Đã làm quan thì phải tuân thủ luật pháp

Cách đặt vấn đề này của Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thái Học không chỉ là một câu hỏi nhức nhối mà nó còn là nỗi lo lắng cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền.

Thực tế hiện nay, hệ thống pháp luật của Việt Nam ngày một hoàn thiện nhưng khổ nỗi, như Thủ tướng từng thừa nhận trước Quốc hội: “Thực thi pháp luật vẫn là khâu yếu!”.

Dường như cho đến nay, tinh thần thượng tôn pháp luật vẫn là điều còn thiếu. Nguyên tắc “cán bộ, công chức chỉ được làm những gì luật cho phép, còn người dân, doanh nghiệp được làm những gì luật không cấm” vẫn chưa thấm nhuần, trong khi đây chính là nền tảng của bất kể nhà nước pháp quyền nào.

Người dân và công luận không thể hiểu được tại sao có những trường hợp như giám đốc một sở ở Yên Bái lại có thể dễ dàng chuyển đổi mục đích sử dụng hàng trăm hecta đất rừng thành đất ở và xây biệt phủ. Trong khi đó, người dân và doanh nghiệp ở nơi khác đôi khi đã hoàn thành đủ các nghĩa vụ tài chính mà sổ đỏ vẫn... biệt tích biệt tăm. Thật khó hiểu khi dân xây thêm cái tum, cái toilet trong nhà mình mà cũng bị hành lên hành xuống. Trong khi đó, những biệt phủ, biệt thự của quan chức, xây ngay trên đất rừng, lại chỉ bị sờ đến khi báo chí phanh phui.

Chắc chắn một điều, lật cả ngàn trang luật hiện nay chắc chẳng bao giờ có quy định cho phép cán bộ, công chức tham nhũng, tham ô, nhũng nhiễu người dân và doanh nghiệp. Nhưng từ những vụ như cảnh sát trật tự ở hông chợ Bà Chiểu sai phạm đến các đại án hàng ngàn tỉ bị thất thoát, tham nhũng, có thể thấy hệ thống pháp luật đã bị nhiều quan chức vô hiệu hóa đến mức nào. Dân và công luận cũng vô cùng thắc mắc khi cưa một cây gỗ khô mà bị kết án tù giam; đến lúc được tòa tuyên vô tội thì lại bị kháng nghị, án đến nay vẫn còn treo lơ lửng trên đầu, còn cán bộ vi phạm pháp luật, trong không ít trường hợp vì có “công trạng” thì lại được giảm án!

Chợt nhớ lại ý kiến của đại biểu Quốc hội Phạm Thị Minh Hiền tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV hồi tháng 11-2017: “Người dân vi phạm nhẹ hay nặng đều bị pháp luật xử lý, cán bộ gây sai phạm nghiêm trọng thì điều chuyển, vẫn an toàn sau lớp vỏ nghiêm túc kiểm điểm - rút kinh nghiệm, chịu trách nhiệm tập thể. Điều này dễ làm cho dân hiểu rằng áp dụng luật dành cho dân khác với cán bộ”.

Thế mới biết pháp luật dù có nghiêm minh, hình phạt dù có nghiêm khắc đến đâu, nếu thiếu một tinh thần thượng tôn pháp luật thì tất yếu sẽ dẫn đến việc “nhờn” luật. Người xưa coi quan chức là “phụ mẫu chi dân”. Điều này dẫn đến hệ quả là “quan chức” lẽ ra phải là lực lượng đầu tiên tuân thủ pháp luật, trước hết là những luật mà mình là đối tượng điều chỉnh. Nhưng tình hình hiện nay cho thấy đây là một trong những bài toán không dễ giải trên con đường xây dựng nhà nước pháp quyền.

Xác minh kê khai tài sản: Chậm nhưng sẽ chắc

Xác minh kê khai tài sản: Chậm nhưng sẽ chắc

(PLO)- Căn cứ những bản kê khai lần đầu tiên theo luật mới, kết quả xác minh tài sản, thu nhập năm 2022 sẽ tập trung vào tính trung thực, đầy đủ, rõ ràng của các bản kê khai.
Đừng đua nhau tăng lãi suất

Đừng đua nhau tăng lãi suất

(PLO)- Đang bị bủa vây với hàng loạt khó khăn do dịch COVID-19 thì lãi suất cho vay của các ngân hàng lại đua nhau tăng… làm cho các doanh nghiệp khó khăn hơn.
Đánh thuế cao người có nhiều nhà đất: Món nợ nhiều năm

Đánh thuế cao người có nhiều nhà đất: Món nợ nhiều năm

(PLO)- Mặc dù có nhiều chỉ đạo từ cấp cao nhất nhưng đến nay chính sách thuế đối với nhà đất vẫn không có thay đổi đột phá. Trong hơn 10 năm qua, nhiều lần Bộ Tài chính đưa ra dự thảo Luật Thuế tài sản (bao gồm nhà đất) nhưng đều chưa đến được “cửa” Quốc hội. Vì sao?
Để vàng SJC hết lạ lùng

Để vàng SJC hết lạ lùng

(PLO)- Giá vàng miếng SJC đắt hơn giá vàng thế giới đến gần 20 triệu đồng/lượng và không có nước nào trên thế giới có mức chênh lệch quá lớn như vậy.
1.000 tỉ đồng để bồi dưỡng cán bộ: Vấn đề không nằm ở chi phí

1.000 tỉ đồng để bồi dưỡng cán bộ: Vấn đề không nằm ở chi phí

(PLO)- Mỗi năm, ngân sách nhà nước chi cho việc bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức khoảng 1.000 tỉ đồng, trong đó Hà Nội và TP.HCM chiếm hơn 200 tỉ đồng. Thế nhưng chất lượng bộ máy có được cải thiện tương xứng với chi phí và tâm sức của nhiều người hay không vẫn là dấu hỏi.
Oái oăm cái sổ hồng của căn hộ chung cư

Oái oăm cái sổ hồng của căn hộ chung cư

(PLO)- Việc chậm cấp, chưa cấp sổ hồng chung cư không chỉ do doanh nghiệp mang sổ đi cầm, vi phạm xây dựng... mà còn có sự rề rà đến khó hiểu của các cơ quan nhà nước.
Thu nhập từ nền tảng số nhưng không nộp thuế: Coi chừng bị tù

Thu nhập từ nền tảng số nhưng không nộp thuế: Coi chừng bị tù

(PLO)- Hiện nay, với sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và các ngân hàng, vấn đề quản lý dòng tiền từ nước ngoài gửi vào tài khoản của các cá nhân là việc không khó, và vì vậy, cơ quan thuế rất dễ dàng yêu cầu ngân hàng khấu trừ khoản thuế mà các cá nhân không kê khai, đóng thuế.