Có đến 59% doanh nghiệp (DN) tham gia khảo sát nói đôi khi xử lý khó khăn bằng cách đưa tiền, quà biếu. Thậm chí, hơn 75% DN đã đưa tiền, quà biếu cho biết họ biếu quà, tiền ngay cả khi không có yêu cầu; 63% DN nói các khoản chi không chính thức tạo ra cơ chế bất thành văn để giải quyết chóng vánh công việc. Đó là cuộc khảo sát do Thanh tra Chính phủ chủ trì, Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng và Ngân hàng Thế giới phối hợp thực hiện. Thông tin được công bố tại hội thảo “Vai trò của cộng đồng DN trong phòng, chống tham nhũng” diễn ra ngày 26-3 ở Cần Thơ.

Từ thông tin trên có thể thấy DN và người dân cũng có phần trách nhiệm trong vòng tròn luẩn quẩn của tham nhũng hành chính. Việc cán bộ, công chức gây khó khăn đã tạo động cơ cho họ đưa hối lộ, sau đó khó khăn dường như được giải quyết và từ đó cán bộ, công chức lại có động cơ để tiếp tục vòng xoáy này.

Một khảo sát khác của Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra rằng những DN sử dụng hối lộ không có kết quả kinh doanh tốt hơn. Do đó, ông James Anderson, đại diện Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, nhận định điều quan trọng đối với DN là phải biết cách giải quyết hiệu quả công việc của mình chứ không nên trả những chi phí không chính thức.

Để giảm tham nhũng, cơ quan quản lý nhà nước cần tạo hệ thống minh bạch, đơn giản hóa thủ tục hành chính, có chế tài thực thi và quy định vai trò cụ thể của công chức. Bên cạnh đó, chính quyền cần tạo điều kiện tiếp thu thông tin phản ánh về các hành vi tham nhũng, tiêu cực như lập đường dây nóng của Ủy ban Kinh tế, thanh tra, lãnh đạo… Đồng thời, phải có cơ chế bảo vệ người tố cáo cũng như bảo mật thông tin tố cáo. Điều quan trọng nữa là đề cao vai trò của lãnh đạo các cấp trong công tác phòng, chống tham nhũng.

GIA TUỆ