Khi Cơ quan điều tra VKSND Tối cao ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam hai bị can Lê Quốc Việt và Nguyễn Quốc Khanh về tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội, nhiều người quan tâm, theo dõi vụ án này đã thở phào nhẹ nhõm. Người ta cảm thấy phấn khởi, có niềm tin hơn vào công lý sau thời gian dài thấp thỏm đợi chờ.
Thực ra tiến trình thực thi công lý đã được kích hoạt từ gần một năm trước, vào tháng 5-2025, khi Viện trưởng VKSND Tối cao yêu cầu và ngay sau đó, viện trưởng VKSND tỉnh Vĩnh Long đã hủy bỏ quyết định không khởi tố vụ án hình sự của Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn cũ liên quan đến vụ tai nạn giao thông khiến một học sinh qua đời.
Tiếp đó, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can đối với tài xế Nguyễn Bảo Trung về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, theo khoản 1 Điều 260 BLHS năm 2015.
Song song đó, Cơ quan điều tra VKSND Tối cao cũng đã thụ lý giải quyết nguồn tin về tội phạm không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội.
Tuy nhiên, quá trình xác minh, cơ quan tố tụng đã phải ra quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết vì lý do chờ có được báo cáo của đơn vị liên quan. Và như vậy, gia đình học sinh bị tai nạn và nhiều người theo dõi vụ án này đã phải chờ đợi với những suy luận và cung bậc cảm xúc khác nhau.
Thậm chí, khi quá trình giải quyết vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ bị giẫm chân tại chỗ (do bị can Trung không đủ điều kiện sức khỏe), nhiều người còn tỏ ra bi quan, cho rằng nếu chưa xử được tài xế thì rất khó để khởi tố vụ án xâm phạm hoạt động tư pháp liên quan đến hai bị can Lê Quốc Việt (nguyên phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn cũ) và Nguyễn Quốc Khanh (nguyên điều tra viên Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn cũ).
Giờ thì động thái mới nhất của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao đã gián tiếp bác bỏ những đồn đoán vô căn cứ, đồng thời gia tăng niềm tin vào công lý cho nhiều người từng dõi theo vụ án đau lòng này.
Những vụ án liên quan đến tai nạn giao thông có yếu tố chết người luôn để lại những nỗi đau xé lòng người thân của bị hại. Và trong cơn đớn đau cùng cực ấy, người ta thường có xu hướng muốn “ăn tươi nuốt sống” kẻ gây ra tai nạn. Gia đình tôi cũng từng như thế, ngày đám tang đứa cháu ruột gọi tôi bằng cậu, cha cháu luôn liếc nhìn về phía chiếc rựa ở góc nhà, có lẽ với ý nghĩ nào đó nếu gã tài xế gây tai nạn dám vác mặt đến nhà. Tôi và nhiều người trong nhà phải luôn canh chừng người cha đang mất con này, với niềm tin gã tài xế phải bị tòa xử mức án thích đáng. Rồi thời gian làm cho cơn căm hận nguôi ngoai, mức án mà gã tài xế lãnh sau đó không nặng nhưng nó đã phần nào an ủi gia đình tôi, trong đó có cha cháu ruột tôi.
Còn trong vụ án ở Vĩnh Long, cha học sinh này dù đã nỗ lực tối đa nhưng vẫn không tìm thấy chút an ủi nào từ kết quả điều tra của những người có trách nhiệm. Và trong cơn tuyệt vọng cùng cực, người cha ấy đã lựa chọn cách thức hành động tiêu cực: Dùng súng mua trên mạng để trừng trị tài xế gây tai nạn rồi tự kết liễu đời mình. Nỗi đau thấu tận trời xanh!
Hôm 26-3 vừa qua, khi Cơ quan điều tra VKSND Tối cao khởi tố vụ án, khởi tố bị can hai người không truy cứu hình sự người có tội, anh bạn luật sư của tôi cảm thán: “Cái giá của công lý quá đắt!”. Tôi không tư duy theo hướng này - dù tôi không phản bác anh bạn mình - tôi nghĩ cho dù người cha cháu bé không hành động như đã, thì công lý cuối cùng cũng sẽ đến, chỉ là sớm hay muộn mà thôi. Nói như dân trên mạng, “tâm linh không đùa được đâu”!
Vụ án (xâm phạm hoạt động tư pháp) hiện vẫn ở giai đoạn điều tra và sẽ cần thêm thời gian mới có thể truy tố, xét xử hai bị can Việt và Khanh. Do cả hai bị khởi tố ở khoản 2 nên rất có thể mức án mà hai bị can này phải nhận lãnh là 2-7 năm tù.
Và nếu như trước đây hai bị can này đã từng vì lý do nào đó không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội (tài xế xe tải) thì bây giờ, cơ quan tố tụng càng phải vô cùng cẩn trọng trong điều tra, truy tố và xét xử họ. Bởi cho dù hành vi phạm tội của họ có dễ thấy, dễ nhận biết đến đâu thì mọi hoạt động thu thập chứng cứ vẫn phải đặt trong khuôn khổ quy định của pháp luật một cách chặt chẽ nhằm đảm bảo phán quyết kết án họ sau này phải được họ và cả mọi người “tâm phục, khẩu phục”.
Đó cũng là lý do khiến thời gian giải quyết nguồn tin về tội phạm diễn ra rất lâu, trước khi Cơ quan điều tra VKSND Tối cao ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can như đã nói.
Không chỉ niềm tin vào công lý của người dân được gia tăng, mà qua vụ này, hy vọng sẽ không còn kiểu điều tra án tai nạn giao thông mờ mắt, vô cảm như vụ án đau lòng ở Vĩnh Long nữa.
