Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, TAND Tối cao, VKSND Tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch 03/2026 quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử.
Thông tư liên tịch này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 và sẽ thay thế cho Thông tư liên tịch số 01/2020 quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân, học sinh đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử.
Bỏ phạm vi điều chỉnh đối với học sinh tại trường giáo dưỡng
So với Thông tư liên tịch số 01/2020, phạm vi điều chỉnh của Thông tư liên tịch 03/2026 đã bỏ phạm vi điều chỉnh đối với "học sinh đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng ra khỏi trường giáo dưỡng để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử và chế độ quản lý, giam giữ đối với học sinh được trích xuất trong thời gian trích xuất".
Điều 1 Thông tư liên tịch số 03 quy định việc quy định phối hợp trong việc thực hiện trình tự, thủ tục trích xuất phạm nhân ra khỏi trại giam, trại tạm giam, phân trại tạm giam để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử và chế độ đối với phạm nhân được trích xuất trong thời gian trích xuất.
Điều 4 Thông tư liên tịch 03 quy định về thủ tục yêu cầu trích xuất phạm nhân. Theo đó, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, VKSND Tối cao khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ điều tra, truy tố thì việc gửi văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân như sau.
Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án hình sự (THAHS) Bộ Công an; phạm nhân đang chấp hành án tại trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ quan quản lý THAHS Bộ Quốc phòng để ra lệnh trích xuất phạm nhân.
Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại tạm giam thuộc công an cấp tỉnh trực tiếp quản lý thì phải gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ THAHS công an cấp tỉnh để ra lệnh trích xuất phạm nhân.
Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại tạm giam do cấp quân khu quản lý thì phải gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ quan THAHS cấp quân khu nơi có trại tạm giam để ra lệnh trích xuất phạm nhân.
TAND Tối cao, TAND cấp tỉnh, TAND khu vực, Toà án quân sự TƯ, Tòa án quân sự cấp quân khu, Tòa án quân sự khu vực khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ xét xử thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh, cơ quan THAHS cấp quân khu nơi sẽ tiến hành xét xử hoặc nơi phạm nhân được trích xuất phải có mặt để Tòa án tiến hành xét xử ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.
Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc CAND, VKSND dân cấp tỉnh hoặc cấp khu vực khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ điều tra, truy tố thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh nơi cơ quan yêu cầu trích xuất có trụ sở để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.
Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng cấp quân khu, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc cấp khu vực khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân thì gửi văn bản đến thủ trưởng cơ quan THAHS cấp quân khu nơi cơ quan yêu cầu trích xuất có trụ sở để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.
Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại giam bị khởi tố bị can về tội phạm khác, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định khởi tố bị can, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đã ra quyết định khởi tố bị can phải có văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân gửi đến cơ quan có thẩm quyền để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân về trại tạm giam, phân trại tạm giam để phục vụ điều tra.
Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại tạm giam, phân trại tạm giam bị cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đóng trên địa bàn nơi phạm nhân chấp hành án khởi tố bị can, thì trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định khởi tố bị can, cơ quan, người tiến hành tố tụng phải có văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân gửi đến Cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh, cơ quan THAHS cấp quân khu nơi phạm nhân đang chấp hành án để ra lệnh trích xuất phạm nhân ra khỏi khu giam giữ phạm nhân và tổ chức quản lý giam giữ phạm nhân đó theo quy định.
Quy định liên quan cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù
Điều 10 Thông tư liên tịch 03 quy định, cơ quan đang quản lý hồ sơ phạm nhân được trích xuất có trách nhiệm thông báo ngày phạm nhân trích xuất chấp hành xong án phạt tù theo quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật THAHS và gửi thông báo cho cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đang thụ lý vụ án.
Trường hợp đến ngày phạm nhân được trích xuất chấp hành xong án phạt tù của bản án đang chấp hành mà phạm nhân đó vẫn đang là bị can, bị cáo trong vụ án khác thì chậm nhất 5 ngày làm việc trước ngày phạm nhân được trích xuất chấp hành xong án phạt tù, cơ quan nhận phạm nhân được trích xuất thông báo bằng văn bản cho cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng để xem xét, giải quyết việc áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với phạm nhân đó.
Vào ngày cuối cùng của thời hạn chấp hành án phạt tù theo bản án mà phạm nhân được trích xuất đang chấp hành, cơ quan nhận phạm nhân trích xuất có trách nhiệm thực hiện thủ tục cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù, trả tự do cho phạm nhân được trích xuất mà thời gian trích xuất hoặc thời gian gia hạn trích xuất bằng thời gian chấp hành án phạt tù còn lại theo khoản 5 Điều 44 Luật THAHS.
Trường hợp phạm nhân được trích xuất được cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù nhưng đang là bị can, bị cáo trong vụ án khác và cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng quyết định tạm giam người đó thì cơ quan nhận phạm nhân được trích xuất tiếp tục tạm giam người đó tại cơ sở giam giữ. Sau khi tòa án xét xử, bản án có hiệu lực pháp luật, có quyết định thi hành án phạt tù thì thực hiện thủ tục thi hành quyết định thi hành án phạt tù theo Điều 17 Luật THAHS.
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù, cơ quan đã cấp chứng nhận phải gửi chứng nhận đó và thông báo bằng văn bản cho các cơ quan theo quy định tại khoản 7 Điều 44 Luật THAHS, cơ quan đã ra lệnh trích xuất, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đang thụ lý vụ án.
