Hát quốc ca và chỉ kính thưa một người

Đó là các quy định đáng chú ý trong nghị định 145/2013 vừa được Chính phủ ban hành. Nghị định này quy định về tổ chức các ngày kỷ niệm, nghi thức trao tặng, đón nhận hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua; nghi lễ đối ngoại và đón, tiếp khách nước ngoài sẽ có hiệu lực từ ngày 16-12. Theo ông Phạm Văn Thủy (Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Bộ VH-TT&DL), nghị định áp dụng rộng rãi đối với tất cả cơ quan, tổ chức, kể cả các doanh nghiệp tư nhân hay có vốn đầu tư nước ngoài.

Bắt buộc hát quốc ca trong các lễ kỷ niệm

Điểm điều chỉnh đáng chú ý nhất tại Nghị định 145/2013 là việc bắt buộc phải hát quốc ca trong các ngày lễ kỷ niệm.

Ông Phan Đình Tân - Phó Chánh văn phòng, người phát ngôn của Bộ VH-TT&DL, cho biết việc hát quốc ca lâu nay đã được “số hóa”, nghĩa là phát từ băng đĩa thu âm sẵn chứ người tham dự trực tiếp không hát. Ông Tân chia sẻ việc hát quốc ca thể hiện lòng tự hào, tự tôn dân tộc: “Trong những chuyến công tác ở nước ngoài, khi cử quốc thiều mà chỉ nghe lí nhí vài người cất lời hát quốc ca thì cảm thấy xấu hổ lắm”.

Việc hát quốc ca thể hiện lòng tự hào, tự tôn dân tộc cần được đề cao. Ảnh: HTD

Tiếp đó, tại Điều 27 của nghị định này nêu: “Tuyên bố lý do và giới thiệu đại biểu ngắn gọn, trang trọng; trình bày diễn văn hoặc báo cáo: Chỉ “kính thưa họ tên và chức danh” lãnh đạo có chức vụ cao nhất…”. Theo ông Tân, quy định này là nhằm tránh tình trạng người phát biểu “kính thưa” hàng chục lãnh đạo trung ương, bộ, ban ngành…

Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc cho rằng: “Giới thiệu đại biểu, thứ nhất là thông tin cho mọi người biết, thứ hai là nghi thức. Về nghi thức, trước khi vào lễ chính thức, đại diện ban tổ chức có thể giới thiệu những người có mặt để thể hiện sự tôn trọng, còn vào lễ chính thức chỉ giới thiệu một người có chức vụ cao nhất. Vấn đề này đã có quy định của Chính phủ nhưng chúng ta không thực hiện do e ngại, sợ phật lòng người này, phật lòng người kia. Dần dần thành nếp quen”.

Ngoài ra, Nghị định 145 cũng quy định cụ thể việc “không dùng phù hiệu, “nơ”, hoa cài ngực, khuyến khích khách mời, đại biểu, quần chúng dự lễ đeo huân chương, huy chương…; không tặng quà, biểu trưng, biểu tượng (logo), không tổ chức chiêu đãi…” (Điều 24).

Vận động là chính

Việc tặng một quyển sách hay túi quà to đùng đôi khi rất phản cảm ở những buổi lễ trang trọng. Nhưng tất nhiên có thể tặng vào một dịp khác phù hợp. Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL HUỲNH VĨNH ÁI

Theo ông Phan Đình Tân, những quy định tại Nghị định 145 có tính chất bắt buộc đối với một số đối tượng chính như cán bộ, đảng viên…, còn vấn đề xử phạt cũng rất khó thực hiện. “Ví dụ trong một buổi lễ có 10 người nhưng chỉ ba người hát quốc ca thì làm sao chúng ta giám sát được để xử phạt. Thế nên vẫn phải đề cao vấn đề giáo dục là chính, xử phạt cũng phải có thời gian, đi từ vận động đã, đòi hỏi sự đồng bộ của nhiều yếu tố nữa, trong đó điều kiện để xử phạt phải phụ thuộc vào bối cảnh xã hội và nhận thức của người dân” - ông Tân giải thích.

Từng đặt vấn đề hát quốc ca vào Quốc hội, đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc hoan nghênh quy định này tại Nghị định 145. Ông Quốc nêu thực tế nhiều nơi việc hát quốc ca vẫn chỉ để cho có. “Tôi nhớ nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết từng kể câu chuyện khi ông đến một quốc gia Đông Âu, người ta cử nhạc quốc ca hai nước. Quốc ca nước ta không thấy hát, trong khi nước chủ nhà họ hát rất nghiêm túc, người đứng đầu nước bạn hỏi nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết: “Quốc ca các bạn không có lời à?”. Nguyên Chủ tịch nước nói đây là bức xúc phải được khắc phục” - ông Quốc kể. Tuy nhiên, cũng theo ông Quốc, quan trọng nhất vẫn là ý thức của mỗi người, phải làm sao để mọi người không coi đây là sự bắt buộc khiên cưỡng mà thật sự là một nhu cầu. Nhưng nếu không có ý thức và không ai nhắc nhở thì việc hát quốc ca cũng sẽ bị phai nhạt đi.

Băn khoăn về việc chế tài và cách thức thực hiện đối với quy định về việc giới thiệu đại biểu, ông Dương Trung Quốc nêu ý kiến nên quán triệt việc này từ trên xuống dưới, bởi vì cấp dưới luôn sợ cấp trên phật lòng, không nhắc đến họ sợ họ không hài lòng nên cần phải tác động người ở cấp trên trước.

VIẾT THỊNH