Đằng sau việc bỏ sổ hộ khẩu

Nhiều người đang có cảm xúc vui, tán thành, mong đợi… như vậy khi nghe tin Bộ Công an đã đề xuất Chính phủ đệ trình Quốc hội xem xét bỏ sổ hộ khẩu.

Tiếng là để xác định nơi thường trú của từng người nhưng thực tế thì sổ hộ khẩu còn kiêm nhiệm nhiều chức năng khác khiến cho nhiều gia đình hết sức nhọc nhằn.

Trong việc cấp sổ hộ khẩu, tuy đã bớt gây khó hơn trước nhưng các quy định hiện hành vẫn lùng bùng tựa như đánh đố. Chẳng hạn, luật yêu cầu mỗi công dân chỉ được đăng ký thường trú tại một chỗ ở hợp pháp và là nơi thường xuyên sinh sống. Song như thế nào là nơi thường xuyên sinh sống thì không có lời giải thích cụ thể dẫn đến mỗi nơi tự hiểu, tự làm. Có nơi coi việc người dân mỗi tháng cư trú từ hai đến bốn tuần là thỏa mãn điều kiện. Lại có nơi tuy không căn ke sự liên tục nhưng buộc phải có ít nhất từ chín tháng trở lên trong một năm…

Ớn nhất vẫn là nhiều ngành đã lấy sổ hộ khẩu là tiêu chí giải quyết các thủ tục hành chính, chế độ chính sách, quyền lợi của người dân. Nào là cấp đất xây dựng nhà ở; ký hợp đồng cung cấp điện, nước sinh hoạt; tuyển chọn học sinh các bậc học; xác lập hộ nghèo...

Hệ lụy là chuyện nhỏ, lớn gì có liên quan mật thiết đến cuộc sống của từng người, từng gia đình cũng đều phải có sổ hộ khẩu mới được việc. Đi đăng ký kết hôn cần có sổ hộ khẩu. Đi làm khai sinh hoặc lo cho con, em một chỗ học cũng cần sổ hộ khẩu. Đi mua chiếc xe máy, ô tô phải có sổ hộ khẩu. Đi chuyển nhượng nhà, đất càng bị đòi sổ hộ khẩu…

Để rồi khi mỗi cơ quan mạnh ai nấy đòi sổ hộ khẩu thì không chỉ là bản chính được xuất trình mà còn có vô số bản sao y có chứng thực, bản phôtô phải nộp kèm theo... Đố mà tính cho nổi muôn vàn phiền phức, tốn kém, lãng phí từ đây!

Những vô lý cùng cực ấy, dân tình kêu rân trời suốt thời gian dài nên các cơ quan có thẩm quyền không thể không biết. Thế nhưng vì chưa đủ điều kiện và cả nỗ lực thay đổi nên các cơ quan chỉ có thể giảm nhỏ giọt và phải đến tận giờ Bộ Công an mới xúc tiến xóa bỏ.

Điều cần được mọi người lưu ý là bỏ sổ hộ khẩu không đồng nghĩa là bỏ việc đăng ký thường trú.

Theo một báo cáo của Bộ Công an và dự thảo Luật Cư trú sửa đổi mà bộ này đang lấy ý kiến góp ý, việc đăng ký thường trú, tạm trú vẫn sẽ được tiến hành bình thường. Có điều là thay vì cấp sổ hộ khẩu hay sổ tạm trú, bộ này sẽ quản lý cư trú thông qua mã số định danh cá nhân và cập nhật kết quả đăng ký trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi đó, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể khai thác chung cơ sở dữ liệu này để xử lý công việc, tránh cho dân việc nộp tới nộp lui nhiều giấy tờ.

Thêm thông tin nữa mà có lẽ nhiều người đã và sẽ nhập cư vào các thành phố trực thuộc trung ương cần dõi theo để biết kết cục. Dự thảo luật trên đưa ra hai phương án để những người này được đăng ký thường trú.

Phương án một là giữ nguyên quy định hiện tại (như cần có chỗ ở hợp pháp và đã tạm trú liên tục tại thành phố đó từ một năm trở lên…). Phương án hai là tăng thời hạn tạm trú lên hai năm đối với trường hợp đăng ký thường trú vào quận, đồng thời quy định điều kiện về diện tích tối thiểu về chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ của tổ chức, cá nhân.

Ở thời điểm này, ban soạn thảo dự thảo luật đề nghị được chọn phương án hai. Lý do là để giảm tốc độ tăng dân số cơ học vào các thành phố đó. Qua đó, chính quyền địa phương sẽ có thêm thời gian, tiền của để đầu tư cơ sở hạ tầng, các dịch vụ công phục vụ quyền lợi hợp pháp của người dân đang cư trú tại địa phương…

Bỏ sổ hộ khẩu chính là để vứt bỏ cho người dân những rườm rà, phiền nhiễu dắt dây và đương nhiên là làm càng nhanh càng tốt. Riêng việc khép cửa với người nhập cư, lại lần nữa cần phải nhận thấy những rào cản hành chính khó có tác dụng tốt bởi lẽ dẫu chưa hay không cho đăng ký thường trú thì họ vẫn cứ đến, ở, làm việc…

Thay cho phương án hai, các cơ quan trung ương cần tiếp tục tính toán nhiều giải pháp về kinh tế khác cho hiệu quả hơn. Trong đó, việc nâng tỉ lệ điều tiết ngân sách cho các TP lớn (như TP.HCM từ mức 18% hiện tại có thể tăng lên 33%) để các TP có điều kiện phát triển hơn, phục vụ cư dân tốt hơn trước sự gia tăng dân số tất yếu là một kiến nghị cần được đặc biệt lưu tâm.

Khoảng tối vụ VN Pharma sẽ được bóc trần

Khoảng tối vụ VN Pharma sẽ được bóc trần

(PL)- Vậy là sau gần một tháng kể từ ngày TAND TP.HCM tuyên án vụ VN Pharma, ngày 23-9 VKSND Cấp cao tại TP.HCM đã chính thức kháng nghị, đề nghị TAND cùng cấp hủy án để điều tra, xét xử lại. 
Chim trời, cá nước và quy ước lạ ở Cà Mau

Chim trời, cá nước và quy ước lạ ở Cà Mau

(PLO)- Nội dung quy ước sông của ấp nào chỉ người dân của ấp đó được đánh bắt cá ở xã Khánh Lộc, huyện Trần Văn Thời, Cà Mau là quy định ngăn cấm một cách bất hợp lý, xâm phạm đến quyền tự do khai thác thủy sản của người dân.
Bỏ sổ hộ khẩu: 2 góp ý với Bộ Công an

Bỏ sổ hộ khẩu: 2 góp ý với Bộ Công an

(PLO)- Đến thời điểm cơ quan công an đồng loạt bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú và ngay cả lúc này, người dân chỉ cần dùng CCCD chứng nhận thông tin cư trú là đủ.
Minh oan cho nghệ sĩ thì cũng cần xử lý kẻ vu vạ

Minh oan cho nghệ sĩ thì cũng cần xử lý kẻ vu vạ

(PLO)- Cùng với việc công bố kết quả xác minh nghệ sĩ không chiếm đoạt, phải nhanh chóng xử lý nghiêm những ai đã nhục mạ, xúc phạm nhân phẩm người khác trên truyền thông trong thời gian dài... 
'Móc ngoặc, thổi giá' kit test: Bao năm tù mới xứng?

'Móc ngoặc, thổi giá' kit test: Bao năm tù mới xứng?

(PLO)- Nhiều người dự đoán sau giám đốc Phạm Duy Tuyến và Phan Quốc Việt cùng các đồng phạm, sắp tới sẽ còn nhiều người phải tra tay vào còng nữa, bởi Công ty Việt Á không chỉ làm ăn với CDC Hải Dương.
Khi doanh nghiệp tham gia làm luật

Khi doanh nghiệp tham gia làm luật

(PLO)- Khi doanh nghiệp, người dân tích cực tham gia sâu vào quá trình lập pháp, hy vọng hệ thống pháp luật nước ta sẽ thống nhất, thông thoáng, an toàn, hài hòa lợi ích, minh bạch…