Gần đây, chị Hà (quận 9) phát hiện khoảng sân sau nhà có một đống phân lạ. Dọn dẹp xong vài hôm sau lại thấy một đống phân khác xuất hiện. Chị rất hoang mang không biết ai làm chuyện này vì thật sự chị cũng không xích mích với ai để bị trả thù. Một hôm chị tình cờ phát hiện đó là do con chị, bé Tầm Xuân sáu tuổi… ị. Nhỏ nhẹ hỏi thì bé kể: “Con xem trên tivi thấy có mấy con vi khuẩn cứ núp trong bồn cầu rất ghê”. Điều đáng lưu tâm là vì quá sợ nên bé đã nín nhiều hôm. Đến lúc không chịu được nữa bé mới… ị đại phía sau nhà. Chị cố thuyết phục con rằng đó chỉ là quảng cáo, những con vi khuẩn đó không có thật nhưng bé vẫn nhất quyết không vào nhà vệ sinh.
Trẻ em rất giàu trí tưởng tượng
Chuyên viên tâm lý Kiều Thanh Hà, khoa Tâm lý BV Nhi đồng 2, cho biết: Trong năm 2011, chúng tôi có làm việc với một số trẻ bị ám ảnh sợ do tác động của quảng cáo. Trẻ nhỏ dưới 12 tuổi dường như không phân biệt được sự khác biệt giữa quảng cáo và đời thực. Vì chúng tin vào sự đúng đắn và chính xác của các mẩu quảng cáo. Ví dụ như mẩu quảng cáo có một số con gián to đùng chạy lăng quăng khắp nhà, sau đó một phụ nữ lấy chai thuốc ra xịt xịt, gián chết trong tư thế rất… hung ác. Từ khi xem quảng cáo này, bé rất sợ bước vào nhà khi mẹ rước bé đi học về mà chưa làm động tác giả là xịt xịt mấy con gián vì bé cho rằng những con gián độc ác đang núp sẵn ở trong nhà.
Hình ảnh con vi khuẩn gớm ghiếc trong một đoạn quảng cáo sản phẩm diệt vi khuẩn khiến trẻ nhỏ hoảng sợ. (Ảnh chụp lại từ clip)
Qua tuổi nhà trẻ, trẻ thông minh hơn, biết tìm hiểu về thế giới xung quanh. Khi đó, thế giới đối với trẻ dường như cũng “đáng sợ” hơn rất nhiều bởi bộ não nhỏ bé của trẻ chưa đủ khôn ngoan để hiểu hết mọi thứ. Trẻ sẽ suy nghĩ: “Nếu máy hút bụi có thể làm cho bụi bẩn biến mất (hoặc các cống thoát nước trong bồn tắm có thể cuốn trôi nước đi) thì sẽ có khả năng “nuốt chửng” trẻ hay không?”...
Làm thế nào để giúp bé?
Theo chuyên viên tâm lý Kiều Thanh Hà, nếu bé sợ đi tiêu trong bồn cầu do thấy quảng cáo có mấy con vi khuẩn gớm ghiếc trong bồn cầu thì bạn không nên phớt lờ hoặc gạt phắt mà hãy nói với bé bạn hiểu bé sợ điều gì. Nếu được bạn bảo đảm và an ủi thì bé sẽ hiểu rằng không phải xấu hổ khi sợ hãi một điều gì đó. Bé sẽ không bao giờ hết sợ hãi nếu như bạn cố tình phớt lờ bé.
Bạn nên dùng những quyển sách hình dễ hiểu để giúp trẻ làm quen với những tình huống khiến bé sợ hãi. Bé có thể hết sợ các con vi khuẩn nếu được xem một quyển sách hoặc một đĩa phim nói về những con vi khuẩn tử tế và tốt bụng (có thể kể chuyện cho bé bằng hình ảnh con vi khuẩn).
Bạn cố gắng đưa bé vào nhà vệ sinh (vẫn mặc đầy đủ quần áo) với rất nhiều đồ chơi và bày nhiều hoạt động vui vẻ. Khi bé đã cảm thấy thoải mái, bạn cởi đồ và đặt bé vào cái bô với một xô nước ấm bên cạnh, nhớ thả nhiều đồ chơi trong xô nước ấy. Ban đầu là chơi nhưng một lúc sau hãy thử yêu cầu bé leo lên bồn cầu để chơi tiếp (bồn cầu còn đậy nắp), luôn khen ngợi bé thông minh và ngoan khi nghe lời mẹ. Khi bé đã quen dần rồi thì mẹ hướng dẫn bé ngồi thật trên bồn cầu và tiêu tiểu (nhớ khen bé giỏi khi bé làm tốt).
Nếu bé còn lo lắng thì bạn hãy giải thích với bé rằng bạn đã kiểm tra tất cả trong nhà vệ sinh rồi và nó rất an toàn, hoàn toàn không có con vi khuẩn nào. (Nên nhớ chỉ giả bộ kiểm tra khi bé quá lo lắng thôi, nếu bạn cứ kiểm tra hoài bé sẽ nghĩ rằng mấy con vi khuẩn đó còn ẩn nấp lâu dài). Cuối cùng là nhớ đừng ép bé làm chuyện “dũng cảm” đó nhanh chóng. Hãy kiên nhẫn từ từ bằng cách giải thích hợp lý, chơi trò chơi tưởng tượng, tạo cho bé cảm giác an toàn đối với vật bé sợ. Hạn chế xem tivi lập lại điều đó. Nỗi sợ này không trở thành bệnh lý hay ảnh hưởng sức khỏe, đó chỉ là triệu chứng tâm lý ám ảnh sợ ở trẻ nhỏ thôi.
| Cha mẹ không nên cho trẻ xem những hình ảnh gây hoảng sợ trên tivi. Trí não của trẻ còn non nớt, chưa thể phân biệt thật hư. Não của trẻ được ví như tờ giấy trắng, người lớn có thể vẽ bất kỳ điều gì trên đó và cho dù có bôi xóa thì hình ảnh vẫn còn tồn đọng trong trí của trẻ một thời gian. Trẻ cần được giải thích và trấn an. Nếu trẻ sợ quá thì hãy cho trẻ đi vệ sinh trong bô một thời gian. Nên cho trẻ nhìn bồn cầu không có vi khuẩn để trẻ an tâm... Trong việc giáo dục trẻ nhỏ, phụ huynh cần tránh ba điều: không hù dọa, không la mắng, không đánh đập trẻ. Nghĩa là tránh mọi hình thức bạo lực, trong đó có những hình ảnh gây hoảng sợ, hoang mang trên sách báo, tivi... Bác sĩ PHẠM NGỌC THANH, Đơn vị tâm lý, BV Nhi đồng 1 |
DUY TÍNH - THẾ QUANG
