo cáo của tổng Thanh tra Chính phủ, bộ trưởng Bộ Công an đều đề cập đến tham nhũng vặt: Tình trạng nhũng nhiễu gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp chưa được phát hiện; việc tự kiểm tra, phát hiện trong nội bộ chưa hiệu quả” - trưởng Ban Dân nguyện trích.

Theo bà Hải, những vụ tham nhũng lớn đưa ra giải quyết kịp thời khiến dân tin vào chủ trương PCTN của Đảng và Nhà nước. Những gì người dân gặp phải, tiếp xúc hằng ngày khi phải làm việc với cán bộ, công chức nhũng nhiễu, gây phiền hà cũng rất đáng bàn đến.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của QH Nguyễn Văn Giàu đồng tình với bà Hải và cho rằng tham nhũng vặt có vẻ ít được đề cập.

“Một số văn bản của Đảng đã nói phải loại bỏ cán bộ nhũng nhiễu. Thống kê tham nhũng vặt không dễ nhưng lại có tác động cực lớn, ảnh hưởng tới môi trường đầu tư, môi trường sống” - ông Giàu nhận xét. ông cũng đề nghị nên có báo cáo cập nhật về tham nhũng vặt ở các ngành, các cấp và đến nay xử lý thế nào.

“Nếu chưa làm được thì chỉ ra ai làm, làm thế nào, thậm chí là thể chế phải làm sao để không còn tham nhũng vặt” - ông Giàu nói.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng-An ninh Võ Trọng Việt thì nhận định: “Tôi từng đóng vai làm dân về đi xin giấy, khổ lắm!”.

Bàn tham nhũng to, lo tham nhũng vặt! - ảnh 1
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày báo cáo về công tác thi hành án. Ảnh: TTXVN

Chưa tương xứng

Đây là một trong những nhận định của Ủy ban Tư pháp của QH đối với việc xử lý tham nhũng trong báo cáo của Chính phủ. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH Lê Thị Nga trình bày báo cáo thẩm tra: Với hơn 1,1 triệu bản kê khai tài sản nhưng chỉ có 44 trường hợp được xác minh và chỉ phát hiện có sáu trường hợp vi phạm.

“Trong khi đó, theo phản ánh của báo chí, cử tri thì còn có nhiều trường hợp kê khai không trung thực, không kê khai, nhất là không kê khai khi được bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, quản lý theo quy định… Các vi phạm này chưa bị xử lý hoặc xử lý không nghiêm đã cho thấy việc tổ chức thực hiện còn hình thức, nhiều hạn chế” - bà Nga nói.

Không chỉ thế, Luật PCTN đã quy định người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu không được tham gia thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp, không được để người thân thích kinh doanh trong các ngành nghề thuộc lĩnh vực mình trực tiếp phụ trách... Qua giám sát, phản ánh của dư luận, cử tri và báo chí cho thấy việc thực hiện các quy định này còn chưa nghiêm, có biểu hiện “nhóm lợi ích”, móc ngoặc giữa khu vực nhà nước và doanh nghiệp tạo “sân sau”, “công ty gia đình”, dùng ảnh hưởng của mình để đấu thầu cho các dự án, thâu tóm đất công, cho vay sai nguyên tắc, rút tiền của Nhà nước…

Điều này được Ủy ban Tư pháp dùng ý kiến của Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng làm dẫn chứng: “Thậm chí nhiều lãnh đạo tỉnh có cả doanh nghiệp sân sau đặt trụ sở ngay tại nhà mình, không nghĩ phát triển cho tỉnh mà chỉ nghĩ đi xin trung ương, được dự án nào thì nghĩ cách tạo lợi ích cá nhân hoặc lợi ích nhóm, ủng hộ tùy tiện nhà thầu này, nhà thầu kia...”.

Ngoài ra, báo cáo của Chính phủ cho hay năm 2018 có 29 người đứng đầu thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng bị xử lý. Ủy ban Tư pháp cho rằng việc xử lý trách nhiệm của người đứng đầu để xảy ra tham nhũng trong thời gian qua vẫn còn một số hạn chế, chưa tương xứng với các vụ việc, vụ án tham nhũng bị phát hiện, xử lý; có dấu hiệu bỏ lọt việc xử lý trách nhiệm của người đứng đầu.

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái trong báo cáo cũng thừa nhận các biện pháp phòng ngừa tham nhũng chưa phát huy toàn diện. Việc xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng, chuyển đổi vị trí công tác, kiểm soát tài sản, thu nhập, tặng quà, nhận quà còn nhiều hạn chế, vướng mắc.

Ủy ban Tư pháp đề nghị tổng Thanh tra Chính phủ, tổng Kiểm toán Nhà nước, bộ trưởng Bộ Công an, viện trưởng VKSND Tối cao, chánh án TAND Tối cao, Ủy ban Tư pháp chỉ đạo thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, tập trung phát hiện và xử lý tham nhũng dưới hình thức “nhóm lợi ích”, “sân sau”… để sát với tình hình tham nhũng đang diễn ra trong thực tế.

Dân đánh giá cao việc công khai vụ MobiFone, Thủ Thiêm

Thanh tra Chính phủ đã tiến hành thanh tra và công khai kết luận thanh tra vụ MobiFone mua 95% cổ phần của AVG; kiểm tra và công khai kết luận kiểm tra vụ việc liên quan đến khiếu nại của công dân về khu đô thị mới Thủ Thiêm. Hay việc Kiểm toán Nhà nước phát hiện sai phạm và kiến nghị xử lý tài chính trên 97.000 tỉ đồng cũng đáng chú ý.

Tổng Thanh tra Lê Minh Khái cho biết Chính phủ sẽ kiểm tra công tác quy hoạch, luân chuyển, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ trong phạm vi cả nước; kiên quyết hủy bỏ, thu hồi các quyết định không đúng về công tác cán bộ, xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân sai phạm. Cùng với đó sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra, đẩy nhanh tiến độ xác minh, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án, xử lý các vụ việc tham nhũng, kinh tế đã phát hiện…

Phóng sự “Những chủ sạp “quyền lực”” được nhắc đến

Cái đó người dân đều biết, sao nội bộ lại không biết? Tham nhũng đúng là tinh vi, biến tướng khó phát hiện. Nhưng người dân, báo chí biết, sao nội bộ lại không biết? Liệu còn bao nhiêu “ông chủ sạp, bà bán nước dừa”? Dân không bất ngờ với những hiện tượng này.

Tham nhũng vặt nếu không kiên quyết, quyết liệt thì sẽ ảnh hưởng tới đạo đức, văn hóa xã hội.

Bà NGUYỄN THANH HẢI,  Trưởng ban Dân nguyện của QH

CHÂN LUẬN - ĐỨC MINH